Aliment ödəyənlərə vacib XƏBƏR

HÜQUQ

12.06.2026, 17:40

Aliment və uşağın mənafeyinin qorunması: qanunvericilikdə nəzərdə tutulan mexanizmlər

Boşanma prosesindən sonra valideynlər arasında ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri uşağın saxlanılması üçün ödənilən alimentin necə istifadə olunmasıdır. Bir çox hallarda alimenti alan valideynin bu vəsaiti uşağın ehtiyaclarına deyil, fərqli istiqamətlərə xərclədiyi ilə bağlı iddialar ortaya çıxır və bu da tərəflər arasında əlavə gərginlik yaradır.

Oxu24.com xəbər verir ki,Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, aliment uşağın maddi təminatına yönəldilən məcburi ödənişdir və məqsədi uşağın normal yaşayış, təhsil, sağlamlıq və inkişaf ehtiyaclarını təmin etməkdir. Lakin qanunvericilik alimentin istifadəsinə müəyyən hallarda nəzarət mexanizmləri də nəzərdə tutur.

Belə ki, Ailə Məcəlləsinin 55.3-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə aliment ödəyən valideynin müraciəti əsasında alimentin 50 faizdən çox olmayan hissəsinin uşağın adına açılmış bank hesabına yönəldilməsi barədə qərar qəbul edə bilər. Bu halda həmin vəsait uşağın yetkinlik yaşına çatana qədər xüsusi hesabda toplanır və yalnız qanunla və ya məhkəmə qərarı ilə müəyyən edilən qaydada istifadə oluna bilər.

Bu mexanizmin əsas məqsədi uşağın gələcək maddi təminatını qorumaq və alimentin təyinatından kənar xərclənməsi riskini minimuma endirməkdir. Yəni bu halda aliment yalnız cari ehtiyaclara deyil, həm də uşağın gələcək həyatının təmin olunmasına xidmət edir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, məhkəmə bu cür qərar qəbul edərkən hər bir işi fərdi qaydada araşdırır. Burada əsas meyar uşağın mənafeyidir. Məhkəmə valideynlərin maddi vəziyyətini, uşağın ehtiyaclarını, sosial şəraitini və tərəflər arasındakı münasibətləri nəzərə alaraq qərar verir.

Əgər aliment ödəyən valideyn hesab edirsə ki, ödənilən vəsait düzgün idarə olunmur və uşağın ehtiyaclarına uyğun şəkildə istifadə edilmir, o zaman o, məhkəməyə müraciət edərək bu məsələnin araşdırılmasını tələb edə bilər. Məhkəmə isə təqdim olunan sübutlar və mövcud vəziyyət əsasında qərar qəbul edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, aliment məsələlərində əsas prinsip uşağın maraqlarının üstün tutulmasıdır. Yəni valideynlər arasında yaranan mübahisələrdən asılı olmayaraq, bütün qərarlar uşağın rifahı və gələcək inkişafı nəzərə alınaraq verilir.

Hüquqşünasların fikrincə, bu cür hüquqi tənzimləmələr həm alimentin daha şəffaf və məqsədli istifadəsinə şərait yaradır, həm də valideynlər arasında mümkün sui-istifadə hallarının qarşısını almağa kömək edir.

Nəticə etibarilə, aliment yalnız bir ödəniş öhdəliyi deyil, eyni zamanda uşağın gələcəyinə yönəlmiş sosial-hüquqi təminat mexanizmidir və onun düzgün icrası hər iki valideynin məsuliyyətidir.

Jalə

Həmçinin oxuyun