Mənzildən xəbərsiz qeydiyyatdan çıxarmaq mümkündür? - Vəkil AÇIQLADI

HÜQUQ

30.07.2026, 12:30

Bəzi hallarda vətəndaşlar vərəsəlik yolu ilə adlarına keçən mənzildə sonradan qeydiyyata düşən ailə üzvlərinin xəbərdar edilmədən qeydiyyatdan çıxarılmasının mümkün olub-olmadığını soruşurlar.

Mövzu ilə bağlı oxu24.com-a açıqlama verən vəkil Samir Süleymanov bildirib ki, hazırkı qanunvericilik və elektron məhkəmə sistemi belə hallarda cavabdeh şəxsin məlumatlandırılmasını zəruri edir.

Vəkilin sözlərinə görə, vətəndaşın ünvanladığı sualda qeyd olunur ki, bina evində yerləşən mənzil vərəsəlik qaydasında onun adına keçib. Digər vərəsələr mirasdan imtina etdikləri üçün daşınmaz əmlak tam şəkildə onun mülkiyyətinə çevrilib. Lakin sonradan qardaşı həmin mənzildə yenidən qeydiyyata düşüb və mülkiyyətçi onu məhkəmə qaydasında, xəbər vermədən qeydiyyatdan çıxarmağın mümkün olub-olmadığını soruşur.

Samir Süleymanov bildirib ki, əvvəllər elektron məhkəmə sistemi tətbiq edilmədiyi dövrlərdə bəzi işlər üzrə cavabdehin prosesdən gec xəbər tutması və ya ümumiyyətlə məlumat almaması halları müşahidə olunurdu. Lakin hazırda vəziyyət tamamilə fərqlidir.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemi məhkəmə proseslərinin daha şəffaf və operativ həyata keçirilməsini təmin edir. Bu sistem vasitəsilə iddia məhkəməyə daxil olduqdan sonra cavabdeh tərəfə müxtəlif kanallarla məlumat göndərilir. Məhkəmə bildirişləri, SMS məlumatları və digər elektron xəbərdarlıq vasitələri sayəsində cavabdeh prosesdən xəbərdar edilir və öz hüquqlarını müdafiə etmək imkanı əldə edir.

Vəkil vurğulayıb ki, heç bir şəxsin məhkəmə araşdırması aparılmadan və ya onun müdafiə hüququ təmin edilmədən qeydiyyatdan çıxarılması qanunvericiliyin prinsiplərinə uyğun deyil. Məhkəmə çəkişməsi zamanı hər iki tərəfin dinlənilməsi, sübutların araşdırılması və hüquqi qiymət verilməsi vacib şərtdir.

Samir Süleymanov qeyd edib ki, bəzi hallarda cavabdeh məhkəmə iclasına gəlmədikdə və ya məhkəmənin göndərdiyi bildirişləri qəbul etmədikdə belə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada qiyabi qərar çıxarıla bilər. Lakin bu, cavabdehin prosesdən tamamilə xəbərsiz saxlanılması anlamına gəlmir. Əsas məsələ məhkəmənin həmin şəxsi qanunda nəzərdə tutulmuş üsullarla məlumatlandırmağa çalışmasıdır.

Vəkilin sözlərinə görə, mülkiyyətçi məhkəməyə müraciət etməklə qeydiyyatdan çıxarılma tələbi irəli sürə bilər. Ancaq iddianın təmin edilib-edilməməsi konkret iş üzrə təqdim olunan sübutlardan, tərəflərin hüquqi vəziyyətindən və məhkəmənin araşdırmasının nəticəsindən asılı olacaq.

Hüquqşünas əlavə edib ki, elektron məhkəmə sisteminin tətbiqi nəticəsində məhkəmə proseslərinin şəffaflığı artıb və tərəflərin məlumatlandırılması mexanizmi xeyli təkmilləşdirilib. Buna görə də hazırkı şəraitdə hər hansı şəxsin məhkəmə qərarı ilə qeydiyyatdan çıxarılması barədə prosesdən tam xəbərsiz qalması faktiki olaraq mümkün hesab edilmir.

Samir Süleymanov vətəndaşlara tövsiyə edib ki, belə mübahisəli məsələlərdə hüquqi prosedurlara əməl etsinlər və yalnız məhkəmə qərarı əsasında hərəkət etsinlər. Bu, həm mülkiyyət hüququnun, həm də qeydiyyatda olan şəxsin müdafiə hüququnun qanun çərçivəsində təmin olunmasına xidmət edir.

Həmçinin oxuyun