Xəyanətə görə təzminat: yeni qaydalar nə deyir?

HÜQUQ

836

26.03.2026, 21:34

Son dövrlərdə ailə hüququ sahəsində qəbul edilən qərarlar cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Xüsusilə xəyanətə görə mənəvi təzminat məsələsi və bunun hüquqi əsasları vətəndaşları maraqlandıran əsas mövzulardandır.

Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, yeni hüquqi yanaşmaya əsasən, xəyanət artıq ailə münasibətlərinə zidd hərəkət kimi qiymətləndirilir və zərərçəkmiş tərəf məhkəməyə müraciət edərək mənəvi təzminat tələb edə bilər. Bu dəyişikliklər 24 dekabr tarixindən sonra baş verən hallara şamil olunur və əvvəlki dövrlərə aid edilmir.

Lakin əsas şərt xəyanət faktının sübut olunmasıdır. Bunun üçün:

foto və video materiallar,

yazışmalar,

və ya qeyri-rəsmi münasibətlərdən doğulan övladla bağlı sənədlər təqdim edilə bilər.

Məhkəməyə müraciət edən şəxs özünə dəyən mənəvi ziyanı müəyyən məbləğlə ifadə edə bilər. Bu məbləğ real və əsaslandırılmış olmalıdır. Məsələn, zərərçəkmiş şəxs bunu 10–20 min manat kimi qiymətləndirə bilər.

Eyni zamanda, məhkəmə qərar verərkən bir sıra amilləri nəzərə alır:

şəxsin yaşı və psixoloji durumu,

hadisənin yaratdığı mənəvi sarsıntının dərəcəsi,

məhkəməyə müraciətin vaxtı.

Hüquqşünaslar vurğulayır ki, müraciətin gecikdirilməsi iddianın zəifləməsinə səbəb ola bilər. Çünki uzun müddət sonra edilən müraciət zərərin təsirinin dərhal və ciddi olub-olmadığına dair suallar yaradır.

Boşanma məsələsinə gəldikdə isə, qanunvericilikdə bu, birbaşa şərt kimi göstərilməsə də, praktik yanaşmaya görə boşanma faktı iddianın əsaslandırılması baxımından mühüm rol oynaya bilər. Bu, zərərçəkmiş tərəfin xəyanəti qəbul etmədiyini və münasibətlərə son qoyduğunu göstərən amil kimi qiymətləndirilir.

Beləliklə, yeni hüquqi reallıqda xəyanət təkcə mənəvi məsələ deyil, həm də hüquqi müstəvidə qiymətləndirilə bilən bir haldır. Lakin iddianın uğurlu olması üçün əsaslı sübutlar və vaxtında müraciət həlledici rol oynayır.

Nigar

Həmçinin oxuyun