Qorxulu kəşf: Anadolu iki yerə bölünəcək?

DÜNYA

673

25.03.2026, 00:25

Alimlərin beynəlxalq elmi ədəbiyyata daxil etdiyi yeni tədqiqat Anadolu yarımadasının geoloji gələcəyinə işıq salır.

Oxu24.com Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, Antalya ilə Qara dəniz Ereğli arasında uzanan gərginlik zonası, Ərəb və Afrika tektonik plitələrinin təzyiqi altında Anadolu ərazisini milyonlarla il davam edə biləcək parçalanma prosesinə daxil edir.

Tədqiqat Zonguldak Bülent Ecevit, Dokuz Eylül və Fırat universitetlərindən alimlərin birgə iştirakı ilə aparılıb. Peyk radar məlumatları və yüksək dəqiqlikli ölçmələr göstərir ki, Türkiyə ərazisinin şərq və qərb hissələri fərqli istiqamətlərdə hərəkət edir.

Ankara xətti üzrə zidd hərəkətlər

Araşdırmaya rəhbərlik edən professor Şenol Hakan Kutoğlu bildirir ki, ölkə üzərindən keçən böyük bir "sıfır xətti” müəyyən edilib. Bu xətt Antalya körfəzindən başlayaraq Karadeniz Ereğliyə qədər uzanır və ölkəni iki fərqli tektonik blok kimi ayırır.

Məlumata görə, Ankaranın şərqində yerləşən ərazilər şimala doğru hərəkət edir, qərb hissə isə cənuba doğru sürüşür. "Orta Anadolu Keçid Zonu” adlandırılan bu sahə iki əks hərəkətin yaratdığı böyük gərginlik toplanmasının mərkəzidir.

Milyon illərlə davam edəcək proses

Alimlər bu tektonik dəyişikliklərin qısa müddətli deyil, geoloji zaman miqyasında baş verən proses olduğunu vurğulayırlar. Ərəb və Afrika plitələrinin Anadoluya müxtəlif sürətlə təzyiq göstərməsi bu vəziyyəti yaradır.

Xüsusilə Ərəb plitəsinin ildə təxminən 1,2 santimetr daha sürətli hərəkət etməsi Şərqi Anadolu fay sisteminə təsir edir və onu Şimali Anadolu fayına doğru yönəldir. Bu proses yüz minlərlə il davam edərsə, gələcəkdə Anadolu ərazisinin parçalanması mümkündür.

Yeni qırılma xətləri və zəlzələ riski

Tədqiqat yalnız uzunmüddətli geoloji dəyişiklikləri deyil, həm də mövcud seysmik aktivliyi izah edir. Tarixən bu zonada baş verən müxtəlif zəlzələlər bölgənin aktiv tektonik sahə olduğunu təsdiqləyir.

Alimlərin fikrincə, gələcəkdə bu ərazilərdə yeni fay xətləri yarana bilər və güclü zəlzələlər baş verə bilər. Xüsusilə Hatay bölgəsindən şimala doğru uzanan yeni strukturlar bölgənin tektonik quruluşunu dəyişdirə bilər.

Bu tədqiqat Anadolu yarımadasının uzunmüddətli geoloji dinamikasını anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Həmçinin oxuyun