Yeni qaydalara görə sizdən bunlar TƏLƏB OLUNACAQ: SÜRÜCÜLƏRİN NƏZƏRİNƏ!

CƏMİYYƏT

10483

02.03.2026, 14:05

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Azərbaycanda avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və yük daşıyan sahibkarlar üçün lisenziya (buraxılış vəsiqəsi) alarkən tələb olunan sənədlərin siyahısı genişləndirilir.

Əsas yeniliklər bunlardır:

* Sürücülərin yoxlanışı: Narkotik və psixotrop maddə istifadəsinə dair tibbi arayış.

* Texniki və tibbi nəzarət: Avtomobillərin reysqabağı texniki, sürücülərin isə reysqabağı tibbi yoxlanışdan keçməsi (və ya müvafiq məntəqələrlə müqavilə).

* Elektronlaşma: Bütün bu sənədlər skan olunaraq elektron qaydada təqdim edilməlidir və s.

Məsələ ilə bağlı nəqliyyat eksperti Oxu24.com-a Adil Nəbiyev bildirib ki, Azərbaycanda avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və yük daşımaları sahəsi son illərdə daha ciddi nəzarət və sistemli tənzimləmə mərhələsinə keçib:

“Hesab edirəm ki, səlahiyyətli bir neçə şəxsin özü bu bizneslə məşğul olur. Bu sahədə əsas icraedici qurum Azərbaycan Yerüstü Nəqliyyat Agentliyi (AYNA) hesab olunur və lisenziyalaşdırma prosesi də ,əsasən, bu qurum vasitəsilə həyata keçirilir.

Lisenziya alma prosesi necə qurulub?

Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin və ya yük daşımaq istəyən sahibkar ilk növbədə hüquqi şəxs və ya fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçməlidir. Bundan sonra daşıma fəaliyyətinə uyğun lisenziya və ya buraxılış vəsiqəsi üçün müraciət edilir. Proses elektron sistem üzərindən və ya aidiyyəti quruma birbaşa müraciət yolu ilə aparılır.

Əsas mərhələlər bunlardır:

-Sahibkarlıq subyektinin dövlət qeydiyyatı.

-Nəqliyyat vasitələrinin texniki vəziyyətinin normativ tələblərə uyğunluğu.

-Sürücülərin müvafiq kateqoriyaya və iş stajına malik olması.

-Vergi və sosial öhdəliklərin yerinə yetirilməsi.

-Tibbi müayinələrin və sığortaların mövcudluğu.

-Daşımanın növündən asılı olaraq əlavə sənədlər (məsələn, beynəlxalq yük daşımalarında icazə blankları və kvotalar)

Əgər söhbət beynəlxalq daşımadan gedirsə, əlavə olaraq beynəlxalq konvensiyalara uyğunluq və xarici ölkələr üzrə icazələr də tələb olunur. Son dəyişikliklərlə sənədlərin siyahısının genişləndirilməsi daha çox təhlükəsizlik, kölgə iqtisadiyyatının azaldılması və bazarın şəffaflaşdırılması məqsədi daşıyır.

Prosedurların sadələşdirilməsi mümkündürmü?

Prinsip etibarilə mümkündür və hətta müasir idarəetmə modeli bunu tələb edir. Elektron hökumət sisteminin imkanlarından daha geniş istifadə olunarsa, sahibkardan tələb edilən bir çox sənəd avtomatik şəkildə dövlət bazalarından əldə edilə bilər. Məsələn, vergi borcu, qeydiyyat məlumatı və ya nəqliyyat vasitəsinin texniki baxış statusu sistem daxilində inteqrasiya edilə bilər.

Əgər sənədlərin genişləndirilməsi paralel olaraq rəqəmsallaşma ilə müşayiət olunarsa, bu, prosedurun ağırlaşması deyil, əksinə, nəzarətin güclənməsi və bazarın sağlamlaşdırılması kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin əlavə sənədlər fiziki şəkildə, müxtəlif qurumlara ayrıca müraciət tələb edərsə, bu zaman sahibkar üçün həm vaxt, həm də maliyyə baxımından yük artır. Yəni məsələ sənədlərin sayında deyil, prosesin necə təşkil olunmasındadır. Əgər sistem vahid platformada, şəffaf və operativ işləyirsə, sadələşdirmə realdır.

Ən böyük çətinliklər adətən, bu istiqamətlərdə özünü göstərir. Birincisi, prosedurların çoxpilləli olmasıdır. Müxtəlif qurumlarla paralel işləmək zərurəti vaxt itkisinə səbəb olur. İkincisi, normativ tələblərin tez-tez dəyişməsi sahibkar üçün əlavə adaptasiya yükü yaradır. Kiçik və orta sahibkarlar bu dəyişiklikləri izləməkdə çətinlik çəkirlər. Üçüncüsü, maliyyə yüküdür. Texniki standartların yüksəldilməsi, sığorta xərcləri, icazə haqları və digər rüsumlar xüsusilə kiçik daşıyıcılar üçün ciddi xərc deməkdir. Dördüncüsü, bəzi hallarda regionlarda məlumatlandırmanın zəif olması və prosedur qaydalarının tam aydın izah olunmamasıdır. Bu da qeyri-rəsmi vasitəçilərə ehtiyac yarada bilir ki, bu da əlavə risk və xərc formalaşdırır.

Ümumilikdə yanaşsaq, lisenziyalaşdırma mexanizminin sərtləşdirilməsi bazarın keyfiyyətini artırmaq məqsədi daşıyır. Lakin paralel olaraq rəqəmsal inteqrasiya, prosedur optimallaşdırılması və məlumatlandırma gücləndirilməzsə, bu, sahibkarlar üçün əlavə inzibati yükə çevrilə bilər”.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun