Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Dəridəki xallara toxunmaq təhlükəlidirmi? – Dermatoloqdan XƏBƏRDARLIQ

Dəridəki xallara toxunmaq təhlükəlidirmi? – Dermatoloqdan XƏBƏRDARLIQ

TİBB

77

30.10.2026, 17:20

Google
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Dəridə yaranan xallar bir çox insanda narahatlıq doğurur. Cəmiyyətdə geniş yayılmış fikirlərdən biri də budur ki, anadangəlmə və ya sonradan əmələ gələn xallara heç bir halda toxunmaq, onları götürmək olmaz. Bəzi insanlar isə xallardan xilas olmaq üçün ev şəraitində müxtəlif kimyəvi vasitələrdən istifadə edir, nəticədə sağlamlıqları üçün əlavə risk yaradırlar. Halbuki hər xal təhlükəli olmadığı kimi, hər xalın dəridə saxlanılması da doğru yanaşma deyil. Əsas məsələ onun növünü müəyyənləşdirmək və müdaxiləni mütəxəssis nəzarəti altında həyata keçirməkdir.

Dermatoloq Cavid İsmayılov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, xallara toxunmağın qəti şəkildə qadağan olması barədə fikir düzgün deyil. Onun sözlərinə görə, istər insanın anadangəlmə xalı olsun, istərsə də sonradan dəridə əmələ gəlsin, həmin törəmənin götürülüb-götürülməməsi onun xüsusiyyətlərindən və yerləşdiyi nahiyədən asılıdır.

Həkim qeyd edib ki, xalların qiymətləndirilməsi zamanı ilk növbədə onların hansı növə aid olduğu müəyyənləşdirilməlidir. Bunun üçün dermatoloqlar dermatoskopik müayinədən istifadə edirlər. Dermatoskop xüsusi optik cihazdır və dəri törəmələrinin quruluşunu böyüdülmüş şəkildə görməyə, onların rəngini, sərhədlərini və digər xüsusiyyətlərini daha ətraflı qiymətləndirməyə imkan verir.

Cavid İsmayılovun sözlərinə görə, dermatoskopik müayinə nəticəsində xalın xoşxassəli xüsusiyyət daşıyıb-daşımadığı, əlavə araşdırmaya ehtiyac olub-olmadığı müəyyənləşdirilir. Həkim məhz bu qiymətləndirmədən sonra xəstə üçün uyğun müalicə və ya müdaxilə üsulunu seçir. Çünki bütün xallar eyni xüsusiyyətə malik deyil və onların hamısına eyni prosedurun tətbiq edilməsi düzgün yanaşma sayılmır.

Dermatoloq vurğulayıb ki, bəzi insanlar xallarını estetik baxımdan narahatlıq doğurduğu üçün götürmək istəyirlər. Digər hallarda isə xalın yerləşdiyi nahiyə, xarici təsirlərə məruz qalması və ya müayinə zamanı müəyyən şübhəli xüsusiyyətlərin aşkarlanması müdaxilə zərurəti yarada bilər. Belə vəziyyətlərdə xalın dəridə saxlanılması əvəzinə, həkimin qərarı ilə götürülməsi daha məqsədəuyğun hesab edilə bilər.

Həkimin sözlərinə görə, xalın götürülməsi qərarı onun yalnız görünüşünə əsasən verilməməlidir. Bəzi törəmələr zahirən adi xal təsiri bağışlasa da, dermatoskopik müayinə zamanı əlavə diqqət tələb edən əlamətlər göstərə bilər. Eyni zamanda, ölçüsü və ya görünüşü dəyişməyən hər xalın təhlükəli olduğunu düşünmək də doğru deyil. Burada əsas meyar mütəxəssis müayinəsinin nəticəsidir.

Cavid İsmayılov bildirib ki, xalların yerləşdiyi nahiyə də müdaxilə üsulunun seçilməsində əhəmiyyət daşıyır. Bəzi hallarda törəmənin müəyyən nahiyədə qalması əlavə narahatlıq və risk yarada bilər. Belə olduqda dermatoloq uyğun müdaxilə üsulunu müəyyənləşdirir. Əgər xalın xüsusiyyətləri şübhə doğurursa, onun cərrahi yolla götürülməsi və laboratoriyada histopatoloji müayinədən keçirilməsi tələb oluna bilər. Bu müayinə toxumanın hüceyrə quruluşunu qiymətləndirməyə və diaqnozu dəqiqləşdirməyə kömək edir.

Xalları ev şəraitində götürmək nə üçün təhlükəlidir?

Dermatoloqun diqqət çəkdiyi əsas məsələlərdən biri də insanların özbaşına şəkildə xallara müdaxilə etməsidir. Belə ki, bəzi şəxslər internetdə gördükləri üsullara əsaslanaraq müxtəlif kimyəvi maddələr, yandırıcı məhlullar və digər vasitələrlə xallarını yox etməyə çalışırlar. Həkim bu cür davranışın ciddi səhv olduğunu vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, mənşəyi və xüsusiyyətləri müəyyənləşdirilməmiş dəri törəməsinə kimyəvi vasitələrlə müdaxilə etmək dərinin zədələnməsinə, yanıq, iltihab və infeksiyaya səbəb ola bilər. Bundan başqa, belə müdaxilələr törəmənin ilkin görünüşünü dəyişdirərək sonrakı tibbi qiymətləndirməni çətinləşdirə bilər. Ən təhlükəli məqamlardan biri isə şübhəli törəmənin düzgün diaqnoz qoyulmadan zədələnməsi və vaxtında müayinə edilməsinin gecikdirilməsidir.

Həkim qeyd edib ki, xalı kəsmək, qoparmaq, yandırmaq və ya üzərinə müxtəlif kimyəvi maddələr çəkmək olmaz. Hətta xalın sadəcə estetik baxımdan götürülməsi istənildikdə belə, əvvəlcə dermatoloq müayinəsi aparılmalıdır. Çünki prosedurdan əvvəl törəmənin xarakteri müəyyənləşdirilməli, seçilən müdaxilə üsulunun tibbi baxımdan uyğunluğu qiymətləndirilməlidir.

Hansı dəyişikliklər zamanı dermatoloqa müraciət edilməlidir?

Cavid İsmayılovun sözlərinə əsasən, dəridəki xalların vəziyyətini müşahidə etmək və onlarda baş verən dəyişikliklərə diqqət yetirmək vacibdir. Xalın ölçüsünün böyüməsi, formasının dəyişməsi, kənarlarının qeyri-müntəzəm görünməsi, rənginin dəyişməsi və müxtəlif rəng çalarlarının yaranması müayinə üçün əsas ola bilər. Həmçinin xalda qaşınma, ağrı, öz-özünə qanama, qabıqlanma və ya sağalmayan yara müşahidə edilərsə, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Xüsusilə qısa müddətdə dəyişiklik göstərən xallar diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bununla belə, hər dəyişiklik mütləq bədxassəli xəstəlik demək deyil. Dəyişikliklərin səbəbini yalnız mütəxəssis müayinə nəticəsində müəyyən edə bilər. Buna görə də özbaşına diaqnoz qoymaq və müdaxilə etmək əvəzinə, vaxtında tibbi qiymətləndirmədən keçmək daha doğrudur.

Dermatoloq onu da diqqətə çatdırıb ki, xalın götürülməsi proseduru onun növünə və risk dərəcəsinə uyğun seçilməlidir. Xoşxassəli olduğu müəyyən edilən bəzi xallar tibbi və ya estetik səbəblərlə götürülə bilər. Şübhəli törəmələrdə isə toxumanın laborator müayinəsi üçün uyğun üsul seçilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə hallarda sadəcə törəmənin görünən hissəsinin aradan qaldırılması ilə kifayətlənmək düzgün olmaya bilər.

Beləliklə, dəridə xalın olması onun mütləq təhlükəli olduğu və ya ona heç bir halda toxunulmamalı olduğu anlamına gəlmir. Eyni zamanda, xaldan özbaşına və ev şəraitində xilas olmağa çalışmaq da ciddi fəsadlar yarada bilər. Ən düzgün yanaşma əvvəlcə dermatoloq müayinəsindən və dermatoskopik qiymətləndirmədən keçmək, daha sonra isə həkimin tövsiyə etdiyi müdaxilə üsulunu seçməkdir. Xalların sağlamlıq baxımından təhlükə yaradıb-yaratmadığını müəyyənləşdirmək üçün əsas söz sahibi mütəxəssis olmalıdır.

Nigar