Gürcüstan 50 əcnəbini deportasiya edəcək
28 Sentyabr 2026, 14:25
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
DÜNYA
548
31.05.2026, 10:15
“Chaos, Solitons & Fractals” jurnalında dərc olunan araşdırmada insan əhalisinin son 12 min ildəki artımı təhlil edilərək narahatedici ssenari irəli sürülüb. Araşdırmaya görə, son 50 ildə bəşəriyyətin demoqrafik artımı 2064-cü ilə qədər böyük ölçüdə geri çevrilə bilər.
Oxu24.com xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Milan Universitetinin fiziki Alessio Zakkone, pandemiyalar, müharibələr, resurs çatışmazlığı, doğum səviyyəsinin kəskin azalması və iqlim dəyişikliyi kimi amillərin bəşəriyyəti ciddi şəkildə sarsıda biləcəyini deyib. Onun fikrincə, bu faktorlar nəticəsində hazırda təxminən 8,3 milyard nəfər olan dünya əhalisi sürətlə azala bilər.
Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu nəticə konkret proqnoz deyil, illüstrativ riyazi ssenari xarakteri daşıyır. Onların sözlərinə görə, qəfil qlobal sarsıntılar demoqrafik meyillərin sürətlə pisləşməsinə səbəb ola bilər.
Ətraflı
Ad - 00:13
1976-cı ildən bəri dünya əhalisi təxminən iki dəfə artıb və Alessio Zakkone hesab edir ki, müəyyən ekstremal şəraitdə əhali daha sürətli templə də azala bilər.
Zakkone bildirib ki, araşdırmanın ən diqqətçəkən hissəsi hipotetik gələcək ssenariləridir. Modelləşdirmə böyük ekoloji böhranların Yer kürəsinin daşıma qabiliyyətini ciddi şəkildə azalda biləcəyini göstərib.
Onun sözlərinə görə, ən pis ssenari kimi Yer kürəsinin dayanıqlı daşıma qabiliyyətinin qəfil təxminən iki milyard nəfərə enməsi fərz edildikdə, model dünya əhalisinin sürətlə azalacağını və 2064-cü ilə qədər təxminən yarıya enə biləcəyini göstərir.
Alim qeyd edib ki, tədqiqatçılar öz riyazi modelini neolit dövründən bu günə qədər əhali artımı nümunələri üzərində yoxlayıblar. Araşdırmaya əsasən, model sənaye dövrünün sürətli artımını və 1970-ci illərdən sonra müşahidə olunan daha yavaş, uzadılmış eksponensial artımı əks etdirib.
Tədqiqatın nəticəsinə görə, hazırda dünya əhalisinin artım dinamikası nisbətən sabit qalır və yaxın zamanda qaçılmaz kollapsa işarə etmir.
Zakkone vurğulayıb: “Bu məqalə proqnoz deyil, daha çox əhali dinamikasının qəfil ekoloji və sosial dəyişikliklərə nə qədər həssas ola biləcəyini göstərən riyazi ssenaridir. Mövcud tendensiya nisbətən sabitdir və qaçılmaz çöküşə işarə etmir”.
Araşdırma həmçinin 1969-cu ildə irəli sürülmüş məşhur “Qiyamət günü nəzəriyyəsi”nə yeni baxış təqdim edir. Həmin nəzəriyyəyə görə, bəşəriyyətin sayı nəzarətsiz şəkildə artaraq sonda qlobal kollapsla nəticələnə bilər.
Alessio Zakkone bildirib ki, doğum səviyyəsinin qlobal miqyasda azalması sayəsində insanlıq həmin trayektoriyadan uzaqlaşıb. Bununla belə, müəyyən şərtlərdə sürətli və nəzarətsiz artımın riyazi əsaslarının yenidən özünü göstərə biləcəyi istisna edilmir. (Lent.az)
14:25 / 28 Sentyabr 2026
19
14:02 / 28 Sentyabr 2026
48
14:00 / 28 Sentyabr 2026
51
13:46 / 28 Sentyabr 2026
55
13:43 / 28 Sentyabr 2026
47
13:30 / 28 Sentyabr 2026
419
13:24 / 28 Sentyabr 2026
83
13:09 / 28 Sentyabr 2026
272
12:58 / 28 Sentyabr 2026
69
12:55 / 28 Sentyabr 2026
63
12:37 / 28 Sentyabr 2026
76
12:32 / 28 Sentyabr 2026
75
12:22 / 28 Sentyabr 2026
51
12:18 / 28 Sentyabr 2026
55
12:13 / 28 Sentyabr 2026
1430
12:00 / 28 Sentyabr 2026
53
11:54 / 28 Sentyabr 2026
98
11:40 / 28 Sentyabr 2026
72
11:31 / 28 Sentyabr 2026
182
11:27 / 28 Sentyabr 2026
200
11:23 / 28 Sentyabr 2026
65
11:20 / 28 Sentyabr 2026
215
11:15 / 28 Sentyabr 2026
60
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.