Mərhumun kartındakı və bank hesabındakı pul necə bölüşdürülür?  

Valideynini itirən şəxslərin qarşılaşdığı mühüm hüquqi məsələlərdən biri də mərhumun bank hesablarında olan pul vəsaitlərinin necə əldə edilməsidir. Bir çox vətəndaşı maraqlandıran əsas sual budur: “Atam vəfat edib, onun bank hesabında pul qalıb. Vərəsəlik sənədini almışam. Həmin pulu bankdan götürə bilərəmmi?”

Məsələ ilə bağlı vəkil Şamxal Məmmədov Oxu24.com-a açıqlamasında bildirib ki, mərhumun bank hesabında olan pul vəsaitləri də onun miras əmlakının tərkibinə daxil olur və vərəsəlik hüququ əsasında vərəsələrə keçir.

Vəkilin sözlərinə görə, əgər şəxsin atası vəfat edib və onun adına bank hesabında müəyyən məbləğdə pul vəsaiti qalıbsa, həmin vəsaitin əldə olunması üçün ilk növbədə vərəsəlik məsələsi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə rəsmiləşdirilməlidir.

“Əgər atanın bank hesabında pul vəsaiti varsa və ata vəfat edibsə, həmin pul mirasın tərkibinə daxil olur. Vərəsəlik işi açılıb, vərəsəlik hüququ rəsmiləşdirilib və şəxsin həmin miras üzərində hüququ təsdiqlənibsə, özünə düşən payı əldə edə bilər”, – deyə Şamxal Məmmədov bildirib.

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, vərəsəliyə çağırılan şəxslər mirasın açıldığı yer üzrə notariat orqanına müraciət edərək vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnamə ala bilərlər. Vərəsəlik şəhadətnaməsində göstərilən hüquqlar vərəsənin miras əmlakı üzərində hüququnun rəsmiləşdirilməsi üçün əsas sənədlərdən biridir.

Vəkil xüsusilə vurğulayıb ki, burada digər vərəsələrin olub-olmaması da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Yəni, mərhumun bank hesabında, məsələn, müəyyən məbləğdə pul vəsaiti varsa, həmin vəsait avtomatik olaraq yalnız bir övladın mülkiyyətinə keçmir. Əgər qanun üzrə və ya vəsiyyətnamə əsasında başqa vərəsələr də mövcuddursa, onların da hüquqları nəzərə alınmalıdır.

“Burada digər vərəsələrin olması mütləq nəzərə alınır. Əgər bir neçə vərəsə varsa, miras məsələsi həmin şəxslərin hüquqları nəzərə alınmaqla həll edilir. Bir nəfərin vərəsəlik şəhadətnaməsi alması digər hüququ olan vərəsələrin payını aradan qaldırmır”, – deyə hüquqşünas qeyd edib.

Qanunvericiliyə görə, vərəsəlik şəhadətnaməsi həm bütün miras üçün, həm də mirasın müəyyən hissəsi üçün verilə bilər. Şəhadətnamə bütün vərəsələrə birlikdə və ya ayrı-ayrılıqda da təqdim oluna bilər. Bu isə o deməkdir ki, bir neçə vərəsənin olması halında hər bir şəxsin hüququ və ona düşən miras payı ayrıca nəzərə alına bilər. 

Şamxal Məmmədov bildirib ki, vətəndaş vərəsəlik hüququ haqqında şəhadətnaməni əldə etdikdən sonra həmin sənədlə bankda mərhumun hesabında olan və ona düşən vəsaitlə bağlı hüquqlarını həyata keçirə bilər.

Lakin burada vacib məqamlardan biri də vərəsəlik şəhadətnaməsinin məzmunudur. Yəni, sənəddə hansı miras əmlakının və ya hansı hüquqların vərəsəyə keçdiyi hüquqi baxımdan əhəmiyyət daşıyır.

Məsələn, ata vəfat etdikdən sonra onun bank hesabında 20 min manat pul vəsaiti qalıbsa və bir neçə qanuni vərəsə varsa, həmin pulun taleyi bütün vərəsələrin hüquqları nəzərə alınmaqla müəyyən edilir. Bu səbəbdən vərəsələrdən birinin banka müraciət etməsi digər vərəsələrin qanuni hüquqlarını aradan qaldırmır.

Vəkilin sözlərinə görə, belə hallarda vətəndaşlar bəzən yanlış olaraq düşünürlər ki, bank kartı və ya bank hesabına çıxış əldə etməklə həmin puldan sərbəst istifadə etmək mümkündür. Halbuki mərhumun vəfatından sonra onun bank hesabında olan vəsaitlə bağlı hüquqi məsələlər vərəsəlik qaydasında həll edilməlidir.

Bu baxımdan, vəsaitin qanuni şəkildə əldə olunması üçün notariat qaydasında vərəsəlik hüququnun rəsmiləşdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

ASAN xidmətin məlumatına görə, qanun üzrə vərəsəlik şəhadətnaməsinin verilməsi üçün miras qoyanın ölümü haqqında şəhadətnamə, vərəsələrin qohumluq münasibətlərini təsdiq edən sənədlər və mirasın qəbul edilməsi ilə bağlı zəruri sənədlər tələb olunur. 

Şamxal Məmmədov qeyd edib ki, vətəndaşlar bu cür hallarda digər vərəsələrin olub-olmamasını, vərəsəlik şəhadətnaməsində öz paylarının necə göstərildiyini və bank hesabındakı vəsaitin hüquqi statusunu diqqətlə araşdırmalıdırlar.

“Əgər vərəsəlik hüququ rəsmiləşdirilibsə və şəxs həmin mirasın vərəsəsi kimi tanınıbsa, ona düşən payı almaq hüququ var. Amma başqa vərəsələr varsa, onların da qanuni payları nəzərə alınmalıdır. Yəni, bank hesabındakı pul birbaşa vəfat etmiş şəxsin bütün hüquqi vərəsəlik münasibətləri çərçivəsində qiymətləndirilir”, – deyə vəkil bildirib.

Nəticə olaraq, atanın bank hesabında qalan pul vəsaitini əldə etmək mümkündür. Bunun üçün əsas şərtlərdən biri vərəsəlik hüququnun qanuni qaydada rəsmiləşdirilməsidir. Lakin mərhumun başqa vərəsələri olduqda, həmin şəxslərin hüquqları və mirasdan onlara düşən pay da mütləq nəzərə alınmalıdır.

Yəni, vərəsəlik şəhadətnaməsini almısınızsa, mərhum atanızın bank hesabında olan vəsaitdən sizə düşən payı qanuni qaydada tələb edə bilərsiniz. Ancaq digər vərəsələrin mövcudluğu həmin vəsaitin bölüşdürülməsi zamanı əsas hüquqi məsələlərdən biri olacaq.

Turan

Həmçinin oxuyun

Şərqlə Qərbin yeni körpüsü: ŞƏT Azərbaycan üçün nə vəd edir? - Deputatlar DANIŞIR

Azərbaycan idmanına ağır itki üz verib

Tələbə krediti ilə bağlı MÜHÜM MƏQAMLAR: “Gələcək gəlirinizi əvvəlcədən hesablayın”  

Tez-tez təyyarəyə minmək dəmir çatışmazlığı yaradır? – Həkimdən Şəbnəm Tovuzluya CAVAB