Suyun altında səsləri niyə tam fərqli eşidirik? — MARAQLI SƏBƏBLƏR  

Dənizdə və ya hovuzda çimərkən suyun altına baş vurduğunuzda ətrafdakı səslərin birdən-birə dəyişdiyini, boğuqlaşdığını və ya tamamilə fərqli bir forma aldığını yəqin ki, hiss etmisiniz. Bəs heç düşünmüsünüzmü, eyni səs dalğaları havada normal eşidildiyi halda, suyun altında niyə bu qədər fərqli bir akustika yaradır? Bunun arxasında olduqca maraqlı fiziki səbəblər dayanır.

Oxu24.com-un xəbərinə görə, əksər insanlar suyun altında səslərin daha zəif dalğalandığını düşünsə də, reallıq tamamilə fərqlidir. Elm sübut edir ki, səs dalğaları molekulların sıxlığına görə suyun altında havaya nisbətən təxminən 4 dəfə daha sürətlə hərəkət edir. Lakin bu sürət artımı bizim eşitmə qabiliyyətimizə tam fərqli təsir göstərir.

Biz quruda olarkən səsin sağdan, yoxsa soldan gəldiyini beynimiz sayəsində saniyənin mində biri qədər kiçik zaman fərqləri ilə ayırd edə bilirik (səs dalğası bir qulağımıza digərindən bir qədər tez çatır). Lakin suyun altında səs inanılmaz dərəcədə sürətli hərəkət etdiyindən, hər iki qulağımıza eyni anda çatır. Bu səbəbdən beynimiz çaşqınlıq yaşayır və biz suyun altında səsin tam olaraq hansı istiqamətdən gəldiyini ayırd edə bilmirik – səs sanki birbaşa başımızın daxilindən gəlirmiş kimi hiss olunur.

İnsanın eşitmə sistemi havada mövcud olan səs dalğalarını qəbul etmək üçün təkamül edib. Suyun altında qulaq kanalımıza su dolduqda, səs dalğaları qulaq pərdəmizi normal şəkildə titrədə bilmir. Bunun əvəzinə səs dalğaları birbaşa kəllə sümüklərimiz vasitəsilə daxili qulağa ötürülür. Sümüklərin ötürücülüyü fərqli olduğu üçün səslər bizə daha boğuq, dərindən və qəribə gəlir.

Bizim üçün qorxulu və qarışıq görünən bu mühit dəniz canlıları, xüsusən də balıqlar, delfinlər və balinalar üçün mükəmməl bir rabitə vasitəsidir. Onlar suyun altındakı bu yüksək səs sürətindən istifadə edərək kilometrlərlə uzaqdakı digər canlılarla əlaqə qura bilir və ovlarının yerini milimetrik dəqiqliklə təyin edirlər. İnsan qulağı isə su altında sadəcə bu möhtəşəm mexanizmin yaratdığı fərqli akustik effektləri qəribsəyərək dinləməli olur.

Həmçinin oxuyun

Yeni sədr təyin olundu -DOSYE

18 iyulla bağlı XƏBƏRDARLIQ

SON DƏQİQƏ!Əmr imzalandı:Tanınmış şəxs işdən getdi

Zaur Baxşəliyev efirə qayıdır?