Vahid məktəbli geyimi niyə yoxdur?   —   Ekspertdən AÇIQLAMA 

Sosial şəbəkə izləyiciləri arasında məktəblilərin hicabla dərsə getməsi müzakirələri davam edir. Müzakirə edənlər arasında mübahisə və münaqişələrə səbəb olur. 

Məktəblilər hicabla dərsə getməlidirmi?Bunun hansısa zərəri ola bilərmi?

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-un suallarını tanınmış təhsil eksperti Şəmsi Qoca cavablandırıb.

 - Müstəqillik əldə etməyimizdən 35 il keçməsinə baxmayaraq vahid məktəbli geyiminin olmaması dinin, islamın mahiyyətini tam anlamayan məktəblilərin hicaba bürünməsinə şərait yaratmır ki? 

-Müstəqilliyimizin 35-ci ilində bu mövzunun hələ də müzakirə predmeti olması göstərir ki, biz dünyəvi təhsilin fəlsəfəsini cəmiyyətin bütün laylarına tam aşılaya bilməmişik. Vahid məktəbli geyimi sadəcə estetik bir görüntü və ya sıradan bir nizam-intizam qaydası deyil; o, mahiyyət etibarilə sosial bərabərliyin və elmi mühitin qoruyucu qalxanıdır. Məktəb divarları arasında şagirdin maddi imkanı, ailəsinin dini baxışları və ya sosial statusu deyil, yalnız onun zəkası və elmi potensialı ön plana çıxmalıdır. Vahid geyimin tam tətbiq olunmaması, dinin mahiyyətini, onun dərin fəlsəfi qatlarını dərk etmək yaşına çatmayan azyaşlıların hicaba bürünməsi üçün münbit şərait yaradır. Bu halda hicab şagirdin öz şüurlu seçimi deyil, çox vaxt ailə mühitinin və ya kənar təsirlərin təzahürü kimi çıxış edir ki, bu da məktəbin dünyəvi ruhuna xələl gətirir. 

-Ümumiyyətlə, məktəblilərin təhsil və təlimdən əlavə maraqlarının olması nəyin əlamətidir?

Həmçinin oxuyun

Səhər saatlarında zəlzələ OLDU

Bu cərimələr silinə bilər - VƏKİLDƏN açıqlama 

Diplom və attestatlar artıq ELEKTRON OLACAQ: Bizi hansı yeniliklər gözləyir? – Ekspert Açıqlayır  

Nazirlər Kabineti yeni qərar QƏBUL EDİB

-Şagirdlərin təhsil və təlimdən başqa maraqlara, xüsusən də erkən yaşda dini və ya ideoloji rəmzlərə meyil etməsi təhsil sistemindəki pedaqoji boşluqların göstəricisidir. Əgər bir məktəbli kitabxananın, laboratoriyanın və ya yaradıcılıq dərnəklərinin cazibəsini hiss etmirsə, o, mütləq şəkildə özünütəsdiq üçün başqa yollar axtaracaq. Təhsil mühiti gənclərə elmi kəşflərin həyəcanını və intellektual inkişafın ləzzətini verə bilməyəndə, onlar zahiri rəmzlərə sığınaraq müəyyən bir qrupa aid olduqlarını sübut etməyə çalışırlar. Bu, məktəbin bir bilik məkanı olmaqdan çıxıb, fərqli düşüncələrin və ideoloji maraqların toqquşma poliqonuna çevrilməsi təhlükəsini yaradır. 

- Valideyn olaraq mən də istəmərəm, heç bir valideyn də istəməz ki, onun övladı  təlim- təhsil- tərbiyə ocağında başqa çərəyan və qruplara qoşulsun. Məktəb, siz dediyiniz kimi, bilik məkanıdır, işıqlı gələcəyin təmin edilməsi üçündür.

-Nəticə etibarilə, biz dərk etməliyik ki, azyaşlı uşaqların çiyninə onların yaşına və dərketmə qabiliyyətinə uyğun olmayan dini yüklər qoymaq onların fərdi inkişafını məhdudlaşdırır. Məktəb hər hansı bir inancın və ya fərqliliyin nümayiş olunduğu yer deyil, sabahın vətəndaşının formalaşdığı vahid bir mühit olmalıdır. Vahid geyim və dünyəvi tərbiyə şagirdləri qütbləşmədən qoruyur, onları gələcəyin işıqlı və azad düşüncəli insanları kimi yetişdirir. Bizim əsas vəzifəmiz isə uşaqlarımızın başında hicab deyil, şüurunda elm, qəlbində isə vətən sevgisi görmək olmalıdır. 

- Ötən ilin son günündə Elm və Təhsil Nazirliyinin 2025-ci ilin hesabatını təqdim etmişdi, oxudum, hesabatda  həm də təhsilin yaxşılaşdırılması üçün onlarla layihədən söhbət gedirdi. Amma bir valideyn olaraq, bu layihələrin  uşaqların  təhsilin yaşılaşdırılmasını bir kənara qoyaq, məktəblilərin diqqətini  təhsilə yönləndirməkdə elə də çox yararlı olmadığını düşünürəm. 

- Təhsil sisteminin qarşısında duran bu qədər ciddi və fundamental problemlər varkən, Elm və Təhsil Nazirliyinin resurslarını bəzən əhəmiyyətsiz, cəmiyyət üçün heç bir praktiki faydası olmayan qrant layihələrinə yönəltməsi təəssüf doğurur. Biz tez-tez şahid oluruq ki, böyük vəsaitlər ayrılan bir çox layihələr sadəcə hesabat xatirinə keçirilən tədbirlərdən, dar çərçivədə qalan müzakirələrdən o yana keçmir. Halbuki həmin vəsaitlərin cüzi bir hissəsi real, ayağı yerə dəyən layihələrə — məsələn, məktəblərdə vahid geyim standartının tam oturdulmasına, ucqar kəndlərdəki təhsil infrastrukturunun müasirləşdirilməsinə və ya şagirdlərin təhsildən kənar maraqlarını elmi müstəviyə çəkən texnoloji mərkəzlərin qurulmasına xərclənsəydi, bu gün biz hicab və ya digər kənar təsirlərin məktəbə sızmasını deyil, şagirdlərimizin beynəlxalq olimpiadalardakı uğurlarını müzakirə edərdik. İslahat xatirinə islahat aparmaq yox, təhsilin ruhuna toxunan, onun dünyəvi və elmi sütunlarını möhkəmləndirən addımlar atmaq lazımdır. Mənasız qrantlar müvəqqəti görüntüdürsə, şagirdin milli və elmi kimliyini qoruyan layihələr millətin gələcəyidir. Nazirlik büdcəni bölüşdürərkən "neçə layihə keçirdik" sualından çox, "bu layihə Azərbaycan məktəblisinə nə verdi?" sualına cavab tapmalıdır. Yalnız o zaman biz təhsilimizi ideoloji və sosial dalğaların təsirindən çıxarıb, əsl inkişaf yoluna sala bilərik.

- Şəmsi müəllim, aydın və geniş izahınıza görə sizə dərin təşəkkürümüzü bildiririk.

 Söhbətləşdi Əntiqə Rəşid