Xəstəlik haqqında oxumaq niyə özünüzü xəstə hiss etdirir? — Səbəbi budur

Müasir tibb və psixologiya insan beyninin bədən üzərindəki ağlasığmaz gücünü hər gün yeni araşdırmalarla sübut edir.

Oxu24.com xəbər verir ki, mənfi gözləntilərin və qorxuların insan bədənində real fiziki ağrılara və simptomlara səbəb olması elmdə "Nozebo effekti" (Nocebo effect) adlanır.

Çox vaxt insanlar elə düşünürlər ki, hər hansı bir xəstəlik haqqında oxuduqdan sonra bədəndə yaranan narahatlıq sadəcə psixolojidir və ya bədxahlıqdır. Lakin neyrobioloji araşdırmalar bunun tamamilə real fiziki proses olduğunu ortaya qoyur.

Dərman təlimatını oxuyarkən diqqətli olun!

Yəqin ki, bir çoxlarımız həyatımızda belə bir halla qarşılaşmışıq: hər hansı bir dərmanın təlimatındakı əks-təsirləri oxuyarkən və ya internetdə hansısa xəstəliyin simptomları ilə tanış olarkən, bir neçə dəqiqə sonra bədənimizdə qəfil narahatlıq və ya ağrı hiss etməyə başlayırıq.

Alimlər kliniki tədqiqatlarla sübut ediblər ki, tamamilə təsirsiz və içi boş kapsul (plasebo) verilən insanlara əvvəlcədən "bu dərmanın bəzi fəsadları ola bilər" deyildikdə, sınaq iştirakçıları bir müddət sonra iştahsızlıq, yaddaş problemləri və bədənlərində kəskin sancılardan şikayət etməyə başlayırlar.

Beynimizdə nələr baş verir?

Nozebo effektinin arxasında duran bioloji mexanizm olduqca mürəkkəbdir:

 1. İnsula (adacıq) aktivləşir: İnsan hər hansı bir mənfi nəticəni gözləməyə başlayan kimi, beyin buna sadəcə bir fikir kimi deyil, real təhlükə kimi reaksiya verir. Beynimizdə bədənin daxilindən gələn siqnallara cavabdeh olan "insula" (adacıq) hissəsinin fəaliyyəti kəskin şəkildə artır.

 2. Xolisistokinin maddəsi: Daha sonra bədəndə "xolisistokinin" adlı maddə aktivləşir. Bu maddə ağrı hissinə qarşı həssaslığı artıran əsas neyromediatorlardan biridir.

 3. Hiperalgeziya yaranır: Bu proses bəzi hallarda "hiperalgeziya"ya, yəni normal şəraitdə zəif və ya tamamilə adi hesab olunan hisslərin beyin tərəfindən kəskin ağrı kimi qəbul edilməsinə yol açır.

Nozebo effekti bizə çox vacib bir həqiqəti göstərir: beynin gözlədiyi təhlükə hələ mövcud olmasa belə, orqanizm ona artıq real bir təhlükə kimi cavab verməyə başlayır. Başqa sözlə, mənfi gözləntilərimiz və qorxularımız təkcə düşüncələrimizdə qalmır, birbaşa fiziki bədənimizə və sağlamlığımıza təsir göstərir. Müəssisə rəhbərləri və həkimlər xəstələrlə ünsiyyət zamanı bu effektin təsirlərini mütləq nəzərə almalıdırlar.

Həmçinin oxuyun

Müştəri jurnalist çıxdı,falçının "ürəyi getdi"  — Bakıda ŞOK ANLAR

Bu gün yeni restoranının açılışı olacaqdı - Qəzada öldü 

İki qardaş ölkənin tarixi qərarı: “Əbədi dostluq müqaviləsi” nələri dəyişəcək?  

Bu vəzifəyə təyinat oldu  — ƏMR