Paşinyan Fransaya gedib
09 Sentyabr 2026, 15:45
Sakit Okeanda qədim kosmik partlayışın izi tapıldı
DÜNYA
560
19.06.2026, 11:22
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu Sakit Okeanın dibində aparılan araşdırmalar zamanı təxminən 100 milyon ildən çox əvvələ aid olduğu güman edilən kosmik hadisənin izlərini aşkarlayıb.
Oxu24.com nüfuzlu "Nature Astronomy" jurnalına istinadən xəbər verir ki, alimlər dəniz dibindən götürülən çöküntü nümunələrində radioaktiv izotop plutonium-244 aşkar ediblər. Araşdırma nüfuzlu “Nature Astronomy” jurnalında dərc olunub.
Plutonium-244 kainatda yalnız ekstremal şəraitdə, məsələn, neytronların yüksək sürətlə tutulduğu r-proses nəticəsində yaranan nadir ağır elementlərdən biridir. Onun yarımparçalanma müddəti təxminən 81 milyon il olduğundan, bu izotopun mövcudluğu nisbətən “sonrakı kosmik hadisələrə” işarə hesab edilir.Tədqiqatçılar Sakit Okeanın təxminən 4,8 kilometr dərinliyindən götürülən dəmir-manqan qabığı nümunələrini analiz ediblər. Bu tip çöküntülərin milyonlarla il ərzində yavaş formalaşması onların kosmik hadisələrin izlərini qoruyub saxlamasına imkan verir.
Əvvəlki fərziyyələr plutonium-244 izlərinin təxminən 3,5 milyon il əvvəl baş verən kosmik partlayışla əlaqəli ola biləcəyini irəli sürsə də, yeni araşdırma bu ehtimalı zəiflədir. Alimlər həmçinin onunla birlikdə yaranmalı olan kurium-247 izotopunu və supernovalarla əlaqələndirilən dəmir-60 elementini aşkar etməyiblər.Bu nəticələr plutonium izlərinin nisbətən yaxın supernova partlayışından deyil, daha qədim və güclü kosmik hadisədən – ehtimal ki, neytron ulduzlarının toqquşmasından və ya çox güclü supernovadan qaynaqlandığını göstərir.
Alimlərin fikrincə, Yer kürəsi hələ də həmin qədim kosmik hadisədən qalan material buludunun içindən keçərək onun izlərini səthində toplaya bilər.Tədqiqat Kainatda ağır elementlərin yaranma proseslərinin daha dərindən anlaşılmasına töhfə verməklə yanaşı, kosmik hadisələrin planetimizdə milyonlarla il sonra belə iz buraxa bildiyini bir daha ortaya qoyur.
Turan
əlaqəli mövzular
Digər xəbərlər
18:38 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Məclisdən evə qayıdarkən qəzaya düşüblər - 5 nəfərin öldüyü hadisənin təfərrüatı
10
0
0
18:28 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Paytaxtda 18 istiqamətdə SIXLIQ VAR
21
0
0
18:15 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Sabah Zərdabda suyun verilişində məhdudiyyət olacaq
36
0
0
18:00 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Şəkidə tros qırılmayıbmış – Faciənin yeni səbəbi
38
0
0
17:18 / 09 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Nəcəf Nəcəfovun məzarındakı barelyefi oğurlayan şəxs tutulub
52
0
0
17:08 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Şəhidlik həm də Elm Şuşasını fəth etməklə qazanılır! - Zahid Oruc
58
0
0
17:05 / 09 Sentyabr 2026
TİBB
Hər qızdırmanın səbəbi infeksiyadır? – Həkimdən XƏBƏRDARLIQ
53
1
0
17:00 / 09 Sentyabr 2026
TİBB
İrsi qan xəstəlikləri niyə yaranır? –"Bu əlamətlərə dərhal diqqət yetirin!"
69
0
1
16:49 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
FHN təcili açıqlama yaydı
71
0
0
16:35 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
PISA 2025 sarsıntısı: Şagirdlərimiz niyə oxuduğunu anlamır? – AÇIQLAMA
68
0
0
16:10 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakı İqlim Həftəsi Azərbaycana nə qazandıracaq? – Ekoloqdan DİQQƏTÇƏKƏN AÇIQLAMA
77
0
0
15:59 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Baş nazirdən ADSEA ilə bağlı qərar
383
0
0
15:57 / 09 Sentyabr 2026
İQTİSADİYYAT
Birbank Taksit kartı sentyabrda daha çox qazandırır: 3% əlavə bonus
61
0
0
15:55 / 09 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
Qalib Bayramova hökm oxunub
73
1
0
15:53 / 09 Sentyabr 2026
KRİMİNAL
“Bitum” yükündə 45 kiloqramdan çox metamfetamin aşkarlanıb
67
0
0
15:45 / 09 Sentyabr 2026
DÜNYA
Paşinyan Fransaya gedib
63
0
0
15:35 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Leyla və Arzu Əliyevalar qızları ilə Madriddə - Fotolar
198
0
1
15:19 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Kəlbəcərdə 500 min manatlıq layihə: Turistləri nə gözləyir?
73
0
0
15:10 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Adil Kərimli: Aleksandr Şarovski Azərbaycan teatr tarixində mühüm yer tuturdu
67
0
0
15:08 / 09 Sentyabr 2026
SİYASƏT
İlham Əliyev nekroloq imzalayıb
175
0
0
15:00 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Maaşlarla bağlı şad xəbər - 7 faizdən çox artdı
504
0
0
14:50 / 09 Sentyabr 2026
CƏMİYYƏT
Bakı üçün ağır günlər yaxınlaşdı... - "Hər kəs buna hazır olmalıdır"
94
0
0
14:40 / 09 Sentyabr 2026
TİBB
Kosmetoloqdan evdə üzünə maska qoyanlara xəbərdarlıq
75
0
2