Zəlzələlər belə baş verirmiş — Maraqlı FAKTLAR

MARAQLI

519

01.04.2026, 17:24

Zəlzələlər Yer qabığında yığılan enerjinin qəfil boşalması nəticəsində yaranır.

Zəlzələlər necə yaranır?

Oxu24.com xəbər verir ki,Yer qabığı böyük plitələrdən (tektonik plitələrdən) ibarətdir. Bu plitələr daim çox yavaş hərəkət edir.

Plitələr bir-birinə sıxılanda, sürtünəndə və ya ayrılmağa çalışanda gərginlik yaranır. Bu gərginlik uzun müddət toplanır.Nəhayət, qırılma baş verir və enerji dalğalar şəklində yayılır — buna zəlzələ deyirik.

Bu proses Plate Tectonics nəzəriyyəsi ilə izah olunur.

Zəlzələlər əsasən,plitələrin toqquşduğu yerlərdə,fay xətlərində (qırılma zonalarında) baş verir.

Zəlzələnin gücü nə qədər ola bilər?

Zəlzələnin gücü adətən Rixter şkalası (daha dəqiq desək, moment maqnituda şkalası) ilə ölçülür.

1–3 bal → zəif, hiss olunmur

4–5 bal → hiss olunur, az zərər

6–7 bal → ciddi zərər

8+ bal → çox dağıdıcı

Ən güclü zəlzələ nə qədər olub?

Tarixdə qeydə alınmış ən güclü zəlzələ 1960-cı ildə Valdivia (Çili) yaxınlığında baş verib. Onun gücü: 9.5 bal idi.Bu, indiyə qədər ölçülmüş ən böyük zəlzələdir.

Maksimum nə qədər ola bilər?

Alimlərin fikrincə,Yer üzündə zəlzələlərin maksimum gücü təxminən 9.5–10 bal civarındadır.

10 baldan böyük zəlzələ praktik olaraq mümkün sayılmır, çünki Yer qabığının fiziki xüsusiyyətləri buna imkan vermir.

Hazırladı: Jalə

Həmçinin oxuyun