Selincer: özündən gizlənərək əfsanəyə çevrilən yazıçı  

Sonda hamımız hekayəyə çevriləcəyik. Bir az geniş, ya da lap kiçik, bütün dünyanın xatırlayacağı, ya da hər kəsin tamamilə unudacağı bir hekayəyə.

İnsan özünü gizlətmək üçün nə qədər böyük divarlar hörürsə, dünya onu həmin divarların kölgəsində daha aydın görür.

Selincer: özündən gizlənərək əfsanəyə çevrilən yazıçı

Dünya ədəbiyyatının Sendi Koufaksı sayılan Cerom Devid Selincer görünməz olmağı sənətə çevirmişdi. O, kitab nəşr etdirməyi belə şəxsi həyatına müdaxilə hesab edirdi. 

Selincerin ədəbiyyatda qoyduğu iz çoxsaylı əsərlərin hesabına yaranmayıb. Onun şöhrətinin qəribə tərəfi budur ki, yazdıqları azaldıqca haqqında danışılanlar artdı. Bir neçə kitab yazdı, sonra susdu. Bu sükut onun ən uzun əsərinə çevrildi.

“Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan”ın qəhrəmanı Holden Kolfild yeniyetməliklə yetkinlik arasındakı o narahat sərhəddə dayanır. Dünyanın saxtalığına dözə bilmir, insanların maskalarından iyrənir və böyüməyin özünü bir növ mənəvi təhlükə hesab edir. Maraqlıdır ki, Holden dünyadan nə qədər narazıdırsa, Selincer də öz həyatında dünyadan bir o qədər uzaqlaşır. Bəlkə, Holden Selincerin içində qalan yeniyetmə idi. Bəlkə də, Selincer bütün ömrünü böyüməkdən imtina etmiş Holden kimi yaşadı.

Roman milyonlarla oxucunun yadlaşma hissinə toxundu. Sonra isə yazıçının özü yadlaşmanın qəhrəmanına çevrildi. Cəmiyyətin içində ola-ola ondan qaçmaq, məşhur ola-ola görünməmək, milyonlarla insan tərəfindən oxunub bir neçə nəfərlə danışmaq istəməmək Selincerin həyatındakı ən böyük paradokslar idi. Onu daha da maraqlı edən isə bu tənhalığın heç də sakit və yeknəsək olmaması idi.

Selincerin şəxsi dünyası qəribə münasibətlər, uğursuz sevgilər, mübahisələr, mənəvi axtarışlar və qeyri-adi vərdişlərlə dolu idi. Gənc O’Neill ilə münasibəti Çarli Çaplinin ortaya çıxması ilə sona çatdı. Sonralar müharibə illərində Nazi düşərgəsinin sakini olmuş alman qadınla qısa evlilik yaşadı. Zen buddizmindən Vedanta hinduizminə, Xarizmatik xristianlığa qədər müxtəlif mənəvi sistemləri sınadı. Dünyadan qaçmaq üçün bircə yol ona kifayət etmirdi. Bu yolda bir qapı bağlananda o, başqa bir qapı axtarırdı. Bütün bu qəribəliklərin içində ən böyük mübarizəsi dəyişməz olaraq qalırdı: Selincer öz həyatının başqalarının mülkiyyətinə çevrilməsini istəmirdi. Məktublarının yayımlanmasına qarşı çıxdı, haqqında yazılan bioqrafiyalarla məhkəmə çəkişmələrinə girdi, əsərlərinin ekranlaşdırılmasına icazə vermədi. Hətta onun haqqında yazmaq belə onun qoyduğu görünməz sərhədi keçmək demək idi. Özünü gizlətmək istəyən adam dünyanın ən çox maraq doğuran yazıçılarından birinə çevrildi.

Selincerin qızı Marqaretin xatirələrində isə bu sirli ədəbiyyat ikonunun tamam başqa üzü görünürdü. Əsərlərində yeniyetmələrin yadlaşmasını və cəmiyyətə uyğunlaşmaqdan imtinasını bu qədər həssaslıqla təsvir edən yazıçının şəxsi həyatında dözümsüzlükləri, ziddiyyətləri və ailəsi ilə mürəkkəb münasibətləri vardı.

Selincerin yaratdığı obrazla gerçək Selincer arasında qəribə bir güzgü yaranırdı. Ədəbiyyatda saxta dünyaya etiraz edən yazıçı real həyatda özü də dünyadan qaçırdı. Fəqət yazıçı nə qədər gizlənsə də, kitabları onu daim insanların arasına qaytarırdı. Yeniyetmələr öz tənhalıqlarını Holdenin cümlələrində tapır, özlərini onun qəzəbində tanıyırdılar. Amma romanın şöhrətinin qaranlıq tərəfi də vardı. Bəzi psixi cəhətdən qeyri-sabit insanlar Holden obrazını yanlış şəkildə mənimsəmişdilər. Con Lennonu öldürən Mark Devid Çepmenin əlində də romanın bir nüsxəsi vardı və o, cinayətini Holden Kolfild obrazı ilə əlaqələndirmişdi. Bu, Selincerin ədəbiyyatının nə qədər təhlükəli dərəcədə təsirli ola bildiyini də göstərirdi. Çünki ədəbiyyat həmişə rahatlıq vermir. Bəzən insanın içində çoxdan gizlətdiyi qapını açır.

Bəlkə də, Selincerin ən böyük əsəri “Çovdarlıqda uçurumdan qoruyan” deyil. Onun ən böyük əsəri özündən yaratdığı sirr idi. Öz qapısını bağladı, amma oxucuların qarşısında yaratdığı dünyanı açıq saxladı. Nəhayət, Selincer haqqında düşünəndə qəribə bir mənzərə yaranır: Bir tərəfdə dünyadan qaçan qoca bir yazıçı. Digər tərəfdə isə hələ də məktəb dəhlizlərində dolaşan, böyüməkdən qorxan Holden Kolfild. Selincer bütün ömrünü Holdeni dünyadan qorumağa sərf etdi. Əslində isə özünü qoruyurdu. Çünki bəzən yazıçı yaratdığı obrazın arxasında gizlənir. Selincer isə bütün ömrünü beləcə yaşadı. Fəqət nə qədər gizlənsə də, ədəbiyyatın qəribə qanunu bir daha özünü doğrultdu: 

İnsan özünü gizlətmək üçün nə qədər böyük divarlar hörürsə, dünya onu həmin divarların kölgəsində daha aydın görür.

Həmçinin oxuyun

SON DƏQİQƏ! DİN əməliyyat keçirib:Tutulanlar var

Yeni generalların DOSYELƏRİ 

Prezidentdən DSX ilə bağlı SƏRƏNCAM

Prezident sərəncam İMZALADI