Sürücülərə vacib xəbər:Qapını açarkən etdiyiniz bu hərəkətə görə cərimə olunacaqsınız

HÜQUQ

08.09.2026, 21:25

Avtomobili yol kənarında və ya parklanma yerində saxladıqdan sonra sürücünün və ya sərnişinin qapını qəfil açması bəzən ciddi yol-nəqliyyat hadisəsinə səbəb olur. Xüsusilə avtomobil yolun hərəkət hissəsinə yaxın saxlanılıbsa və həmin anda arxadan başqa nəqliyyat vasitəsi gəlirsə, açılan qapı hərəkətdə olan avtomobil üçün gözlənilməz maneəyə çevrilə bilər. Belə vəziyyətdə isə ən çox müzakirə olunan sual budur: qəzanın məsuliyyəti qapını açan şəxsin üzərinə düşür, yoxsa hərəkətdə olan avtomobilin sürücüsü də məsuliyyət daşıyır?

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlamasında nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Rüfət Əmiraslanov bildirib ki, avtomobili saxladıqdan sonra qapını açan şəxs ilk növbədə digər hərəkət iştirakçıları üçün təhlükə yaradıb-yaratmadığına əmin olmalıdır.

Ekspertin sözlərinə görə, nəqliyyat vasitəsi harada saxlanılmasından asılı olmayaraq, qapının açılması zamanı digər hərəkət iştirakçılarına maneə yaradılmamalıdır. Bu səbəbdən sürücü və sərnişinlər avtomobildən düşməzdən əvvəl ətrafı diqqətlə yoxlamalı, yolun hərəkət hissəsindən digər avtomobilin gəlib-gəlmədiyinə əmin olmalıdırlar.

“Əziz dostlar, məlumat üçün qeyd edim ki, Yol hərəkəti haqqında qanunda da bu məsələ ilə bağlı qaydalar var. Sürücü avtomobili harada saxlamasından asılı olmayaraq qapını açarkən digər hərəkət iştirakçılarına mane olursa, mütləq gözləməlidir. Yəni qapını açmazdan əvvəl baxmalıdır ki, həmin istiqamətdən hər hansı nəqliyyat vasitəsi gəlir, yoxsa yox, qapının açılması kiməsə maneə yaradacaqmı. Əgər sürücü qəfil qapını açır və bunun nəticəsində hərəkətdə olan avtomobillə toqquşma baş verirsə, qəzanın səbəbləri ayrıca qiymətləndirilməlidir”, – deyə Rüfət Əmiraslanov bildirib.

Burada əsas məsələ qapının qəfil və təhlükəsizliyə əmin olmadan açılmasıdır. Çünki avtomobil yolun kənarında dayanmış olsa belə, bu, sürücüyə qapını istənilən anda açmaq hüququ vermir. Qapının açılması digər nəqliyyat vasitələrinin hərəkət trayektoriyasına təsir edə bilər.

Məsələn, avtomobil yolun kənarında dayanıb. Sürücü mühərriki söndürür və heç bir müşahidə aparmadan qapını qəfil açır. Həmin anda arxadan gələn avtomobil qapıya çırpılır. Belə vəziyyətdə qəzanın necə baş verdiyi, qapının nə vaxt və hansı şəraitdə açıldığı, digər avtomobilin sürücüsünün hadisənin qarşısını almaq imkanının olub-olmadığı araşdırılmalıdır.

Digər tərəfdən, hər belə hadisədə yalnız qapını açan şəxsin məsuliyyət daşıdığını əvvəlcədən söyləmək də düzgün olmaz. Çünki yol-nəqliyyat hadisəsinin qiymətləndirilməsi zamanı hər iki nəqliyyat vasitəsinin hərəkəti, yol şəraiti, sürət, məsafə, görünüş, parklanma vəziyyəti və digər hallar nəzərə alına bilər.

Məsələn, avtomobilin qapısı normal şəkildə və təhlükəsizlik yoxlanıldıqdan sonra açılıbsa, lakin digər nəqliyyat vasitəsinin sürücüsü yol hərəkəti qaydalarını pozaraq həddindən artıq sürətlə hərəkət edibsə və ya təhlükəni gördüyü halda qarşısını almaq üçün zəruri tədbirlər görməyibsə, həmin sürücünün davranışı da araşdırılmalıdır.

Bu baxımdan “qapı açıldı, maşın vurdu, deməli günah mütləq qapını açandadır” formasında sadə yanaşma hüquqi baxımdan bütün hallara tətbiq edilə bilməz. Qəzanın konkret mexanizmi və hər bir tərəfin davranışı müəyyən edilməlidir.

Rüfət Əmiraslanovun sözlərinə görə, sürücülər bu məsələyə xüsusilə diqqət etməlidirlər. Çünki avtomobili parklamaqla təhlükəsizlik öhdəliyi başa çatmır. Avtomobildən düşərkən də digər hərəkət iştirakçılarına maneə yaradılmaması təmin edilməlidir.

“Qapını açmazdan əvvəl mütləq ətrafınıza baxın. Güzgülərdən istifadə edin, yolun hərəkət hissəsində nəqliyyat vasitəsinin olub-olmadığını yoxlayın. Əgər avtomobil yaxınlaşırsa, onun keçməsini gözləyin. Qapını qəfil açmaq həm sizin avtomobilinizə, həm də digər nəqliyyat vasitəsinə ciddi zərər vura bilər”, – deyə ekspert qeyd edib.

Xüsusilə sürücünün yolun hərəkət hissəsinə yaxın saxladığı avtomobildən düşməsi zamanı bu qaydaya əməl etmək vacibdir. Çünki açılan qapı avtomobilin gövdəsindən kənara çıxaraq hərəkət zolağının müəyyən hissəsini bağlaya bilər. Arxadan gələn sürücü isə qapının qəfil açılacağını əvvəlcədən bilmədiyi üçün toqquşmanın qarşısını almağa fiziki imkan tapmaya bilər.

Bu tip qəzalar yalnız avtomobillərin zədələnməsi ilə nəticələnmir. Qapıya çırpılan avtomobilin sürücüsü və ya sərnişinləri xəsarət ala, qapını açan şəxs isə hərəkətdə olan nəqliyyat vasitəsinin zərbəsinə məruz qala bilər. Bu səbəbdən sadə görünən bir hərəkət – avtomobilin qapısını açmaq – əslində yol hərəkəti təhlükəsizliyi baxımından ciddi məsuliyyət tələb edir.

Qanunvericilikdə yol hərəkəti qaydalarının pozulması ilə bağlı məsuliyyət nəzərdə tutulur və konkret hadisə üzrə hansı qaydanın pozulduğu müəyyənləşdirilir. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin yol hərəkəti qaydaları ilə bağlı müddəalarında nəqliyyat vasitələrinin yerləşdirilməsi, manevr və digər hərəkət qaydalarının pozulmasına görə məsuliyyət müəyyən edilir.

Ona görə də qəza baş verdikdə hadisənin rəsmiləşdirilməsi, avtomobillərin hadisə anındakı vəziyyətinin, yolun və parklanma şəraitinin müəyyən edilməsi, mümkün video görüntülərin və şahid ifadələrinin toplanması əhəmiyyətli ola bilər.

Ekspert həmçinin sürücülərə avtomobildən düşərkən qapını bir qədər aralamaqla əvvəlcə arxadan gələn nəqliyyat vasitələrinin olub-olmadığını yoxlamağı tövsiyə edir. Bu, xüsusilə sıx şəhər yollarında, yol kənarında parklanma zamanı və hərəkətin intensiv olduğu küçələrdə vacibdir.

Beləliklə, avtomobili saxladıqdan sonra qapını açmaq da yol hərəkəti təhlükəsizliyinin bir hissəsidir. Sürücü və sərnişin qapını açarkən digər hərəkət iştirakçılarına mane olmamalıdır. Əgər qapı qəfil açılır və bunun nəticəsində başqa avtomobillə toqquşma baş verirsə, hadisənin bütün detalları araşdırılaraq məsuliyyət məsələsi müəyyən edilməlidir.

Rüfət Əmiraslanovun sözlərinə görə, sürücülər bu qaydanı sadə bir vərdişə çevirməlidirlər: avtomobili saxla, güzgüyə bax, yolun təhlükəsiz olduğuna əmin ol və yalnız bundan sonra qapını aç. Çünki bir neçə saniyəlik diqqətsizlik həm ciddi maddi zərərə, həm də insanların xəsarət almasına səbəb ola bilər.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun