Vitamin qəbulu ilə bağlı HƏKİMDƏN XƏBƏRDARLIQ

Polivitaminlərin həddindən artıq qəbulu sağlamlıq üçün təhlükəlidir – Kardioloqdan xəbərdarlıq

Son illər vitamin və mikroelement komplekslərindən istifadə geniş yayılıb. Xüsusilə immuniteti gücləndirmək, yorğunluğu aradan qaldırmaq, orqanizmin enerji balansını qorumaq və müxtəlif xəstəliklərin qarşısını almaq məqsədilə bir çox insan həkim məsləhəti olmadan polivitaminlər qəbul edir. Lakin vitamin və mineralların orqanizm üçün faydalı olması onların istənilən miqdarda istifadə edilə biləcəyi anlamına gəlmir. Əksinə, bəzi vitamin və mikroelementlərin normadan artıq qəbulu ciddi sağlamlıq problemlərinə, hətta ürək, qaraciyər və sinir sisteminin fəaliyyətində pozuntulara səbəb ola bilər.

Kardioloq Aynur Məmmədova Oxu24.com saytına açıqlamasında bildirib ki, vitamin və mikroelementlər orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacib olsa da, onların qəbulu zamanı doza məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Onun sözlərinə görə, insanlar bəzən vitaminləri zərərsiz vasitə kimi qəbul edir, müxtəlif kompleksləri eyni vaxtda istifadə edir və bunun nəticəsində bəzi maddələrin gündəlik qəbul miqdarını bilmədən aşırlar.Vitamin və mineral çatışmazlığının aradan qaldırılması sağlamlıq baxımından əhəmiyyətlidir.

Lakin orqanizmdə hər hansı maddənin çatışmadığı müəyyən edilmədən əlavə preparatların qəbuluna başlamaq düzgün yanaşma hesab olunmur.

Çünki ehtiyac olmadığı halda qəbul edilən yüksək dozalı əlavələr gözlənilən faydanı verməməklə yanaşı, əks təsirlərə də yol aça bilər.

Xüsusilə bir neçə fərqli preparat istifadə edən şəxslər onların tərkibini diqqətlə yoxlamalıdırlar. Bəzi hallarda müxtəlif məhsulların tərkibində eyni vitamin və minerallar olur və bu, ümumi qəbul miqdarının normadan artıq olmasına gətirib çıxara bilər.Maqnezium orqanizmdə əzələlərin fəaliyyəti, sinir impulslarının ötürülməsi və ürəyin normal ritminin qorunması üçün vacib minerallardan biridir.

Bununla belə, xüsusilə böyrəklərin fəaliyyəti zəif olan şəxslərdə maqneziumun həddindən artıq qəbulu qanda bu mineralın səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Belə vəziyyət ürəkbulanma, halsızlıq, təzyiqin aşağı düşməsi və ağır hallarda ürək ritmində pozuntularla müşayiət oluna bilər. Buna görə də maqnezium tərkibli preparatların, xüsusilə yüksək dozalı əlavələrin, həkim məsləhəti olmadan uzun müddət istifadəsi tövsiyə edilmir.

Orqanizm üçün əhəmiyyətli mikroelementlərdən biri də sinkdir. Sink immun sisteminin fəaliyyəti, yaraların sağalması və hüceyrələrin normal inkişafı üçün vacibdir. Lakin bu mineralın normadan artıq qəbulu mədə-bağırsaq sistemində narahatlıq yarada, ürəkbulanma, qusma və qarın ağrısı ilə nəticələnə bilər. Sink əlavələrinin uzun müddət yüksək dozada qəbulu isə misin orqanizmdə sorulmasını poza və mis çatışmazlığına səbəb ola bilər. Bu hal qan göstəricilərinə və sinir sisteminin fəaliyyətinə də mənfi təsir göstərə bilər.

Aytən Məmmədovanın sözlərinə görə, B6 vitamini də orqanizmin normal fəaliyyəti üçün zəruri maddələrdəndir. O, sinir sisteminin işi, zülal mübadiləsi və bəzi neyrotransmitterlərin yaranması prosesində iştirak edir.

Ancaq B6 vitamininin yüksək dozada və uzun müddət qəbulu sinirlərin zədələnməsinə, xüsusilə ətraflarda keyimə, iynələnmə, yanma hissi və tarazlığın pozulması kimi əlamətlərlə müşayiət olunan periferik neyropatiyaya səbəb ola bilər. İnsanlar bəzən bu vitaminin suda həll olunduğunu əsas gətirərək artıq miqdarın təhlükəsiz olduğunu düşünürlər.

Halbuki B6 vitamininin də normadan artıq qəbulu sağlamlıq üçün risk yarada bilər.Dəmirin həddindən artıq qəbulu da xüsusi diqqət tələb edən məsələlərdəndir. Dəmir qanda oksigenin daşınmasında mühüm rol oynayır və onun çatışmazlığı anemiyaya səbəb ola bilər. Bununla belə, dəmir preparatlarının ehtiyac olmadan qəbulu orqanizmdə dəmirin toplanmasına gətirib çıxara bilər. Xroniki dəmir yüklənməsi qaraciyər, ürək və digər orqanlara zərər verə bilər. Ağır dəmir zəhərlənməsi isə xüsusilə uşaqlar üçün təhlükəlidir. Buna görə də dəmir preparatları yalnız ehtiyac müəyyənləşdirildikdən sonra, uyğun dozada və mütəxəssis nəzarəti altında qəbul edilməlidir.

Polivitaminlərin istifadəsi zamanı diqqət yetirilməli digər məqam onların tərkibindəki vitaminlərin xüsusiyyətidir. A, D, E və K kimi yağda həll olan vitaminlər orqanizmdə toplana bildiyindən onların yüksək dozada qəbulu zəhərlənmə riskini artıra bilər. Məsələn, D vitamininin həddindən artıq qəbulu qanda kalsiumun yüksəlməsinə, böyrəklərlə bağlı problemlərə və ürək ritmində pozuntulara səbəb ola bilər. A vitamininin yüksək dozada qəbulu isə qaraciyərə zərər verə bilər. Bu səbəbdən vitamin komplekslərinin seçimində yalnız reklam və ya ətrafdakı insanların məsləhəti ilə hərəkət etmək əvəzinə, orqanizmin real ehtiyacları nəzərə alınmalıdır.

Həkim əlavə edib ki, mütəxəssis yanaşmasına görə, vitamin çatışmazlığından şübhələnən şəxslər ilk növbədə həkimə müraciət etməli, zəruri hallarda müvafiq müayinələrdən keçməlidirlər. Əlavələrin dozası insanın yaşına, sağlamlıq vəziyyətinə, qidalanma xüsusiyyətlərinə, istifadə etdiyi dərmanlara və müəyyən edilmiş çatışmazlığın səviyyəsinə uyğun seçilməlidir. Xüsusilə ürək-damar, böyrək və qaraciyər xəstəlikləri olan şəxslər hər hansı vitamin və mineral preparatına başlamazdan əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər.Sağlam qidalanma da orqanizmin vitamin və mikroelementlərlə təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Meyvə, tərəvəz, paxlalılar, tam taxıllar, qoz-fındıq, süd məhsulları, yumurta, balıq və digər qida məhsulları müxtəlif vitamin və mineralların təbii mənbələridir. Rəngarəng və balanslaşdırılmış qidalanma bir çox insanın gündəlik qida maddələrinə olan ehtiyacının qarşılanmasına kömək edir. Bununla belə, təsdiqlənmiş çatışmazlıq, müəyyən xəstəliklər və ya xüsusi fizioloji vəziyyətlər zamanı yalnız qida ilə kifayətlənmək mümkün olmaya bilər. Belə hallarda əlavələr həkimin müəyyən etdiyi qaydada istifadə edilməlidir.

Nəticə etibarilə, vitamin və mineralların sağlamlıq üçün əhəmiyyətli olması onların nəzarətsiz qəbulunu əsaslandırmır. Polivitaminlərin yüksək dozada istifadəsi bəzi hallarda gözlənilən faydanın əksinə, ciddi fəsadlara səbəb ola bilər. Ən düzgün yanaşma orqanizmin ehtiyaclarını müəyyənləşdirmək, preparatları uyğun dozada qəbul etmək və gündəlik qidalanmada təbii, müxtəlif və balanslaşdırılmış məhsullara üstünlük verməkdir.

Nigar

Həmçinin oxuyun

Məktəbdə insident:Xəsarət alan var

Türkiyədən gələn tənqidlər Bakının mövqeyini dəyişəcəkmi? — Politoloqdan VACİB AÇIQLAMA  

“Azərbaycan heç kimin təsiri altında deyil” —  Türkiyədəki siyasi dairələrə MESAJ  

Prezident SƏRƏNCAM İMZALADI