Beynin “özünü təmizləmə sistemi” – Beyin-onurğa mayesi necə işləyir?

MARAQLI

485

22.06.2026, 12:20

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, insan beyninin daxilində daim dövr edən və onu qoruyan xüsusi bir maye mövcuddur. Bu maye tibbdə beyin-onurğa mayesi (likvor) adlanır və həm beynin mexaniki qorunmasında, həm də metabolik proseslərində mühüm rol oynayır.

Oxu24.com xəbər verir ki, mayesi beynin və onurğa beyninin ətrafında dövr edərək sanki “yastıq” funksiyası yerinə yetirir. Bu maye xarici zərbələr zamanı beynin zədələnməsinin qarşısını alır, eyni zamanda sinir sisteminin sabit işləməsinə kömək edir.Bu maye daim yenilənir və orqanizm tərəfindən fasiləsiz şəkildə istehsal olunur. Gün ərzində müəyyən miqdarda beyin-onurğa mayesi istehsal edilir və eyni zamanda artıq hissəsi orqanizm tərəfindən sorularaq yenilənmə prosesi davam edir.Beyin bu mayedən yalnız qoruyucu vasitə kimi deyil, həm də təmizləyici sistem kimi istifadə edir. Belə ki, gün ərzində sinir hüceyrələrinin fəaliyyəti nəticəsində yaranan tullantılar, metabolik qalıqlar və bəzi zərərli zülallar bu maye vasitəsilə toplanaraq orqanizmdən uzaqlaşdırılır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu proses orqanizmin təbii “təmizləmə mexanizmi” kimi qiymətləndirilir və sinir sisteminin sağlam qalmasında mühüm rol oynayır.Beyin-onurğa mayesi normal dövran etdikdə o, əsasən venoz sistemə və limfa yollarına yönəlir. Bu da orqanizmdə balansın qorunmasına kömək edir.Bu sistem pozulduqda müxtəlif nevroloji problemlər yarana bilər. Məsələn, təzyiqin artması, baş ağrıları və sinir sistemində funksional pozğunluqlar bu balansın pozulması ilə əlaqəli ola bilər.İnsan bədəni çox mürəkkəb və özünü tənzimləyən bir sistemdir və beyin-onurğa mayesi bu sistemin ən vacib hissələrindən biridir. Bu maye həm qoruyucu, həm də təmizləyici funksiyanı eyni anda yerinə yetirir və beynin sağlam fəaliyyəti üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.

Jalə

Həmçinin oxuyun