Ermənistan kəşfiyyatının rəhbəri Bakıda: Bu səfər hansı mesajları verir ?

SİYASƏT

158

24.09.2026, 13:23

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesinin davam etdiyi bir dövrdə rəsmi İrəvanın nümayəndələrinin Bakıdakı tədbirlərdə təmsil olunması regionda yeni siyasi reallıqların formalaşdığını göstərir. Xüsusilə Ermənistan Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Kristine Qriqoryanın Bakıda keçirilən IV Təhlükəsizlik Forumunda iştirak etməsi həm yerli, həm də beynəlxalq mediada geniş əks-səda doğurub. Bu addım iki ölkə arasındakı gərginliyin azaldılması və təhlükəsizlik sahəsində birbaşa təmasların qurulması baxımından tarixi əhəmiyyət kəsb edən mühüm mərhələlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Tərəflərin vasitəçilər olmadan birgə platformalarda bir araya gəlməsi regional sabitliyin təmin olunması istiqamətində atılan cəsarətli addımlardandır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu cür təmaslar gələcəkdə yarana biləcək böhranların qarşısının alınmasında həlledici rol oynaya bilər. Lakin bu prosesin həm də müəyyən maneələr və həssas məqamlarla müşayiət olunduğu heç kimə sirr deyil.

Məsələ ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Rəşad Rza mövzunu ətraflı şəkildə təhlil edərək mühüm məqamlara toxunub.

Ekspertin fikrincə, bu təmsilçilik tərəflərin təhlükəsizlik münasibətlərində üç əsas məqamı ön plana çıxarır:

”Təhlükəsizliklə bağlı məsələlərin vasitəçilər olmadan, birbaşa qurum rəhbərləri səviyyəsində müzakirə edilməsinə marağın olduğunu göstərir. Sərhəddə baş verə biləcək kəskinləşmələri və gözlənilməz riskləri vaxtında neytrallaşdırmaq üçün operativ əlaqə kanalının zəruriliyini təsdiqləyir.

Sülh xəttinin yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmadığını, həm də praktiki təhlükəsizlik mexanizmləri ilə dəstəklənməyə başlandığını nümayiş etdirir”.

Rəşad Rza bildirib ki, kəşfiyyat və təhlükəsizlik qurumları arasında qarşılıqlı informasiya mübadiləsi bir sıra həssas istiqamətlərdə riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər:

”Sərhəd xəttində təsadüfi toqquşma və ya anlaşılmazlıq baş verdikdə, operativ xəbərdarlıq sisteminin olması böyük hərbi eskalasiyanın qarşısını alır. Narkotik maddələrin daşınması, qanunsuz silah dövriyyəsi və mütəşəkkil cinayətkar qrupların fəaliyyətinə dərhal və birgə müdaxilə etmək imkanı yaradır. İtkin düşənlərin taleyinin aydınlaşdırılması, kütləvi basdırılma yerlərinin dəqiqləşdirilməsi və mina təhlükəsizliyi ilə bağlı operativ məlumatların mübadiləsini asanlaşdırır.

Üçüncü qüvvələrin regionda vəziyyəti gərginləşdirmək məqsədilə törədə biləcəyi kiberhücumlar və dezinformasiya dalğalarına qarşı koordinasiyalı addımlar atmağa şərait yaradır”.

Bununla belə, ekspert tərəflər arasında bu cür əməkdaşlığın qurulmasının bəzi ciddi çətinlikləri və maneələri ilə də üzləşdiyini vurğulayıb:

”Uzun illərə dayanan qarşıdurma fonunda formalaşmış şübhələr tərəflərin həssas kəşfiyyat məlumatlarına tam etibar etməsinə çətinlik yaradır. Cənubi Qafqazda öz nüfuzunu saxlamaq istəyən regional və qlobal aktyorların birbaşa kəşfiyyat körpüsünün yaranmasından narahat olaraq buna mane olmaq cəhdləri mövcuddur. Xüsusilə Ermənistandakı radikal kəsimlərin və müxalifətin bu cür xüsusi xidmət təmaslarını "milli maraqlara zərbə" kimi qiymətləndirib hakimiyyətə təzyiq göstərməsi riskidir. İki dövlət arasında hüquqi müstəvidə yekun sənəd imzalanmadığı üçün kəşfiyyat mübadiləsinin daimi və davamlı institusional mexanizmə çevrilməsi hüquqi baxımından çətinləşir”.

Rəşad Rza yekun olaraq qeyd edib ki, bu cür informasiya kanallarının işə düşməsi tammiqyaslı müttəfiqlik anlamı daşımır. Bu, daha çox gözlənilməz böhranları idarə etmək və lazımsız riskləri vaxtında neytrallaşdırmaq məqsədi daşıyan zəruri mexanizmdir.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun