Valideynin pulu ilə alınan mənzil boşanmada necə bölünür? Vəkil AÇIQLADI

HÜQUQ

20.08.2026, 14:54

Boşanma proseslərində tərəflər arasında ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri nikah dövründə alınmış daşınmaz əmlakın bölünməsi ilə bağlı olur. Xüsusilə mənzilin alınmasına sərf olunan vəsaitin bir hissəsinin tərəflərdən birinin valideyninə məxsus əmlakın satışından əldə edilməsi hallarında məsələ daha da mürəkkəbləşir. Belə vəziyyətlərdə məhkəmə yalnız evin kimin adına rəsmiləşdirilməsinə deyil, əmlakın alınması üçün vəsaitin hansı mənbədən formalaşmasına və tərəflərin real maliyyə imkanlarına da diqqət yetirə bilər.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a danışan vəkil Ramil Süleymanov bildirib ki, belə mübahisələrdə əsas məsələ şəxsin əmlakın alınmasına sərf olunan pulun özünə məxsus olduğunu və həmin vəsaitin ailənin ümumi gəlirindən formalaşmadığını sübut edə bilməsidir.

Vəkilin sözlərinə görə, əgər şəxs nikah dövründə mənzil alıbsa, lakin həmin mənzilin alınmasına sərf olunan vəsaitin əsas hissəsi atasına məxsus evin satışından əldə olunubsa, bu faktı təsdiq edən sənədlər məhkəməyə təqdim edilməlidir.

“İlk növbədə atanızdan qalan və ya atanızın adına olan evin satıldığını və həmin satışdan əldə edilən vəsaitin sizə verildiyini təsdiq etmək lazımdır. Eyni zamanda nikah dövründə həm sizin, həm də həyat yoldaşınızın əldə etdiyi gəlirlər barədə sənədlər məhkəməyə təqdim edilə bilər”, – deyə vəkil qeyd edib.

Ramil Süleymanovun sözlərinə görə, burada sadəcə “bu ev atamın puluna alınıb” demək kifayət etmir. İddianı irəli sürən tərəf bu fikrini mümkün qədər çox sübutla əsaslandırmalıdır.

Məsələn, tərəflər bir neçə il ərzində əməkhaqqı və digər qanuni gəlirlər hesabına müəyyən məbləğ toplaya biliblərsə, lakin həmin dövrdə daha yüksək dəyərə malik mənzil alınıbsa, aradakı fərqin hansı mənbədən yarandığı məhkəmə üçün əhəmiyyətli ola bilər.

Tutaq ki, ər-arvadın beş il ərzində əldə etdiyi ümumi gəlir onların yalnız 25 min manatlıq vəsait toplamasına imkan verib. Lakin həmin müddətdə 250 min manatlıq mənzil alınıb. Bu halda tərəflərdən biri bildirirsə ki, mənzilin alınmasına sərf olunan əsas vəsait atasına məxsus evin satışından əldə olunub, həmin iddianın sənədlərlə təsdiqlənməsi məsələnin hüquqi qiymətləndirilməsinə təsir göstərə bilər.

Vəkil vurğulayıb ki, belə hallarda əmlakın alınması üçün vəsaitin mənbəyinin araşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əgər valideynin əmlakı satılıb və satışdan əldə olunan pul övladına verilibsə, bu vəsaitin ailənin ümumi gəliri ilə qarışdırılmaması və mümkün qədər sənədlərlə izlənə bilməsi vacibdir.

Digər mühüm məqam isə daşınmaz əmlakın birbaşa həmin şəxsin adına rəsmiləşdirilməsi ilə bağlı ola bilər. Valideyn yaşlı olduğu üçün öz əmlakının satışından əldə etdiyi vəsaiti övladına verib və həmin vəsait hesabına alınan mənzil övladının adına rəsmiləşdirilibsə, bu fakt da digər sübutlarla birlikdə məhkəmənin diqqətinə çatdırıla bilər.

Lakin vəkilin sözlərinə görə, mənzilin nikah dövründə alınması avtomatik olaraq onun tamamilə bölünməli əmlak olması anlamına gəlmir. Əmlakın alınmasında şəxsi vəsaitin iştirak etdiyi sübut olunarsa, məhkəmə işin konkret hallarını nəzərə alaraq həmin vəsaitin hüquqi statusunu və bölünəcək əmlakın həcmini qiymətləndirə bilər.

Bu baxımdan tərəflərin gəlirləri ilə yanaşı, bank hesablarından çıxarışlar, pul köçürmələri, əmlakın alqı-satqısı ilə bağlı müqavilələr, notariat sənədləri və digər maliyyə sənədləri də mühüm sübut vasitələri ola bilər.

Maraqlı məqam isə odur ki, bəzi hallarda rəsmi sənədlərlə yanaşı, WhatsApp yazışmaları kimi elektron məlumatlar da mübahisənin faktiki hallarının müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyət daşıya bilər.

Vəkil bildirib ki, onun icraatında belə hallardan biri ilə bağlı maraqlı nümunə olub. Vətəndaş 2024-cü ildə mənzil alıb. Daha əvvəl, 2023-cü ildə onun qaynanası ilə apardığı WhatsApp yazışmalarında isə qaynanası tərəfindən şəxsin atasının satdığı evdən əldə olunan pulun müəyyən hissəsinin ona verilməsi barədə məlumat yer alıb.

“Qaynananın yazdığı mesajda məzmun etibarilə qeyd olunurdu ki, Allah sənin atanın canını sağ eləsin, satdığı evin pulunun müəyyən hissəsini sənə verdi ki, sən də ev alasan. Biz həmin yazışmanı məhkəməyə sübut kimi təqdim etdik. Belə yazışmalar işin faktiki hallarının müəyyənləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətli ola bilər”, – deyə vəkil bildirib.

Burada elektron yazışmaların da digər sübutlar kimi məhkəmə tərəfindən qiymətləndirilməsi məsələsi ortaya çıxır. Yəni hər hansı WhatsApp mesajının mövcudluğu avtomatik olaraq mübahisəni həll etmir. Yazışmanın kim tərəfindən göndərildiyi, həqiqiliyinin müəyyən edilməsi, digər sənədlərlə uyğunluğu və işin digər halları ilə birlikdə qiymətləndirilməsi əhəmiyyət daşıyır.

Vəkilin sözlərinə görə, bu cür hallarda ən vacib məsələ mümkün qədər çox sübutun toplanmasıdır. Çünki boşanma zamanı əmlak mübahisəsi yarandıqda tərəflər yalnız əmlakın hazırkı vəziyyətini deyil, onun hansı vəsait hesabına və necə əldə edildiyini də əsaslandırmalı ola bilərlər.

Bu səbəbdən valideynə məxsus əmlakın satılması, satışdan əldə olunan pulun övlada verilməsi və həmin vəsaitlə nikah dövründə mənzil alınması kimi ardıcıllıq varsa, bütün bu mərhələləri təsdiqləyən sənədlərin qorunması mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Ramil Süleymanovun sözlərinə görə, məhkəmə belə işlərdə yalnız tərəflərin dediklərinə deyil, təqdim olunan sübutların məcmusuna əsaslanaraq qərar verir. Əgər şəxsin əmlakın alınmasına sərf etdiyi vəsaitin müəyyən hissəsinin şəxsi vəsaiti olduğu sübuta yetirilirsə, məhkəmə həmin faktı nəzərə ala bilər.

Ona görə də nikah dövründə alınmış mənzilin bölünməsi ilə bağlı mübahisə yaranan zaman “ev mənim adımdadır” və ya “ev nikah dövründə alınıb” kimi yalnız bir faktla kifayətlənmək düzgün yanaşma deyil. Əmlakın alınmasına sərf olunan vəsaitin mənbəyi, tərəflərin gəlirləri, valideynlərdən verilən pulun olub-olmaması və bütün bu halları təsdiqləyən sənədlər ayrıca araşdırılmalıdır.

Beləliklə, nikah dövründə alınan əmlakın hüquqi taleyinin müəyyənləşdirilməsində pulun mənşəyi mühüm məsələlərdən biri ola bilər. Valideynə məxsus əmlakın satılmasından əldə olunan vəsaitin mənzil alınmasına yönəldilməsi barədə iddia varsa, bunun sənədlərlə, maliyyə əməliyyatları ilə və digər mümkün sübutlarla əsaslandırılması şəxsin mövqeyini gücləndirə bilər.

Həmçinin oxuyun