"Qışqıran bitki" mifinə alimlər aydınlıq GƏTİRDİ

$\"Qışqıran bitki\" mifinə alimlər aydınlıq GƏTİRDİ$

MARAQLI

200

15.07.2026, 11:43

Tarix boyu haqqında ən çox sirr və əfsanə danışılan bitkilərdən biri adamotu (Mandragora) olub. Min illərdir insanlar bu bitkinin torpaqdan çıxarılarkən insan kimi qışqırdığına, həmin səsi eşidən şəxsin isə dəli olduğu, hətta öldüyünə inanıblar.

Oxu24.com xəbər verir ki, əfsanəyə görə, adamotunun kökü insan bədəninə bənzədiyi üçün ona xüsusi mistik güc aid edilib. Deyilənlərə əsasən, bitki torpaqdan çıxarılan anda elə dəhşətli bir qışqırıq səsləndirir ki, onu eşidən adamın ürəyi dayanır və ya ağlını itirir.Bu inanc o qədər geniş yayılmışdı ki, qədim dövrlərdə insanlar bitkini özləri çıxarmağa cəsarət etmirdilər. Rəvayətlərdə qeyd olunur ki, adamotunun kökü ip vasitəsilə itə bağlanır, sonra isə heyvan uzaqdan çağırılaraq bitki torpaqdan çıxarılırdı. İnsanlar inanırdılar ki, əgər ölümcül qışqırıq varsa, onu insan yox, heyvan eşidəcək.Tarixi mənbələr göstərir ki, adamotu həm Şərqdə, həm də Avropada uzun illər sehr, cadugərlik və mistik ayinlərlə əlaqələndirilib. Osmanlı dövründə bəzi təbiblər bu bitkidən müəyyən xəstəliklərin müalicəsində istifadə etsələr də, Avropada ona uzun müddət “şeytanın bitkisi” adı verilib.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, əfsanələrin yaranmasının əsas səbəbi bitkinin tərkibində olan güclü bioloji maddələrdir. Adamotunun kökündə atropin, skopolamin və hiossiamin kimi alkaloidlər mövcuddur. Bu maddələr yüksək dozada qəbul edildikdə hallüsinasiyalar, şüur pozğunluğu, görmə dəyişiklikləri, ürək ritmində problemlər və ağır zəhərlənməyə səbəb ola bilər.Məhz bu xüsusiyyətlərinə görə qədim insanlar bitkinin fövqəltəbii gücə malik olduğuna inanmağa başlayıblar.

Alimlər vurğulayırlar ki, adamotunun qışqırması ilə bağlı heç bir elmi sübut yoxdur. Bitkinin səs çıxarması mümkün deyil. Lakin onun zəhərli təsiri nəticəsində yaranan hallüsinasiyalar və davranış dəyişiklikləri yüzillər boyu saysız-hesabsız miflərin formalaşmasına səbəb olub.Bu gün də dünyanın bəzi bölgələrində, xüsusilə kənd yerlərində adamotu ilə bağlı müxtəlif inanclar yaşayır. Bəzi insanlar gecə vaxtı bu bitkinin qazılmasının uğursuzluq gətirdiyini, digərləri isə onun mistik qüvvəyə malik olduğunu düşünür.Elm isə göstərir ki, adamotu fövqəltəbii deyil, sadəcə güclü təsirə malik zəhərli dərman bitkisidir. Buna baxmayaraq, tarixdə və folklorda qazandığı sirli şöhrət onu dünyanın ən maraqlı və ən çox əfsanə ilə əhatə olunan bitkilərindən birinə çevirib.

Turan

Həmçinin oxuyun