Prezident TƏSDİQLƏDİ: Azərbaycanda yeni yaradılan platforma necə OLACAQ?

Azərbaycanda yeni kibertəhlükəsizlik platforması yaradılır – Nələri dəyişəcək?

Azərbaycanda Rəqəmsal İnkişaf Planı çərçivəsində kibertəhlükəsizlik insidentlərinin koordinasiyalı idarə olunması üçün vahid platforma yaradılır. 2026-cı ilin sonuna qədər istifadəyə verilməsi planlaşdırılan bu sistem dövlət və özəl sektorun kibermüdafiəsini yeni mərhələyə daşıyacaq.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-un suallarını cavablandıran İT mütəxəssisi Fərhad Mirəliyev bildirib ki, yaradılacaq platforma texniki boşluqları avtomatik aradan qaldıran bir vasitə deyil, daha çox strateji idarəetmə mərkəzi rolunu oynayacaq.

Platforma hansı funksiyanı daşıyacaq?

Ekspertin sözlərinə görə, heç bir platforma hansısa müəssisədəki təhlükəsizlik boşluğunu “sehrli çubuq”la yox edə bilməz. Boşluqlar birbaşa aşkarlandığı yerdə — konkret serverdə və ya kompüterdə aradan qaldırılmalıdır. Lakin yeni platformanın əvəzsiz üstünlükləri olacaq:

* İnsidentlərin təhlili: Baş vermiş kiberhücumların tarixçəsi və metodologiyası sistemləşdiriləcək.

* Analitik hesabatlar: Ən zəif nöqtələr müəyyən edilərək qurumlara tövsiyələr veriləcək.

* Koordinasiya: Xüsusi xidmət orqanları infrastrukturda aşkarlanan boşluqları bu platforma vasitəsilə operativ şəkildə aidiyyatı təşkilatlara bildirəcək.

Fərhad Mirəliyev ölkəmizdə kibertəhlükəsizlik sahəsində ən çox rast gəlinən problemləri üç qrupda cəmləşdirib:

Həmçinin oxuyun

Bu qurumlarda iş olmayacaq - SƏBƏB

Bu halda işini itirənlər dövlətdən pul alacaq    —   ŞƏRTLƏR VƏ QAYDASI

SON DƏQİQƏ! TƏBİB-ə  rəhbər təyin olundu

Orban getdi, Peter Madyar gəldi: Macarıstanda yeni hakimiyyət Azərbaycanın maraqlarına necə təsir edəcək?  —  TƏHLİL

1. Lisenziyasız (pirat) proqramlar:

Ekspert hesab edir ki, bu, bir nömrəli problemdir. Ödəniş qabiliyyəti aşağı olan və ya vəsait ayırmaq istəməyən bir çox təşkilat hələ də pirat versiyalardan istifadə edir. Bu isə kənardan müdaxilələr üçün açıq qapı deməkdir.

2. Aparat təminatının köhnəlməsi:

Mütəxəssis şəxsi təcrübəsində hələ də Windows XP və Windows 7 istifadə edən qurumlara rast gəldiyini vurğulayıb:

"Problem təkcə mütəxəssisin işinə etinasızlığı deyil. Çox vaxt mövcud kompüterlərin gücü yeni sistemləri (məsələn, Windows 11) dəstəkləmir. Yeni avadanlıq alınması üçün büdcə çatışmayanda isə müəssisə böyük risklərlə işləməyə məcbur olur”.

Ən böyük boşluqlardan biri də istifadəçilərin rəqəmsal savadlılıq səviyyəsinin aşağı olmasıdır. Mütəxəssis qeyd edir ki, rəqəmsal gigiyena qaydalarına riayət etməmə və məsuliyyətsizlik ən müasir müdafiə sistemini belə yararsız edə bilər.

Xatırladaq ki, Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi plana əsasən, layihə Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti və digər müvafiq qurumların birgə iştirakı ilə icra olunur.

Çimnaz Telmanqızı