DİQQƏT: 10 İl Sonra Maaşınız Kəsilə Bilər! Süni İntellektin "Qara Siyahısı"na Düşən Peşələr – SİYAHI

$DİQQƏT: 10 İl Sonra Maaşınız Kəsilə Bilər! Süni İntellektin \"Qara Siyahısı\"na Düşən Peşələr – SİYAHI  $

CƏMİYYƏT

632

05.01.2026, 20:09

Texnoloji inqilab artıq qapımızı döymür, o artıq içəridədir. Süni İntellekt (AI) və robotlaşma iş dünyasını sürətlə yenidən formalaşdırır. Bu gün populyar olan bir çox peşə cəmi 10 il sonra yalnız tarix kitablarında xatırlana bilər.

Oxu24.com nüfuzlu araşdırma mərkəzlərinin (Dünya İqtisadi Forumu (WEF), Oxford Universiteti və McKinsey & Company) 2025-2026-cı illər üçün hazırladığı rəsmi hesabatlara istinadən, yox olma təhlükəsi ilə üz-üzə qalan ixtisasları təqdim edir:

1. Mühasibatlıq və Bankçılıq (Data Girişi)

Dünya İqtisadi Forumunun son "Peşələrin Gələcəyi" hesabatına əsasən, mühasiblər, auditorlar və bank gişə operatorları ən sürətlə azalan peşələr siyahısındadır. Süni intellekt əsaslı maliyyə texnologiyaları bu işləri insandan daha sürətli və sıfır xəta ilə yerinə yetirir.

2. İnzibati Köməkçilər və Katiblər

McKinsey-in 2026-cı il proqnozları göstərir ki, təşkilati işlərin avtomatlaşdırılması nəticəsində inzibati dəstək sahəsində çalışanların iş yükünün 70%-i AI tərəfindən idarə olunacaq. virtual assistentlər artıq gündəlik görüşləri və sənəd dövriyyəsini tam öz öhdəsinə götürür.

3. Sürücülük və Logistika

Oxford Universitetinin avtomatlaşdırma riski üzrə araşdırmasına görə, yük maşını və taksi sürücüləri ən yüksək risk qrupundadır. 2036-cı ilə qədər avtonom (sürücüsüz) nəqliyyat sistemlərinin kütləviləşməsi bu sahədə insan əməyinə olan tələbatı minimuma endirəcək.

4. Müştəri Xidmətləri (Call-Center)

Çatbotların emosional intellektlə təchiz olunması canlı operatorların işini sual altına qoyur. Statistikaya görə, 2030-cu ilə qədər müştəri sorğularının 85%-i artıq insan müdaxiləsi olmadan həll ediləcək.

Yerli kontekstdə də dəyişikliklər qaçılmazdır. Azərbaycanın 2026-cı il büdcə müzakirələrində qeyd olunduğu kimi, əmək bazarının tələblərinə uyğun olaraq 100 yeni peşə standartının hazırlanması və 135 köhnə standartın yenilənməsi nəzərdə tutulur. Bu, rəsmi səviyyədə bəzi ixtisasların artıq öz aktuallığını itirdiyinin sübutudur.

Bəs Kimlər Qalib Gələcək?

WEF və McKinsey ekspertləri qeyd edirlər ki, 2036-cı ildə bu bacarıqlara sahib olanlar iş bazarının lideri olacaqlar:

1Analitik və Yaradıcı Düşüncə: Maşınlar kopyalayır, amma sıfırdan strateji həllər yaratmaq insana məxsusdur.

-Texnoloji Savadlılıq: Süni intellektlə rəqabət aparmaq deyil, onu idarə etmək (məsələn: AI mühəndisliyi).

-Yaşıl Enerji Mütəxəssisləri: Ekoloji transformasiya milyonlarla yeni iş yeri vəd edir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun