İşçi həm öz işini, həm də başqasının işini görürsə... – Vəkil açıqladı

CƏMİYYƏT

31.08.2026, 16:30

İş yerində əməkdaşların qarşılaşdığı problemlərdən biri də öz vəzifələri ilə yanaşı, başqa işçinin və ya vakant vəzifənin əmək funksiyalarının da onlara həvalə edilməsidir. Bəzən işəgötürənlər işçinin əlavə iş görməsini adi hal kimi qiymətləndirir və bunun müqabilində hər hansı əlavə ödəniş həyata keçirmirlər. Halbuki əmək funksiyasının genişləndirilməsi və başqa işçinin vəzifəsinin müvəqqəti icrası ilə bağlı qanunvericilikdə müəyyən tələblər mövcuddur.

Mövzu ilə bağlı Vəkil Mir Hüseyn Həbibli Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, işçinin üzərinə əsas əmək funksiyalarından əlavə digər vəzifələrin icrası qoyulduğu halda bu məsələ rəsmiləşdirilməli və əməyin qarşılığında müvafiq əlavə ödəniş həyata keçirilməlidir.

Vəkilin sözlərinə görə, işçinin əmək müqaviləsində nəzərdə tutulan əsas vəzifələrdən əlavə başqa əmək funksiyalarını yerinə yetirməsi işəgötürənin sadəcə şifahi tapşırığı ilə həll edilə biləcək məsələ deyil. Belə hallarda əlavə işin hansı müddətə, hansı şərtlərlə və hansı ödəniş qarşılığında görüləcəyi aydın şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.

Mir Hüseyn Həbibli qeyd edib ki, xüsusilə iş yerində boş və ya vakant vəzifə olduqda həmin vəzifə üzrə işlərin mövcud işçiyə həvalə edilməsi zamanı işçinin razılığı mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yəni işəgötürən vakant vəzifənin bütün və ya müəyyən əmək funksiyalarını avtomatik şəkildə işçinin üzərinə qoyaraq bunu onun əsas əmək vəzifəsi kimi təqdim edə bilməz.

“Əgər işçinin öz əmək funksiyaları ilə yanaşı digər vəzifənin və ya başqa işçinin əmək funksiyalarının icrası ona həvalə olunursa, bununla bağlı müvafiq rəsmiləşdirmə aparılmalıdır. İşçiyə gördüyü əlavə işə görə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq əlavə ödəniş edilməlidir”, – deyə vəkil bildirib.

Vəkil diqqətə çatdırıb ki, vakant vəzifə üzrə işlərin görülməsi işçinin razılığı əsasında həvalə edildikdə, həmin işə görə əlavə əməkhaqqı məsələsi də nəzərə alınmalıdır. Belə halda işçi həm öz əsas vəzifəsini yerinə yetirir, həm də əlavə əmək funksiyalarını icra edir. Bu səbəbdən onun gördüyü əlavə işin qarşılıqsız qalması əmək hüquqları baxımından mübahisə yarada bilər.

Mütəxəssis digər mühüm halın isə müvəqqəti olaraq iş yerində olmayan əməkdaşın əvəz edilməsi olduğunu söyləyib. Məsələn, işçi məzuniyyətdə, xəstəlik səbəbindən əmək qabiliyyəti olmayan vəziyyətdə və ya digər qanuni əsaslarla işdə olmadıqda onun müəyyən əmək funksiyalarının başqa işçiyə həvalə edilməsi mümkündür. Lakin bu zaman da əlavə əmək funksiyasının icrası rəsmiləşdirilməli və müvafiq ödəniş məsələsi həll edilməlidir.

Mir Hüseyn Həbiblinin sözlərinə görə, əvəz edilən işçinin əməkhaqqı ilə həmin işi müvəqqəti icra edən işçinin əməkhaqqı arasında fərq olduğu halda, qanunvericiliyin nəzərdə tutduğu qaydada həmin fərqin ödənilməsi məsələsi gündəmə gəlir.

“Əgər əvəz etdiyiniz işçinin əməkhaqqı sizin əməkhaqqınızdan yüksəkdirsə, aradakı fərqin sizə ödənilməsi nəzərdə tutulur. Əgər əvəz etdiyiniz işçinin əməkhaqqı sizin əməkhaqqınızla eynidirsə və ya sizinkindən aşağıdırsa, bu halda əlavə ödənişin məbləği tərəflər arasında razılaşdırılmalıdır”, – deyə vəkil vurğulayıb.

Vəkil əlavə edib ki, işçinin başqa əməkdaşın vəzifəsini uzun müddət faktiki olaraq yerinə yetirməsi, lakin bunun əməkhaqqında və ya əmək sənədlərində əks etdirilməməsi gələcəkdə hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən işçi belə vəziyyətlə üzləşdikdə ilk növbədə əlavə işin ona hansı əsasla həvalə edildiyini, bununla bağlı əmr və ya digər sənədin olub-olmadığını, həmçinin əlavə ödənişin müəyyənləşdirilib-müəyyənləşdirilmədiyini dəqiqləşdirməlidir.

Mütəxəssisin fikrincə, əmək münasibətlərində ən çox rast gəlinən problemlərdən biri də işçinin “müvəqqəti olaraq” başqa əməkdaşın işini görməyə başlaması, lakin bu müddətin uzadılması və əlavə əmək funksiyasının faktiki olaraq daimi xarakter almasıdır. Belə hallarda işçinin hansı işi gördüyünü, nə qədər müddət ərzində həmin funksiyaları icra etdiyini və bunun müqabilində hər hansı ödəniş alıb-almadığını təsdiq edən sənədlərin olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Mir Hüseyn Həbibli işçilərə əmək hüquqlarının pozulduğunu düşündükləri halda məsələyə laqeyd yanaşmamağı tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, əmək müqaviləsi, əmrlər, elektron yazışmalar, iş qrafikləri, tapşırıqlar və digər sənədlər sonradan hüquqi mübahisə yarandığı təqdirdə mühüm sübut əhəmiyyətinə malik ola bilər.

Beləliklə, işçinin öz vəzifəsi ilə yanaşı başqa əməkdaşın əmək funksiyalarını və ya vakant vəzifənin işlərini yerinə yetirməsi avtomatik olaraq qarşılıqsız əlavə iş demək deyil. Konkret vəziyyətdən, işin xarakterindən, rəsmiləşdirmədən və tərəflərin razılaşmasından asılı olaraq işçiyə əlavə ödəniş verilməsi məsələsi meydana çıxır. Buna görə də işçi üzərinə əlavə vəzifələr qoyulduqda bunun hüquqi əsasının və ödəniş şərtlərinin əvvəlcədən aydınlaşdırılması onun əmək hüquqlarının qorunması baxımından vacibdir

Həmçinin oxuyun