Bakıdakı tıxacların səbəbi qəzalar deyilmi? – Alimlər görünməyən "Fantom" təhlükəni TAPDI!  

Paytaxt Bakının küçə və prospektlərində hər gün minlərlə sürücü saatlarla tıxacda qalır. Çox vaxt tıxacın içərisində irəliləyib, onun başladığı nöqtəyə çatdıqda isə qəribə bir mənzərə ilə qarşılaşırıq: nə hər hansı yol qəzası baş verib, nə təmir işləri var, nə də başqa bir maneə. Bəs elə isə bu tıxaclar haradan yaranır?

Oxu24.com xəbər verir ki,ekspertlər və elmi araşdırmalar göstərir ki, bu vəziyyət elm dünyasında “Fantom tıxac" (və ya görünməyən tıxac) adlanır. Onun yaranma səbəbi isə hər hansı konkret hadisə yox, birbaşa hərəkət fizikası və sürücü davranışlarıdır.

2008-ci ildə yapon alimləri bu fenomeni sübut etmək üçün maraqlı bir eksperiment keçiriblər. Onlar 22 avtomobili dairəvi bir yola buraxaraq sürücülərə sadə bir tapşırıq veriblər: eyni sürətlə hərəkət etmək və aradakı məsafəni sabit saxlamaq. 

Hər şeyin ideal göründüyü bu şəraitdə belə, cəmi bir neçə dəqiqə sonra yolda qəfildən tıxac yaranıb.

Alimlərin rəyinə görə, əsas problem yolun görünməyən sıxlıq həddidir. 

Avtomobillərin sayı az olduqda, axın xırda səhvləri kompensasiya edir. Kiminsə əyləcə basması ümumi hərəkətə ciddi təsir göstərmir.

Yolda maşınların sayı kritik həddi keçdikdə isə zəncirvari reaksiya başlayır. Birinci sürücü sürətini azca azaldır. Onun arxasınca gələn sürücü təxminən 1 saniyəlik gecikmə ilə daha bərk əyləcləməli olur. Zəncirin 10-cu sürücüsü isə artıq tamamilə dayanmaq məcburiyyətində qalır.

Maraqlı paradoks: Avtomobillər irəliyə doğru hərəkət etdiyi halda, yaranan bu "əyləcləmə dalğası" saatda təxminən 17 km sürətlə geriyə doğru yayılır. Eksperimenti başladan sürücü artıq evinin qarşısında maşınını park edəndə belə, onun yaratdığı dalğa magistral boyunca geriyə doğru hərəkət edərək yeni avtomobilləri özünə qatmağa davam edir.

Sietl şəhərindən olan mühəndis Vilyam Bitti (William Beaty) hələ 90-cı illərdə sübut etmişdi ki, bu dalğanı dayandırmaq üçün cəmi bir sürücünün düzgün davranışı kifayətdir.

Bunun üçün sürücü önündəki maşınla təxminən 50 metrə qədər böyük məsafə saxlamalı və sabit sürətlə hərəkət etməlidir. Bu halda geridən gələn əyləcləmə dalğası həmin boşluğun içində sönür və tıxacın böyüməsinin qarşısı alınır.

Bir insan tıxac yarada bildiyi kimi, bir insan onu dayandıra da bilər.

Jalə

Həmçinin oxuyun

Pensiyalar 9,3 faiz indeksləşdirilərək artırılıb  —  RƏSMİ AÇIQLAMA

SON DƏQİQƏ! Milli Məclis mühüm qərarlar qəbul edib 

Azərbaycan Lideri Şuşadan hansı mesajları verib? — Mötəbər tədbirin incə MƏQAMLARI

Şuşa Media Forumunda Prezidentin yanında diqqətçəkən xanım kimdir? - FOTOLAR