Yol polisi avtomobili hansı hallarda saxlaya bilər? – Vəkildən AÇIQLAMA

CƏMİYYƏT

30.09.2026, 15:01

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Yol hərəkətində sürücülərin ən çox maraqlandığı məsələlərdən biri yol polisi əməkdaşının avtomobili hansı hallarda dayandırmaq hüququna malik olmasıdır. Bəzən sürücülər hesab edirlər ki, yol polisi əməkdaşı istənilən vaxt və istənilən səbəblə avtomobili saxlaya bilər. Halbuki Azərbaycan Respublikasının “Yol hərəkəti haqqında” Qanununda nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması ilə bağlı konkret hallar müəyyən edilib.

Qanunun 85-ci maddəsində yol hərəkəti təhlükəsizliyinə nəzarəti həyata keçirən əməkdaşın hansı vəziyyətlərdə sürücüdən avtomobili dayandırmağı tələb edə biləcəyi göstərilir.

Vəkil Elvin İbrahimov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, sürücülər ilk növbədə yol polisi əməkdaşının avtomobili dayandırması ilə bağlı qanuni əsasların nədən ibarət olduğunu bilməlidirlər. Onun sözlərinə görə, bu məsələdə əsas normalardan biri məhz “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 85-ci maddəsidir.

“İlk növbədə, sürücü tərəfindən yol hərəkəti qaydalarının, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və ya avtomobil yollarından istifadə qaydalarının pozulması vizual şəkildə aşkar edilirsə, yol polisi əməkdaşı nəqliyyat vasitəsinin dayandırılmasını tələb edə bilər. Yəni əməkdaş yol hərəkəti qaydasının pozulduğunu birbaşa müşahidə edirsə, bununla bağlı avtomobili saxlamaq üçün qanuni əsas yaranır”, – deyə vəkil bildirib.

Məsələn, sürücü qırmızı işıqforun tələbinə əməl etmirsə, təhlükəli manevr edirsə, yol nişanının tələblərini pozursa və ya digər hərəkət iştirakçıları üçün təhlükə yaradan hərəkətə yol verirsə, yol polisi əməkdaşı həmin pozuntunu müşahidə etdikdən sonra nəqliyyat vasitəsinin dayandırılmasını tələb edə bilər. Burada əsas məqam pozuntunun vizual şəkildə aşkar edilməsidir. Qanunun 85-ci maddəsində bu hal ayrıca göstərilib.

Elvin İbrahimovun sözlərinə görə, başqa bir hal inzibati tənbeh haqqında qərarın icra edilməməsi ilə bağlıdır. Əgər yol hərəkəti qaydalarının, yol hərəkəti təhlükəsizliyinin və ya avtomobil yollarından istifadə qaydalarının pozulmasına görə inzibati cərimə tətbiq edilməsi barədə qərar qanuni qüvvəyə mindiyi gündən iki ay müddətində icra edilməyibsə və nəqliyyat vasitəsinin saxlanılması barədə məhkəmə və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarı mövcuddursa, bu halda da sürücüdən avtomobili dayandırmaq tələb edilə bilər.

“Sadə dillə desək, hər hansı inzibati xəta ilə bağlı qanuni qüvvəyə minmiş qərarınız varsa və həmin qərar iki ay ərzində icra edilməyibsə, qanunda nəzərdə tutulan əlavə şərtlər mövcud olduqda nəqliyyat vasitəsinin saxlanılması ilə bağlı qərar əsasında avtomobilinizin dayandırılması tələb oluna bilər. Burada sürücü məsələyə yalnız ‘mənim cəriməm var’ kimi baxmamalıdır. Qanunda məhz qərarın qanuni qüvvəyə minməsi, iki ay müddətində icra edilməməsi və nəqliyyat vasitəsinin saxlanılması barədə müvafiq qərarın olması kimi şərtlər nəzərdə tutulur”, – deyə vəkil qeyd edib.

Avtomobilin dayandırılmasına səbəb ola biləcək digər hal isə yol polisi əməkdaşına radio-cihaz vasitəsilə digər əməkdaşdan inzibati xəta barədə məlumat daxil olmasıdır. Belə vəziyyətdə sürücünün yol hərəkəti qaydalarını pozması barədə məlumat digər əməkdaş tərəfindən ötürülə bilər və həmin məlumat əsasında nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması tələb oluna bilər. Bu hal da “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 85-ci maddəsində ayrıca göstərilib.

Vəkil bildirib ki, axtarışda olan nəqliyyat vasitələrinin dayandırılması məsələsində də ayrıca hüquqi əsas mövcuddur. Əgər nəqliyyat vasitəsi axtarışdadırsa, yol polisi əməkdaşı onun dayandırılmasını tələb edə bilər.

“Avtomobilin axtarışda olması artıq xüsusi haldır. Belə məlumat olduqda nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması və müvafiq tədbirlərin görülməsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulub. Ona görə də sürücülər yol polisi əməkdaşının avtomobili niyə saxladığını soruşduqda, hər bir halın öz hüquqi əsasının olduğunu bilməlidirlər”, – deyə Elvin İbrahimov vurğulayıb.

Digər mühüm hal sürücü və ya avtomobildə olan sərnişinlə bağlı cinayət şübhəsinin olmasıdır. Qanuna əsasən, nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxs və ya onunla birlikdə olan sərnişin tərəfindən cinayətin törədilməsi və ya cinayətin törədilməsində şübhələnilməsi barədə dəqiq məlumat olduqda da nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması tələb edilə bilər.

Bu baxımdan sürücülər “mən qayda pozmamışam, deməli, yol polisi məni heç bir halda saxlaya bilməz” düşüncəsi ilə hərəkət etməməlidirlər. Çünki qanunda yalnız sürücünün həmin anda yol hərəkəti qaydasını pozması ilə bağlı hallar deyil, axtarışda olan avtomobil, inzibati xəta barədə məlumat və cinayətlə bağlı dəqiq məlumat kimi başqa əsaslar da nəzərdə tutulub.

Mütəxəssis stasionar postlarla bağlı məsələyə də diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, “Yol hərəkəti haqqında” Qanunun 85-ci maddəsinin qeyd hissəsində sürücünün sənədlərinin yoxlanılması məqsədilə nəqliyyat vasitəsinin yalnız stasionar postlarda dayandırıla bilməsi ilə bağlı xüsusi müddəa yer alır. Qanunun 85-ci maddəsində sürücünün vəsiqəsi və digər müvafiq sənədlərin təqdim edilməsi ilə bağlı prosedur da müəyyənləşdirilib.

“Burada sürücülərin bilməli olduğu incə məqam var. Nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması ilə sürücünün sənədlərinin yoxlanılması məsələsini bir-birindən ayırmaq lazımdır. Qanun stasionar postlarda sənədlərin yoxlanılması ilə bağlı xüsusi qayda müəyyən edir. Yəni sürücü stasionar posta daxil olduqda qanunla nəzərdə tutulan qaydada sənədlərin yoxlanılması həyata keçirilə bilər”, – deyə vəkil bildirib.

Qanunun 85-ci maddəsinə əsasən, nəqliyyat vasitəsi dayandırıldıqda əməkdaş sürücüyə yaxınlaşmalı, özünü təqdim etməli və dayandırmanın səbəbini bildirməlidir. Bundan sonra sürücüdən qanunda nəzərdə tutulan sənədlərin təqdim edilməsi tələb oluna bilər. Eyni maddənin qeyd hissəsində nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması tələbinin fit və jezllə və ya səsgücləndirici cihaz vasitəsilə sürücünün aydın görə və ya eşidə biləcəyi formada verilməsi də nəzərdə tutulur.

Vəkilin sözlərinə görə, sürücü üçün əsas məsələ həm öz hüquqlarını, həm də üzərinə düşən vəzifələri bilməsidir. Yol polisi əməkdaşının qanuni tələbinə tabe olmaq sürücünün öhdəliklərindən biridir, eyni zamanda sürücü avtomobilin hansı səbəbdən dayandırıldığını bilmə hüququna malikdir.

“Əgər yol polisi əməkdaşı sizi saxlayırsa, ilk növbədə sakit davranmaq lazımdır. Avtomobili təhlükəsiz şəkildə dayandırın, əməkdaşın özünü təqdim etməsini və dayandırılmanın səbəbini bildirməsini gözləyin. Əgər hesab edirsinizsə ki, sizin hüquqlarınız pozulub və ya avtomobil qanunsuz şəkildə dayandırılıb, bunu sonradan qanuni qaydada mübahisələndirmək mümkündür. Amma sürücünün yolun hərəkət hissəsində dayanma tələbini bilərəkdən yerinə yetirməməsi vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirə bilər”, – deyə Elvin İbrahimov əlavə edib.

Qanunda nəqliyyat vasitəsinin dayandırılması tələbinə əməl edilmədiyi hallarda əməkdaşların radio-cihaz vasitəsilə digər əməkdaşlara məlumat verməsi və sonrakı tədbirlərin görülməsi ilə bağlı qaydalar da müəyyən edilib. Müəyyən xüsusi hallarda, o cümlədən nəqliyyat vasitəsinin qanunsuz ələ keçirilməsi barədə və ya sürücünün cinayət törətməkdə şübhəli olması barədə dəqiq məlumat olduqda, yaxud sürücünün hərəkətləri insan həyatı və sağlamlığı üçün real təhlükə yaratdıqda, qanunda nəzərdə tutulan şərtlərlə təqib və məcburi dayandırma tədbirləri də mümkündür.

Elvin İbrahimov sonda sürücülərə hüquqlarını bilməklə yanaşı, qanuni tələblərə də əməl etməyi tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, yol polisi əməkdaşının avtomobili dayandırması hər zaman sürücünün həmin anda qayda pozduğu anlamına gəlmir. Bəzi hallarda dayandırma avtomobilin axtarışda olması, inzibati xəta ilə bağlı məlumatın daxil olması, cinayətlə bağlı dəqiq məlumatın mövcudluğu və ya digər qanuni əsaslarla əlaqəli ola bilər. Buna görə sürücü belə vəziyyətlərdə emosional reaksiya verməkdənsə, dayandırmanın səbəbini öyrənməli və hüquqlarının pozulduğunu hesab edirsə, qanunla müəyyən edilmiş qaydada həmin hərəkətlərdən şikayət etmək imkanından istifadə etməlidir.

Həmçinin oxuyun