Seçki Ermənistanda, gündəm Bakıda: İrəvanın “Azərbaycan sindromu”

SİYASƏT

03.06.2026, 15:20

Ermənistan növbəti dəfə siyasi kataklizmlər və daxili çəkişmələr fonunda öz gələcəyini müəyyən etməyə çalışır. Küçələrdən meydanlara, televiziya ekranlarından sosial şəbəkə platformalarına qədər uzanan seçki marafonu ilk baxışdan standart bir daxili siyasi mübarizə təsiri bağışlaya bilər. Lakin prosesin dərinliyinə endikdə, namizədlərin ritorikasını, platformalarını və ən əsası, cəmiyyətə təqdim etdikləri tezisləri analiz etdikdə tamamilə fərqli, anomal bir mənzərə ilə qarşılaşırıq. Bu gün Ermənistandakı seçki kampaniyasının əsas hərəkətverici qüvvəsi, baş qəhrəmanı və eyni zamanda ən böyük qorxusu ölkə daxilində deyil, onun sərhədlərindən kənardadır. İrəvanda keçirilən seçkilərdə Ermənistanın özündən daha çox Azərbaycan faktoru rol oynayır, gündəmi Bakı diktə edir.

Oxu24.com Nocomment.az-a istinadən xəbər verir ki,məsələyə müqayisəli prizmadan yanaşdıqda çox maraqlı və fundamental bir fərq ortaya çıxır. Müstəqillik tariximiz boyu Azərbaycanda keçirilən heç bir seçkidə Ermənistan amili daxili siyasi mübarizənin, seçki kampaniyalarının əsas predmeti və ya həlledici faktoru olmayıb. Azərbaycan cəmiyyəti və siyasi elitası seçkilərə hər zaman dövlətin daxili inkişafı, iqtisadi islahatlar, sosial rifah və suverenliyin gücləndirilməsi kontekstindən yanaşıb. Hətta torpaqlarımızın işğal altında olduğu dönəmlərdə belə, Ermənistandakı daxili proseslər, oradakı hakimiyyət dəyişiklikləri Bakının siyasi gündəmini əsir ala bilməyib. Çünki Azərbaycan öz strateji hədəflərini İrəvanın daxili siyasi konyunkturasına görə deyil, öz milli gücünə və dövlət maraqlarına uyğun formalaşdırıb.

Ermənistanda isə vəziyyət tamamilə əksinədir. Bu gün İrəvan küçələrində səs qazanmağa çalışan hər bir siyasi qüvvənin, hər bir namizədin proqramının nüvəsini məhz Azərbaycan təşkil edir. Seçki marafonunda iştirak edən tərəflərin çıxışlarına diqqət yetirdikdə elə bir təəssürat yaranır ki, sanki söhbət Ermənistan parlamentinə deyil, Azərbaycanla münasibətlərin tənzimlənməsi üzrə xüsusi bir komissiyaya rəhbər seçilməkdən gedir. Namizədlər Ermənistanın iqtisadi böhranından, demoqrafik fəlakətindən və ya sosial problemlərindən daha çox Azərbaycanla sərhədlərin müəyyənləşməsindən, sülh müqaviləsinin şərtlərindən və Bakının şərtləri qarşısında hansı mövqedə dayanacaqlarından bəhs edirlər. Bütün siyasi proqramlar, gələcək vədlər Ermənistanın daxili resursları üzərində deyil, Azərbaycanla mövcud və ya potensial münasibətlər müstəvisində qurulur.

Bu reallığın ən bariz təzahürü isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin çıxışlarının, bəyanatlarının və regional mesajlarının Ermənistan seçki kampaniyasının əsas müzakirə mövzusuna çevrilməsidir. Bakıdan gələn hər bir bəyanat, rəsmi İrəvana ünvanlanan hər bir xəbərdarlıq və ya təklif Ermənistandakı siyasi tərəflər arasında dərhal partlayış effekti yaradır. Namizədlər öz opponentlərini vurmaq, onları zəiflikdə və ya uğursuzluqda ittiham etmək üçün məhz Prezident İlham Əliyevin tezislərinə müraciət edirlər. Bir tərəf digərini Bakının diktəsi ilə hərəkət etməkdə günahlandırır, digər tərəf isə rəqibini regiondakı yeni reallıqları dərk etməməkdə və ölkəni yeni bir fəlakətə sürükləməkdə ittiham edir. Beləliklə, qarşılıqlı ittihamların, siyasi qara piarın və kompromat müharibələrinin demək olar ki, hamısının ucu mütləq şəkildə Azərbaycana bağlanır. Ermənistanın daxili seçki intriqaları Bakının müəyyən etdiyi çərçivədən kənara çıxa bilmir.

Şübhəsiz ki, bu mənzərə təsadüfi deyil və dərindən analiz edilməsi vacib olan ciddi geosiyasi səbəblərə söykənir.

Bu, hər şeydən əvvəl, Azərbaycanın regionda artmış nüfuzunun, mütləq hərbi-siyasi üstünlüyünün və söz sahibinə çevrilməsinin birbaşa nəticəsidir. 44 günlük Vətən müharibəsi və ondan sonrakı periodda həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri təkcə regionun xəritəsini dəyişmədi, həm də Cənubi Qafqazda yeni bir güc balansı və geosiyasi reallıq formalaşdırdı. Bu gün Azərbaycan regionda şərtləri diktə edən, sülh və əməkdaşlıq arxitekturasını quran dominant dövlətdir. Ermənistan isə bu reallıqla üz-üzə qalan, özünün dövlət maraqlarını bu yeni sistemə uyğunlaşdırmağa məhkum olan tərəfdir. Keçmiş xülyaların, “miatsum” ideologiyasının iflası Ermənistan cəmiyyətində ciddi bir kimlik və gələcək böhranı yaradıb. Və bu böhran fonunda onlar başa düşürlər ki, ölkənin gələcək taleyi, iqtisadi blokadadan çıxıb-çıxmayacağı, bir dövlət olaraq mövcudluğunu qoruyub-qorumayacağı birbaşa Bakının qərarlarından asılıdır.

Məhz bu asılılıq və çarəsizlik hissi Azərbaycan faktorunu Ermənistan seçkilərində daxili amillərdən daha üstün, daha görünən və xalqa daha çox təsir edən formata salıb. İrəvandakı siyasi qüvvələr fərqindədirlər ki, seçiciyə cəlbedici iqtisadi proqram təqdim etmək yetərli deyil; çünki həmin proqramın icrası belə regiondakı sabitlikdən, yəni Azərbaycanla münasibətlərin hansı məcrada inkişaf edəcəyindən asılıdır. Ona görə də Ermənistan seçicisi üçün namizədin vergi siyasəti deyil, Azərbaycanın tələbləri qarşısında göstərəcəyi reaksiyalar daha maraqlıdır. Bu isə subyekt statusunu itirmiş, tamamilə obyektə çevrilmiş bir dövlətin daxili psixoloji mənzərəsidir.

Nəticə etibarilə, Ermənistandakı bu seçki kampaniyası bir daha sübut edir ki, Bakı təkcə öz daxili idarəetməsini və inkişafını təmin etmir, həm də regionun gələcək konturlarını cızır. Ermənistan siyasətçilərinin bütün çıxışlarında bəhs etdikləri, qorxduqları və eyni zamanda hesablaşmaq məcburiyyətində qaldıqları Azərbaycan faktoru, dövlətimizin qüdrətinin və həyata keçirilən xarici siyasətin rəqibsizliyinin növbəti təsdiqidir. İrəvan seçki qutusuna hansı bülleteni atırsa atsın, seçimin nəticəsini bəri başdan müəyyən edən və post-seçki dövrünün qaydalarını qoyan güc yenə də Bakı olacaq. Çünki regionda yeni tarixi reallığı Azərbaycan yazıb və bu reallıqla hesablaşmaq Ermənistan üçün seçim deyil, yeganə çıxış yoludur.

Həmçinin oxuyun