Azərbaycan lideri bu ölkədə səfərdədir  —  Özbəkistan haqqında nələri bilirik?

Xəbər verdiyimiz kimi,Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev  Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının "Mərkəzi Asiya+Azərbaycan" formatında 7-ci Məşvərət görüşünün iclasında iştirak etmək üçün bu ölkədə səfərdədir.

Oxu24.com Azərbaycan liderinin səfərdə  olduğu Özbəkistan haqqında maraqlı faktları təqdim edir:

Özbəkistan haqqında qısa faktlar:

Əhali: Təxminən 33 milyon nəfər.

Rəsmi dil: Özbək dili.

Paytaxt: Daşkənd.

Valyuta: Özbəkistan somu.

Hökumət: Prezident sistemli respublika.

Əsas din: İslam.

Coğrafiya: Mərkəzi Asiyada Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Əfqanıstan və Türkmənistanla həmsərhəd olan dənizə çıxışı olmayan ölkə.

Özbəkistan öz zəngin tarixi və mədəni əhəmiyyətinin sübutu olaraq 5 UNESCO Dünya İrsi sahəsinə fəxrlə sahibdir. Buxaranın möhtəşəm minarələrindən Səmərqəndin Registan meydanının zamansız gözəlliyinə qədər bu sahələr əsrlər əvvələ gedib çıxan memarlıq möcüzələrinin toxumasını yaradır. Hər bir sahə İpək Yolu ticarəti, İslam irsi və Özbəkistanın davamlı ruhunun hekayəsini danışır.

Rus dili Özbəkistanda ikinci ən geniş yayılmış dil olaraq durur ki, bu da ölkənin Rusiya İmperiyası və sonrakı Sovet hakimiyyəti ilə mürəkkəb tarixi əlaqələrinin sübutudur. Bu dilçilik irsi Özbəkistanın ictimai toxumasına dərindən nüfuz etmiş, təhsil, idarəetmə və ticarəti formalaşdırmışdır. Müstəqillik qazandıqdan onilliklər sonra belə, rus dili geniş şəkildə danışılır və tez-tez rəsmi statuslarda istifadə olunur ki, bu da Rusiya ilə ortaq tarixinin davamlı təsirini vurğulayır.

Plov təkcə xüsusi hallarda deyil, Özbəkistanda gündəlik əsasda yeyilən əsas yemək növüdür. O, ölkə ərazisində restoranlar, kafelər və küçə yeməyi köşklərində asanlıqla əldə edilə bilir və bu da onu özbək mətbəxinin hər yerdə olan hissəsinə çevirir. Onun populyarlığı ləzzətli dadından, doyurucu təbiətindən və insanları ortaq yemək üzərində bir araya gətirmə qabiliyyətindən irəli gəlir. Plov özbək mədəniyyətinə dərindən hopmuş, ölkənin ənənələrini, qonaqpərvərliyini və kulinar irsini əks etdirir.

Özbəkistan tarixən qlobal miqyasda ən böyük pambıq istehsalçılarından biri olmuşdur. Ölkənin əlverişli iqlimi və geniş suvarma sistemləri əhəmiyyətli pambıq becərilməsinə şərait yaratmışdır. Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki, Özbəkistan pambıq monokultureyə olan asılılığına görə tənqidə məruz qalmışdır ki, bu da su istifadəsi, məcburi əmək və pambıq sənayesində uşaq əməyi ilə bağlı məsələlər də daxil olmaqla ekoloji və sosial narahatlıqlara səbəb olmuşdur.

Həmçinin oxuyun

Şahin Bağırovdan yeni TƏYİNAT

Başçının köməkçisi işdən çıxarıldı: Sərxoş imiş...

Fevralın 5-də bizi nə gözləyir?

Kəmalə Günəşli həbs OLUNUB?   —  AÇIQLAMA +VİDEO

Özbəkistan qış və yay ayları arasında əhəmiyyətli temperatur dəyişiklikləri yaşayır. Özbəkistanda qış dövründə temperatur -20°C-ə qədər, bəzən də daha aşağı düşə bilər, xüsusilə ölkənin şimal və şərq bölgələrində, həmçinin dağlıq ərazilərdə. Bunun əksinə olaraq, yaylar çox isti ola bilər, temperatur tez-tez 30°C (86°F) -dən yuxarı qalxır və bəzən hətta 40°C (104°F) -dən yuxarı çata bilir, xüsusilə ölkənin alçaq ərazilərində. Bu həddindən artıq temperatur fərqləri Özbəkistanın kontinental iqlimini xarakterizə edir və onu il boyu müxtəlif hava şəraitləri olan ölkəyə çevirir.

Özbəkistanda “məhəllə” anlayışı icma həyatını təcəssüm etdirir. Bu, sakinlərin təkcə fiziki məkanı deyil, həm də sosial əlaqələri və qarşılıqlı dəstəyi bölüşdükləri sıx bağlı şəhər məhəlləsidir. Məhəllə qonşuların bir-birlərini yaxşı tanıdığı, icma fəaliyyətlərində iştirak etdiyi və ehtiyac zamanı bir-birlərinə kömək etdiyi özbək cəmiyyətinin mikrokosmosu kimi xidmət edir. Bu ənənəvi sosial model özbək icmaları daxilində birlik, mənsubiyyət və mədəni davamlılıq hissini təşviq edir.

Özbəkistan minilliklər əvvələ gedib çıxan zəngin tarixi olan dünyanın ən qədim şəhərlərindən bəzilərinə ev sahibliyi edir. Səmərqənd (təxminən e.ə. VII əsr), Buxara (təxminən e.ə. VI əsr) və Xiva (təxminən e.ə. VI əsr) kimi şəhərlər minilliklərdir ki, yaşayış yeridir.

Minlərlə kilometr uzanan əfsanəvi ticarət yolu olan İpək Yolu dünyanın sivilizasiyalarını mürəkkəb şəkildə birləşdirirdi. O, Şərq və Qərb arasında ticarət və mədəni mübadilə üçün həyati mərkəzlər kimi fəaliyyət göstərən Özbəkistanın qədim şəhərlərindən keçirdi.

Özbəkistanın torpaq sahəsinin təxminən 20%-i dağlıq ərazi ilə örtülüdür. Əsasən ölkənin şərq və cənub-şərq hissələrində cəmləşən bu dağlıq bölgələr Tyan-Şan və Pamir-Alay kimi silsilələri əhatə edir. Özbəkistan ərazisinin bu hissəsi sərt zirvələrdən yaşıl vadilərə qədər müxtəlif landşaftlar təklif edir:

Tyan-Şan dağları: Ən yüksək nöqtə dəniz səviyyəsindən 4,643 metr yüksəklikdə yerləşən Həzrət Sultan zirvəsidir (məşhur Sarı-Çelek gölü ilə).

Pamir-Alay dağları: Ən yüksək nöqtə dəniz səviyyəsindən 7,134 metr yüksəklikdə yerləşən Miraliyam zirvəsidir (Lenin zirvəsi olaraq da tanınır).

Uqam silsiləsi: Ən yüksək nöqtə dəniz səviyyəsindən 4,627 metr yüksəklikdə yerləşən Zeravşan dağıdır.

6 noyabr 1977-ci ildə açılan Daşkənd metrosu Mərkəzi Asiyada ilk metro sistemi olaraq mühüm mərhələ qeyd etdi. Özbəkistanın paytaxt şəhərinə xidmət etmək üçün nəzərdə tutulan metro zərif memarlıq, mürəkkəb bəzəklər və effektiv qatar xidməti ilə öyünür. Açılışı ilə Daşkənd metrosu bölgədə nəqliyyatda inqilab etdi, sakinlərə etibarlı və sürətli səyahət növü təqdim etdi, həmçinin şəhər üçün modernləşmə və tərəqqi simvolu kimi xidmət etdi.