Parklanma qaydalarını pozan sürücüləri hansı məsuliyyət gözləyir?
18 Noyabr 2026, 21:20
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
HÜQUQ
21
18.11.2026, 22:25
Vətəndaşlar arasında torpaq sahələrinin bölüşdürülməsi və mülkiyyət hüquqlarının rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı mübahisələrə tez-tez rast gəlinir. Bəzən ailə üzvləri və yaxın qohumlar arasında etibardan sui-istifadə edilməsi, sənədlərin məzmunu barədə yanlış məlumat verilməsi və ya müxtəlif vədlərlə imza alınması nəticəsində şəxslər özlərinə məxsus əmlak üzərindəki hüquqlarını itirə bilirlər. Xüsusilə pay torpaqlarının ailə üzvlərindən biri tərəfindən digər şəxslərin xəbəri və razılığı olmadan öz adına keçirilməsi ciddi hüquqi mübahisələrə səbəb olur. Belə hallarda əsas sual yaranır: şəxs aldatma yolu ilə hansısa sənədə imza atıbsa, sonradan həmin sənədi mübahisələndirərək torpaq payını geri qaytara bilərmi?
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən vəkil Əli Kərimli bildirib ki, belə hallarda ilk növbədə imzalanmış sənədin hansı şəraitdə rəsmiləşdirildiyi, şəxsin sənədin məzmunu ilə tanış olub-olmadığı və həqiqətən aldatma faktının baş verib-vermədiyi araşdırılmalıdır.
Vəkilin sözlərinə görə, vətəndaşın hər hansı sənədi oxumadan imzalaması və sonradan onun məzmunundan xəbərsiz olduğunu bildirməsi həmin sənədin avtomatik olaraq etibarsız hesab edilməsi üçün kifayət etmir. Çünki hüquqi münasibətlərdə imza şəxsin sənəddə göstərilən iradəsini ifadə etdiyinə dair mühüm sübut hesab olunur. Bu baxımdan, imza atmış şəxsin sonradan sənədin məzmununu bilmədiyini və ya aldadıldığını iddia etməsi əlavə araşdırma və sübutlar tələb edir.
Əli Kərimli qeyd edib ki, məsələn, vətəndaşa pay torpağı ilə bağlı hansısa sənədin sadəcə texniki xarakter daşıdığı, başqa məqsədlə imzalandığı və ya müəyyən prosedurun həyata keçirilməsi üçün lazım olduğu bildirilibsə, lakin əslində həmin sənəd torpaq payının başqa şəxsin adına keçirilməsinə, bağışlanmasına və ya mülkiyyət hüququnun dəyişdirilməsinə xidmət edibsə, bu halın hüquqi qiymətləndirilməsi vacibdir. Belə vəziyyətdə şəxsin hansı məlumat əsasında imza atdığı, ona nə deyildiyi və sənədin həqiqi məzmununun ondan gizlədilib-gizlədilmədiyi müəyyən olunmalıdır.
Vəkilin fikrincə, bu cür mübahisələrdə tərəflər arasındakı münasibətlərin xarakteri də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Söhbət qardaş, bacı və ya digər yaxın qohumlar arasında baş verən hadisədən gedirsə, etimad münasibətləri, tərəflərin bir-birinə güvənməsi və sənədin hansı şəraitdə imzalanması araşdırılmalıdır. Lakin yalnız qohumluq münasibətinin mövcudluğu aldatma faktının sübut edilməsi üçün kifayət deyil. Şəxs konkret olaraq hansı üsulla aldadıldığını, ona hansı məlumatların verildiyini və həmin məlumatların gerçək vəziyyətə uyğun olmadığını əsaslandırmalıdır.Burada mühüm məqamlardan biri də imza atan şəxsin sənədi anlama və onun məzmununu dərk etmə qabiliyyətidir. Şəxsin oxuyub-yazma bacarığı, təhsil səviyyəsi, sənədlərlə işləmək imkanları və imza atdığı zaman hansı vəziyyətdə olması araşdırmanın gedişində əhəmiyyət kəsb edə bilər. Eyni zamanda, şəxsin sənədin məzmununu başa düşməsinə mane olan hər hansı halın olub-olmadığı da nəzərə alınmalıdır. Bununla belə, şəxsin savadsız və ya sənədi oxumaqda çətinlik çəkən olması öz-özlüyündə imzanın hüquqi qüvvəsini aradan qaldırmır. Əsas məsələ onun iradəsinin həqiqətən necə formalaşdığını və sənədi hansı məlumatlara əsaslanaraq imzaladığını müəyyən etməkdir.
Əli Kərimli vurğulayıb ki, bu məsələdə sübutların toplanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki iddiaçı sənədin aldatma yolu ilə imzaladıldığını bildirsə də, qarşı tərəf bunu qəbul etməyə və belə bir halın baş vermədiyini iddia etməyə bilər. Məhz buna görə mübahisə yalnız tərəflərin bir-birinə qarşı irəli sürdüyü ittihamlarla həll edilə bilməz. Sənədin hazırlanması və imzalanması prosesi, həmin vaxt iştirak edən şəxslər, yazışmalar, mümkün şahid ifadələri, tərəflər arasında əvvəlki razılaşmalar və digər sübutlar birlikdə qiymətləndirilməlidir.Məsələn, vətəndaşa torpaq sahəsinin satılması, bağışlanması və ya mülkiyyət hüququnun başqasına verilməsi barədə məlumat verilməyibsə, əksinə, ona tamamilə başqa məqsədlə sənədə imza atdığı bildirilibsə, bu iddianı təsdiqləyən faktların müəyyən edilməsi vacibdir. Eyni zamanda, sənədin notariat qaydasında təsdiqlənib-təsdiqlənməməsi, dövlət reyestrində hansı dəyişikliklərin aparılması və həmin əməliyyatın hansı hüquqi əsasla həyata keçirilməsi də araşdırılmalıdır.
Belə hallarda vətəndaş ilk növbədə torpaq sahəsi ilə bağlı bütün sənədləri əldə etməli, mülkiyyət hüququnun kimə və hansı əsasla keçdiyini müəyyənləşdirməlidir. Əgər torpaq payı onun razılığı olmadan və ya aldadılma nəticəsində imzaladığı sənəd əsasında başqa şəxsin adına rəsmiləşdirilibsə, müvafiq hüquqi əsaslar mövcud olduğu halda həmin əqdin etibarsız hesab edilməsi və mülkiyyət hüququnun bərpası tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmək mümkündür. Lakin nəticə işin konkret hallarından, sənədin növündən, sübutlardan və qanunvericiliyin tələblərindən asılı olacaq. Digər mühüm məsələ iddia müddətləridir. Əqdin etibarsızlığı ilə bağlı tələblərdə müddətin hesablanması mübahisənin hüquqi əsasından və şəxsin hüquqlarının pozulduğunu nə vaxt öyrənməsindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də vətəndaş belə bir vəziyyətlə üzləşdikdə uzun müddət gözləməməli, sənədləri əldə edərək hüquqi qiymətləndirmə üçün mütəxəssisə müraciət etməlidir.
Vəkil vətəndaşlara hər hansı sənədi imzalamazdan əvvəl onun bütün məzmunu ilə diqqətlə tanış olmağı tövsiyə edib. Xüsusilə torpaq, ev, pay mülkiyyəti və digər daşınmaz əmlakla bağlı sənədlərə münasibətdə ehtiyatlı davranmaq lazımdır. Sənədin hansı məqsədlə təqdim edildiyi aydın deyilsə, onu imzalamağa tələsmək düzgün deyil. Lazım gəldikdə sənədin surətini götürmək, müstəqil hüquqi məsləhət almaq və yalnız məzmununu tam başa düşdükdən sonra qərar vermək daha məqsədəuyğundur.
Beləliklə, qardaş və ya digər ailə üzvü tərəfindən aldatma yolu ilə pay torpağının ələ keçirildiyi iddia edilirsə, həmin əmlakı geri qaytarmaq hüquqi baxımdan mümkün ola bilər. Ancaq bunun üçün yalnız “məni aldatdılar” demək kifayət etmir. İmzalanmış sənədin mahiyyəti, şəxsin həqiqi iradəsi, aldadılmanın konkret halları və digər sübutlar araşdırılmalıdır. Məhkəmə də məhz bu faktları və qanunvericiliyin müvafiq normalarını nəzərə alaraq qərar qəbul edə bilər.
Turan
22:11 / 18 Noyabr 2026
13
21:55 / 18 Noyabr 2026
40
21:53 / 18 Noyabr 2026
83
21:40 / 18 Noyabr 2026
69
21:26 / 18 Noyabr 2026
67
21:20 / 18 Noyabr 2026
72
21:09 / 18 Noyabr 2026
75
21:03 / 18 Noyabr 2026
98
20:53 / 18 Noyabr 2026
104
20:50 / 18 Noyabr 2026
88
20:45 / 18 Noyabr 2026
234
20:42 / 18 Noyabr 2026
116
20:40 / 18 Noyabr 2026
100
20:34 / 18 Noyabr 2026
104
20:28 / 18 Noyabr 2026
97
20:19 / 18 Noyabr 2026
599
20:05 / 18 Noyabr 2026
131
19:56 / 18 Noyabr 2026
120
19:41 / 18 Noyabr 2026
108
19:36 / 18 Noyabr 2026
108
19:36 / 18 Noyabr 2026
103
19:26 / 18 Noyabr 2026
118
19:19 / 18 Noyabr 2026
138
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.