YENƏ DƏ "QƏDİM TARİX" DAVASI... Qulu Məhərrəmli yazır
23 Sentyabr 2026, 15:05
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
30
23.09.2026, 14:43
Səkkizinci əsrdə yaşadığı təxmin edilən müsəlman alimi Cabir Bin Həyyan maddənin iç dünyasına səyahət edərək yazırdı: “Maddənin ən kiçik hissəciyi olan “cüz-ü la yetecezza”da (“bölünməz hissəcik”də) yəni atomda cəmlənmiş enerji var. Yunan alimlərinin iddia etdiyi kimi, onun bölünməz olduğunu söyləmək yanlışdır. O, parçalana bilər və parçalandıqda elə bir güc ortaya çıxır ki, bütün Bağdadı alt-üst edər.
Oxu24.com xəbər verir ki,bunu yazıçı Aqşin Yenisey yazıb.
Eynşteyndən min yüz il əvvəl atomun paraçalana biləcəyini nəzəri olaraq söyləyən Həyyan bəhrələndiyi yunan məktəblərindən əxlaqçılara, yəni Platona deyil, təbiət filosoflarına, yəni Aristotelə yaxın idi. Təcrübə yoluyla təsdiqlənməyən bütün bilgiləri rədd edirdi. Səkkizinci əsrdə!
Türk fəlsəfə professoru Əhməd Arslanın maraqlı bir sözü var, deyir, müsəlmanın iç dünyasına ensək mütləq Platonla qarşılaşarıq, Aristotellə qarşılaşmağımız nadir hadisədir.
Bu, o deməkdir ki, müsəlman təcrübə yoluyla təsdiqlənən bilgilərə, yəni misin qızıla çevrilməyəcəyini sübut edən Həyyana deyil, göydəndüşmə bilgilərə, yəni allah istəsə misi qızıla çevirə bilər söyləyən Qəzzaliyə inanır.
Mən bu gün düçar olduğumuz istənilən problemin səbəbini əsrlər öncə beynimizə əkilmiş düşüncə hüceyrələrində görürəm. Biz beynimizə Həyyanın düşüncələrini əksəydik, yəni təcrübi biliyi fəhmdən, vəhydən üstün tutsaydıq, bu gün yollarımız, təhsilimiz, səhiyyəmiz, ailəmiz, əxlaqımız indiki xaos vəziyyətində olmayacaqdı.
Hər bir şəhər, hər bir ölkə orada yaşayan insanların beyninin sərgisidir, düşüncəsinin nümayişidir. Bizə elə gəlir ki, toplananların yerini dəyişsək cəm dəyişəcək. Mümkün deyil. Cəmin, yəni problem həll etməkdənsə, problem yaradan milli şüurun dəyişməsi üçün bu vaxta qədər düşüncəmizi, beynimizi təslim etdiyimiz hər bir dəyəri sorğulamalıyıq.
Amma sorğulayanların qarşısına ən birinci kimlər çıxır? Həkimlər, təhsil işçiləri, fəlsəfə doktorları, tarix professorları... diplomlu Həyyan düşmənləri.
Zır cahil də görür ki, ölkəsinin həkimi, təhsil işçisi, fəlsəfə doktoru, tarix professoru eynən onun kimi düşünür, deyir, Həyyan da belə-belə olsun, Aristotel də, sən də.
Biz misin qızıla çevriləcəyinə inanmışıq, bundan sonra da inanacağıq.
Nigar
14:38 / 23 Sentyabr 2026
33
14:35 / 23 Sentyabr 2026
36
14:32 / 23 Sentyabr 2026
36
14:19 / 23 Sentyabr 2026
294
14:15 / 23 Sentyabr 2026
50
14:05 / 23 Sentyabr 2026
47
14:01 / 23 Sentyabr 2026
190
13:43 / 23 Sentyabr 2026
65
13:40 / 23 Sentyabr 2026
43
13:35 / 23 Sentyabr 2026
153
13:23 / 23 Sentyabr 2026
59
13:15 / 23 Sentyabr 2026
57
13:10 / 23 Sentyabr 2026
767
13:05 / 23 Sentyabr 2026
58
13:00 / 23 Sentyabr 2026
46
12:55 / 23 Sentyabr 2026
51
12:43 / 23 Sentyabr 2026
74
12:32 / 23 Sentyabr 2026
94
12:29 / 23 Sentyabr 2026
51
12:23 / 23 Sentyabr 2026
154
12:20 / 23 Sentyabr 2026
59
12:17 / 23 Sentyabr 2026
201
12:10 / 23 Sentyabr 2026
64
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.