Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Suda qalan barmaqlarımız niyə qırışır? Kağız kimi şişən dəri, yoxsa təkamülün şifrəsi?  

Suda qalan barmaqlarımız niyə qırışır? Kağız kimi şişən dəri, yoxsa təkamülün şifrəsi?  

MARAQLI

85

24.06.2026, 22:36

Hamımızın başına gəlib: uzun müddət duşda, dənizdə və ya hovuzda qalanda barmaqlarımızın ucları tanınmaz hala düşür, sanki qocalırıq. İlk baxışda elə gəlir ki, dərimiz sadəcə suyu özünə çəkib kağız kimi şişir. Amma reallıq tamamilə başqadır və bu, bədənimizin ən heyranedici sirlərindən biridir!

Uzun illər elə hesab olunurdu ki, bu qırışlar dərinin xarici qatının suyu canına çəkməsi nəticəsində yaranır. Lakin elmi araşdırmalar sübut etdi ki, bu proses suyun mexaniki təsiri deyil, birbaşa mərkəzi sinir sisteminin idarə etdiyi bioloji reaksiyadır.

•Əllərimiz suya daxil olduqda, beynimiz sinir sisteminə xüsusi bir siqnal göndərir.

•Bu siqnal dərinin altındakı incə qan damarlarını daralmağa (yığılmağa) məcbur edir. Damarlar daraldıqca dərinin həcmi kiçilir və üst qatda qırışlar əmələ gəlir.

•Əgər insanda müəyyən sinirlər zədələnibsə, onun barmaqları suda qalsa belə qırışmır! Bu da dərinin sadəcə sudan şişmədiyini, prosesin arxasında sinir sisteminin dayandığını tam sübut edir.

Bəs beynimiz niyə durduqca yerə barmaqlarımızı qırışdırır? Cavab təkamüldə və sağ qalmaq mübarizəsində gizlidir. Bu qırışlar əslində əcdadlarımızdan bizə ötürülən qədim bir müdafiə mexanizmidir.

Alimlərin fikrincə, barmaqlardakı bu qırışlar avtomobil təkərlərindəki protektorlar (naxışlar) kimi işləyir.

Qırışlar nəm və yaş səthlərlə təması gücləndirir, suyu kənara itələyir.

Məhz bu "təbii naxışlar" sayəsində biz suyun altında sürüşkən əşyaları (məsələn, yaş daşları, balıqları və ya elə şüşə stəkanı) daha möhkəm tuta bilirik. Yağışlı və ya rütubətli havada əcdadlarımızın qayalara dırmaşması və ya qida toplaması üçün bu xüsusiyyət həyatı əhəmiyyət kəsb edirdi.