Səni gürzə yesin, yox, səni “Gürzə” yeyəsən”:Qışın dadlı “qaşıqxəngəli”, “düşbərə”si  

Bu gün əvvəlki günlərə nisbətdə  daha soyuqdur. Milli Hidrometeorologiya Xidməti bayaq məlumat yaydı ki, hələ bu harasıdır,  soyuq hava sabah olacaq. Yəni, sabah - yanvarın 15-də havanın fasilələrlə yağıntılı keçəcəyi, qar yağacağı gözlənilir.

 Belə məlum olur ki, soyuq daha sər olacaq və tez-tez rastlaşdığımız soyuqdəymə, boğaz, burun, qulaq və digər havayla təmasda olan orqanlarımızın ağrılarını dərindən hiss etməyə başlayacağıq. Onda neynəmək lazımdır? Nənələrimizdən qalmış bəzi  “isitici” üsullardan istifadə etmək lazımdır. Qış aylarında sulu yeməklər  nənələrimizin bizə tövsiyyə etdiyi ən “isitici” üsuldur.  

Nənələrimiz həkim , klinika, xəstəxana olmamışdan əvvəllər  onu da fikirləşiblər ki, sulu xörəklər mədə-bağırsaq sisteminizi möhkəmləndirir, həm də qrip, boğaz ağrısı və digər xəstəliklərdən qoruyur.

 Bakı mətbəxinə məxsus olan xəmir xörəklərindən biri də düşbərədir. O, xəstəlikdən qoruyan yeməklər sırasındadır. Qışın sevimli yeməyi bu sulu yemək xəstəliklərlə mübarizə üçün mükəmməl çarədir.

Bəli, bu gün menyumuzda düşbərə var

İçlik üçün 350 qram yağlı qoyun əti, 1 orta boy soğan, 1 dolu çay qaş duz, 1/2 çay qaşığı istiot, Xəmiri üçün: 1 dolu stəkan un, yarım çay qaş duz, 1 yumurta, 50 qram su götürülür. Hazırlanma qaydasına gəldikdə isə əti yuyub, suyunun çəkilməsini gözləyirik, sonra doğrayıb ət maşınından keçiririk. Daha sonra soğanı xırda doğrayıb, ətə əlavə edirik. Sonra duz töküb əti yoğururuq. Ətin sümüklü hissəsini isə qazana qoyub bulyon hazırlayırıq. Ət qaynadıqda üzərindəki köpükləri yığıb, içərisinə soğanın yarısını əlavə edirik. Sonra stəkana zəfəran əlavə edib dəmləməyə qoyuruq.

Digər qabda xəmiri hazırlamaq üçün un, duz, yumurta və su əlavə edirik. Sonra xəmir yoğururuq və üzərini örtüb kənarda saxlayırıq. Xəmir bir az kənarda durduqdan sonra kündələrə ayırırıq və oxlov ilə açırıq. Sonra kubik formasında kəsirik. Kəsdiyimiz xəmirin içərisinə ət qoyub hər tərəfini birləşdirik. Sonra iki tərəfi aşağı doğru birləşdiririk .

Daha sonra düşbərələri blyonun suyuna əlavə edib, üzərinə zəfəranı töküb bişiririk. Düşbərə bişdikdən sonra üzərinə göyərti əlavə edib servis edirik.

Həmçinin oxuyun

Prezident tapşırıq verdi, Müdafiə Nazirliyi HƏRƏKƏTƏ KEÇDİ 

ŞAD XƏBƏR! Prezident həmin qanunu İMZALADI

Prezident SƏRƏNCAM İMZALADI

Vəkillə həkimin intim qalmaqalı   —   Əxlaqsız təklif edilib?

Qaşıqxəngəli

Acı “təcrübələr”imdən bilirəm ki,  qışın ən  sevilən duru xörəklərindən biri  qaşıqxəngəlidir. İndi bəzi xəngəlbazlar etiraz edib deyəcək ki, qışın ən gözəl xörəyi yarpaq xəngəldir. Mən sizin kimi etiraz etmirəm, hətta təsdiqləyirəm və  sonra da qeyd edirəm ki, xəstələnəndə, burun boğa tutulanda, gözlərdən yaş süzüləndə qaşıqxəngəli əsl məcun olur. Deməli,  qaşıqxəngəlinin bişirilməsi üçün soğan qovurursunuz və soğançanın içərisinə qaynayan su əlavə edirsiniz, lap varsa, istənilən (qoyun, mal, toyuq) ətin bulyonunu da tökə bilərsiniz. Daha sonra  nazik yayılmış xəmiri barmağınızın sədəfi boyda xırda romb şəklində hissələrə bölürsünüz və onu da qazana əlavə edirsiniz. Zövqə görə sarıkök, duz , istiot vurub süfrəyə gətirirsiniz.   Süfrədə də üzərinə sarımsaq-qatıq əlavə edib taxta qaşıqla yeyirsiniz. Yeməyi bitirən kimi  güclü tərləmə  başlayır və canınızdakı xəstəliyi  canınızdan qovub çıxardır. Rayon camaatının , xüsusən qarabağlıların sevimli qış yeməyi olan “qaşıqxəngəli”ndən danışıb, Bakı əhlinin  sulu yeməyi olan düşbərədən danışmamaq günah olar. 

Qaynanam, bakılı Yaxşıxanım Məmmədovanın düşbərə reseptini sizə təqdim edirəm: Bu sulu yeməkdə dövriyyəyə yağlı qoyun əti girir:” Deməli  içlik üçün 350 qram yağlı qoyun əti, 1 orta boy soğan, 1 dolu çay qaş duz, 1/2 çay qaşığı istiot götürülür. Xəmiri üçün: 1 dolu stəkan un, yarım çay qaşığı duz, 1 yumurta, 50 qram su götürülür. Hazırlanma qaydasına gəldikdə isə əti yuyub, suyunun çəkilməsini gözləyirik, sonra doğrayıb ət maşınından keçiririk. Daha sonra soğanı xırda doğrayıb, ətə əlavə edirik. Sonra duz töküb əti yoğururuq. Ətin sümüklü hissəsini isə qazana qoyub bulyon hazırlayırıq. Ət qaynadıqda üzərindəki köpükləri yığıb, içərisinə soğanın yarısını əlavə edirik. Sonra stəkana zəfəran əlavə edib dəmləməyə qoyuruq.

Digər qabda xəmiri hazırlamaq üçün un, duz, yumurta və su əlavə edirik. Sonra xəmir yoğururuq və üzərini örtüb kənarda saxlayırıq. Xəmir bir az kənarda durduqdan sonra kündələrə ayırırıq və oxlov ilə açırıq. Sonra kubik formasında kəsirik. Kəsdiyimiz xəmirin içərisinə ət qoyub hər tərəfini birləşdirik. Sonra iki tərəfi aşağı doğru birləşdiririk . 

Daha sonra düşbərələri bulyonun suyunu əlavə edib, üzərinə zəfəranı töküb bişiririk. Düşbərə bişdikdən sonra üzərinə göyərti əlavə edib servis edirik.

Hə,  bakılıarın düşbərəsi başqalarından xırda olması ilə seçilir.

Sonda vurğunu olduğum “Gürzə”dəndə 1-2 cümlə deyim, söhbəti bağlayaq:Bizlərdə belə bir qarğış vardı, səni ilanlar yesin, yaxud səni gürzə yesin. Hesab edirəm, nənələrimiz bu qarğışı yüngülləşdirmək üçün bu dadlı yeməyə “Gürzə” adı qoyublar.  Yoxsa ki, bu adla, bu xörəyinheç bir əlaqəsini tapa bilənə eşq olsun.

 Deməli, Gürzə xəmir və döyülmüş ətdən hazırlanır. Gürzə bişirmək üçün qoyun qiyməsinə soğan, duz və istiot qatılıb qovrulur, xəmirə bükülüb qaynar suya tökülür. Süzülüb boşqablara çəkilən gürzənin üstünə darçın səpir, sarımsaqlı-nanəli qatıqla yeyirlər.Kefin istər sulu -selli ye, kefin istəməz elə  susuz ye! 

Di,  nuş edin!  

 Əntiqə Rəşid