Gündəlik stress ürək-damar sağlamlığını necə təhdid edir? – Mütəxəssislərdən vacib xəbərdarlıq
12 Avqust 2026, 16:15
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
749
12.06.2026, 16:15
Pişikotu (Valeriana) və pişiklərin davranışına təsiri
Son illərdə ev heyvanları arasında ən çox maraq doğuran təbii bitkilərdən biri pişiklərin davranışına təsir göstərən pişikotudur. Bu bitki xüsusilə pişiklərdə qısa müddətli, lakin olduqca fərqli davranış dəyişikliklərinə səbəb olması ilə diqqət çəkir və həm ev heyvanı sahiblərinin, həm də mütəxəssislərin maraq dairəsindədir.
Oxu24.com xəbər verir ki,söhbət elmi adı ilə valeriana (catnip) kimi tanınan bitkidən gedir. Bu yaşıl bitki pişiklərin sinir sisteminə təsir edən xüsusi kimyəvi tərkibi ilə seçilir. Onun yarpaqlarında və gövdəsində mövcud olan nepetalakton adlı efir yağı pişiklərin qoxu reseptorları vasitəsilə birbaşa beyinə təsir edir.
Pişik bu bitkinin qoxusunu hiss etdiyi anda, həmin maddə burun boşluğundakı reseptorlara bağlanır və beynin emosional mərkəzlərini stimullaşdırır. Nəticədə pişikdə xoşbəxtlik, rahatlıq və eforiya hissinə bənzər bir vəziyyət yaranır. Bu hal zamanı heyvanın davranışında nəzərəçarpacaq dəyişikliklər müşahidə olunur — pişik yerə sürtünə, mırıldana, yuvarlana və sanki görünməz bir oyun içində hərəkət edirmiş kimi davranışlar sərgiləyə bilər.
Mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, bu təsir tamamilə genetik xüsusiyyətlə bağlıdır. Bütün pişiklər eyni reaksiya vermir. Təxminən pişiklərin 30–40%-i bu bitkinin qoxusuna həssas olur. Balaca pişiklərdə isə bu təsir çox zaman müşahidə olunmur, çünki onların sinir və qoxu sistemi tam formalaşmamış olur.
Maraqlı məqamlardan biri də odur ki, pişikotu təsiri adətən 5–10 dəqiqə davam edir və bundan sonra heyvan qısa müddətlik həmin qoxuya qarşı həssaslığını itirir. Bu səbəbdən pişiklərdə bu hal davamlı deyil, dövri şəkildə müşahidə olunur.
Əsas məqam ondan ibarətdir ki, bu bitki pişiklər üçün zərərli deyil və asılılıq yaratmır. Sadəcə olaraq onların sinir sistemində müvəqqəti stimullaşdırıcı təsir göstərir. Buna görə də bir çox ev heyvanı sahibləri pişiklərinin aktivliyini artırmaq və onlara oyun mühiti yaratmaq üçün bu bitkidən istifadə edirlər.
Nəticə etibarilə, pişikotu təbiətin heyvan davranışına təsir göstərən ən maraqlı bitkilərdən biri hesab olunur və pişiklərin bu qeyri-adi reaksiyalarının arxasında duran əsas səbəb onun xüsusi kimyəvi tərkibi və beyində yaratdığı qısa müddətli stimullaşmadır.
Nigar
16:42 / 12 Avqust 2026
9
16:35 / 12 Avqust 2026
24
16:15 / 12 Avqust 2026
32
15:51 / 12 Avqust 2026
47
15:50 / 12 Avqust 2026
49
15:40 / 12 Avqust 2026
51
15:20 / 12 Avqust 2026
50
15:15 / 12 Avqust 2026
57
14:59 / 12 Avqust 2026
58
14:58 / 12 Avqust 2026
67
14:45 / 12 Avqust 2026
114
14:27 / 12 Avqust 2026
66
14:10 / 12 Avqust 2026
73
13:53 / 12 Avqust 2026
96
13:40 / 12 Avqust 2026
69
13:28 / 12 Avqust 2026
70
13:25 / 12 Avqust 2026
72
13:18 / 12 Avqust 2026
391
13:10 / 12 Avqust 2026
76
12:55 / 12 Avqust 2026
70
12:46 / 12 Avqust 2026
70
12:30 / 12 Avqust 2026
70
12:26 / 12 Avqust 2026
74
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.