10-15° şaxta,intensiv yağış olacaq - XƏBƏRDARLIQ
10 Noyabr 2026, 12:37
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
CƏMİYYƏT
593
25.06.2026, 18:21
Müasir tibb və psixologiya insan beyninin bədən üzərindəki ağlasığmaz gücünü hər gün yeni araşdırmalarla sübut edir.
Oxu24.com xəbər verir ki, mənfi gözləntilərin və qorxuların insan bədənində real fiziki ağrılara və simptomlara səbəb olması elmdə "Nozebo effekti" (Nocebo effect) adlanır.
Çox vaxt insanlar elə düşünürlər ki, hər hansı bir xəstəlik haqqında oxuduqdan sonra bədəndə yaranan narahatlıq sadəcə psixolojidir və ya bədxahlıqdır. Lakin neyrobioloji araşdırmalar bunun tamamilə real fiziki proses olduğunu ortaya qoyur.
Dərman təlimatını oxuyarkən diqqətli olun!
Yəqin ki, bir çoxlarımız həyatımızda belə bir halla qarşılaşmışıq: hər hansı bir dərmanın təlimatındakı əks-təsirləri oxuyarkən və ya internetdə hansısa xəstəliyin simptomları ilə tanış olarkən, bir neçə dəqiqə sonra bədənimizdə qəfil narahatlıq və ya ağrı hiss etməyə başlayırıq.
Alimlər kliniki tədqiqatlarla sübut ediblər ki, tamamilə təsirsiz və içi boş kapsul (plasebo) verilən insanlara əvvəlcədən "bu dərmanın bəzi fəsadları ola bilər" deyildikdə, sınaq iştirakçıları bir müddət sonra iştahsızlıq, yaddaş problemləri və bədənlərində kəskin sancılardan şikayət etməyə başlayırlar.
Beynimizdə nələr baş verir?
Nozebo effektinin arxasında duran bioloji mexanizm olduqca mürəkkəbdir:
1. İnsula (adacıq) aktivləşir: İnsan hər hansı bir mənfi nəticəni gözləməyə başlayan kimi, beyin buna sadəcə bir fikir kimi deyil, real təhlükə kimi reaksiya verir. Beynimizdə bədənin daxilindən gələn siqnallara cavabdeh olan "insula" (adacıq) hissəsinin fəaliyyəti kəskin şəkildə artır.
2. Xolisistokinin maddəsi: Daha sonra bədəndə "xolisistokinin" adlı maddə aktivləşir. Bu maddə ağrı hissinə qarşı həssaslığı artıran əsas neyromediatorlardan biridir.
3. Hiperalgeziya yaranır: Bu proses bəzi hallarda "hiperalgeziya"ya, yəni normal şəraitdə zəif və ya tamamilə adi hesab olunan hisslərin beyin tərəfindən kəskin ağrı kimi qəbul edilməsinə yol açır.
Nozebo effekti bizə çox vacib bir həqiqəti göstərir: beynin gözlədiyi təhlükə hələ mövcud olmasa belə, orqanizm ona artıq real bir təhlükə kimi cavab verməyə başlayır. Başqa sözlə, mənfi gözləntilərimiz və qorxularımız təkcə düşüncələrimizdə qalmır, birbaşa fiziki bədənimizə və sağlamlığımıza təsir göstərir. Müəssisə rəhbərləri və həkimlər xəstələrlə ünsiyyət zamanı bu effektin təsirlərini mütləq nəzərə almalıdırlar.
12:37 / 10 Noyabr 2026
5
12:31 / 10 Noyabr 2026
29
12:21 / 10 Noyabr 2026
64
12:18 / 10 Noyabr 2026
55
12:04 / 10 Noyabr 2026
92
12:00 / 10 Noyabr 2026
208
11:45 / 10 Noyabr 2026
1215
11:42 / 10 Noyabr 2026
84
11:39 / 10 Noyabr 2026
92
11:28 / 10 Noyabr 2026
101
11:16 / 10 Noyabr 2026
160
11:04 / 10 Noyabr 2026
102
10:45 / 10 Noyabr 2026
112
10:39 / 10 Noyabr 2026
821
10:32 / 10 Noyabr 2026
105
10:28 / 10 Noyabr 2026
157
10:21 / 10 Noyabr 2026
201
10:17 / 10 Noyabr 2026
125
10:15 / 10 Noyabr 2026
160
10:10 / 10 Noyabr 2026
147
09:50 / 10 Noyabr 2026
1124
09:46 / 10 Noyabr 2026
125
09:35 / 10 Noyabr 2026
147
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.