Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Dünyada ilk dəfə: süni intellektin köməyi ilə beyin əməliyyatı aparılıb

Dünyada ilk dəfə: süni intellektin köməyi ilə beyin əməliyyatı aparılıb

DÜNYA

21

27.08.2026, 13:19

İngiltərədəki University College London Hospital-ın cərrahları canlı süni intellekt sisteminin köməyi ilə beyin şişini uğurla çıxarıblar. Bu, canlı süni intellektin əməliyyat zamanı cərraha bələdçilik etdiyi ilk beyin əməliyyatı kimi təqdim olunur.

Əməliyyat 48 yaşlı Rhys Hibbert üzərində həyata keçirilib. Bedfordşirdə yaşayan iki uşaq atası Hibbertin beynində görmə qabiliyyətinin itirilməsinə səbəb ola biləcək 11 millimetrlik xoşxassəli şiş aşkarlanıb.

Şiş kəllənin dibində yerləşən hipofiz vəzində olub. Bu nahiyə beyinə qan aparan karotid arteriyalara və görmə funksiyasına cavabdeh olan sinirlərə çox yaxın yerləşdiyindən əməliyyat yüksək riskli hesab edilib.

Cərrahlar əməliyyat zamanı burun vasitəsilə endoskop daxil edərək şişə müdaxilə ediblər. Şiş sümük və sərt beyin qişası təbəqələrinin arxasında yerləşib.

Əməliyyat zamanı süni intellekt proqramı canlı görüntüləri real vaxt rejimində analiz edib. Sistem cərrahi alətləri izləyərək qan damarlarının və sinirlərin yerləşə biləcəyi sahələri müəyyənləşdirib və cərrahlara şişin çıxarılması üçün daha təhlükəsiz istiqaməti göstərib.

Həkimlərin bildirdiyinə görə, bu tip əməliyyatlarda şişin tamamilə çıxarılmaması riski 25-50 faiz, əsas qan damarlarından birinin zədələnməsi riski isə 0,5-2 faiz arasında dəyişir.

Hibbertin şişi əməliyyat zamanı uğurla çıxarılıb. Süni intellektin canlı görüntüləri təhlil etməsi isə cərrahlara kritik anatomik strukturlardan yayınmaq və əməliyyatı daha dəqiq aparmaq imkanı verib.

Hibbert təxminən 18 ay əvvəl səhər gəzintisi zamanı huşunu itirib və tutma keçirib. İlkin müayinələrdə səbəb müəyyən edilməsə də, sonrakı araşdırmalar zamanı hipofiz vəzində şiş aşkarlanıb.

Yeni texnologiyanın gələcəkdə mürəkkəb beyin əməliyyatlarında cərrahlara real vaxt rejimində əlavə bələdçi kimi xidmət edə biləcəyi gözlənilir.