1 nəfərə düşən ünvanlı sosial yardımın ən yüksək olduğu rayonlar - CƏDVƏL
22 Avqust 2026, 00:03
2026-cı ilin hansı tarixində dünya "dağılacaq"?
CƏMİYYƏT
720
22.05.2026, 23:14
1960-cı ildə üç elm insanı – Heinz von Foerster və həmkarları – “Science” jurnalında nəşr olunan məşhur məqalələrində dünya üçün bir “son” tarixi təyin etmişdilər: 13 noyabr 2026
Bu hesablamalar heç bir ezoterik inanca deyil, tamamilə üstəl artım (exponential growth) düsturuna əsaslanırdı.
Oxu24.com xəbər verir ki,tədqiqatın təməlində dünyanın fiziki sərhədlərinin artan əhali qarşısında duruş gətirə bilməyəcəyi tezisi dayanır.
Alimlərin məntiqi sadə, lakin sarsıdıcı idi: 1900-1960-cı illər arasında dünya əhalisi demək olar ki, iki dəfə artmışdı və bu tendensiya davam edirdi. Modelə görə, 2026-cı ilin noyabrına çatdıqda, əhali sıxlığı dünyanın fiziki imkanlarını aşacaq, hər kəsə düşən pay “sıfır” olacaq və resurslar uğrunda mübarizə yaşamı qeyri-mümkün edəcəkdi.
Bu gün 2026-cı ilin içindəyik və dünya əhalisi 8 milyardı keçsə də, proqnozlaşdırılan “qiyamət trayektoriyası” baş vermədi. Çünki alimlərin o dövr üçün məntiqli görünən hesablamaları, cəmiyyəti kökündən dəyişən bəzi kritik dəyişənləri nəzərə almamışdı:
• Təhsil və Şəhərləşmə: Təhsilə, xüsusilə də qadınların təhsilinə çıxışın artması və urbanizasiya, qlobal miqyasda doğum nisbətlərini dramatik şəkildə azaltdı.
• Demoqrafik Keçid: Modern tibbin inkişafı körpə ölümlərini azaltsa da, sənayeləşmiş ölkələrdə “əhali partlayışı” yerini tədricən “əhalinin qocalması” probleminə verdi.
• Ailə Modelinin Dəyişməsi: Aqrar cəmiyyətlərin geniş ailə strukturundan, daha az uşaqlı nüvə ailə modelinə keçid qaçılmaz oldu.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) hazırkı proqnozlarına görə, qlobal əhali artımı sürətlə ləngiyir. İnsanlıq sayının əsrin ikinci yarısında 10,3 milyard civarında zirvəyə çatması və ardından sabitləşməsi gözlənilir.
Görünür, bəşəriyyət riyazi modellərin xəbərdarlıq etdiyi o sərhədi, adaptasiya qabiliyyəti və sosial dəyişikliklərlə aşmağı bacarıb.
Jalə
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
00:03 / 22 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
1 nəfərə düşən ünvanlı sosial yardımın ən yüksək olduğu rayonlar - CƏDVƏL
24
0
0
23:49 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
İmişlidə ağır qəza - ÖLƏN VAR
49
1
0
23:00 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Sərhədin altında gizli yol tapıldı – 28 nəfər bu tuneldən keçirdi
55
0
0
22:39 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncədə 65 yaşlı kişi qətlə yetirilib
56
0
0
22:25 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Göyçayda avtomobil aşıb, xəsarət alanlar var
65
0
0
22:11 / 21 Avqust 2026
SİYASƏT
Rusiya bu ticarət mərkəzinə zərbə endirib
72
0
0
21:57 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Rusiyada generalların müəmmalı sonu - Daha bir general intihar etdi
84
0
0
21:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Minaya düşən traktorçunun vəziyyəti açıqlandı
74
0
0
20:56 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Gülüstan Sarayına gedən yolda və daha iki küçədə hərəkət məhdudlaşdırılacaq
79
0
0
20:52 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
MİQ-in müsahibə mərhələsi başlayır
67
0
0
20:14 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Xocavənddə traktor minaya düşdü
80
0
0
19:42 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
600 bal da risk altındadır: Bu il bu ixtisaslarda keçid balları arta bilər
93
0
0
19:21 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Gəncədə qadın evində qətlə yetirilib, oğlu şübhəli bilinir
95
0
1
19:08 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Ukraynada daha 2 soydaşımız həlak oldu
170
0
0
18:46 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Planetin ən yaşlı qadını 117 yaşını qeyd edir
101
0
0
18:41 / 21 Avqust 2026
ŞOU-BİZNES
Şəmkirdə 20 yaşlı oğlan BIÇAQLANDI
78
0
0
18:33 / 21 Avqust 2026
DÜNYA
Portuqaliyada niqaba qadağa qoyuldu
96
0
0
18:20 / 21 Avqust 2026
İQTİSADİYYAT
Azərbaycan pambıq iplik ixracından gəlirini 82 %-ə yaxın artırıb
76
0
0
18:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Bakıda 3 poliklinika birləşdirilir – Rəsmi
115
0
0
17:59 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
Bakıda 4 milyon manatlıq qızıl qaçaqmalçılığı: Dəstə necə ifşa olunub?
99
0
0
17:45 / 21 Avqust 2026
KRİMİNAL
48 nəfər Azərbaycana təhvil verildi
124
0
0
17:30 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Azərbaycanlıların olduğu gəmi vuruldu
104
0
0
17:10 / 21 Avqust 2026
CƏMİYYƏT
Anar Nəcəfliyə yeni vəzifə verildi
135
0
0