Yay gəlir: Cibiniz "üşüyəcək", yoxsa "isinəcək"?

$Yay gəlir: Cibiniz \"üşüyəcək\", yoxsa \"isinəcək\"?  $

CƏMİYYƏT

759

26.03.2026, 11:25

Yayın gəlişi ənənəvi olaraq istirahət, turizm və sosial aktivliyin artması ilə assosiasiya olunsa da, bu mövsümün təsirləri daha geniş və çoxşaxəlidir. Azərbaycan kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə yay ayları iqtisadi aktivliyin artması ilə yanaşı, qiymət təzyiqləri, infrastruktur yüklənməsi və sosial davranışlarda dəyişikliklərlə müşayiət olunur.

Oxu24.com xəbər verir ki,rəsmi məlumatlara əsasən, son illərdə Azərbaycanda daxili turizm yay aylarında illik göstəricilərlə müqayisədə təxminən 25–35% artım nümayiş etdirir.

Dövlət Turizm Agentliyinin açıqlamalarına görə, regionlara səfər edən yerli turistlərin sayı xüsusilə iyun–avqust aylarında pik həddə çatır. Yay mövsümündə hotellərin doluluq səviyyəsi bəzi bölgələrdə 70–90% aralığında dəyişir. Eyni zamanda ictimai iaşə və nəqliyyat sektorunda dövriyyənin 15–20% artdığı müşahidə olunur.

Mövsümi məşğulluq da diqqətçəkəndir. Yay aylarında xidmət sektorunda əlavə iş yerlərinin sayının 10–15% artdığı qeyd edilir ki, bu da xüsusilə gənclər üçün müvəqqəti məşğulluq imkanları yaradır.

Tələbatın artması qiymətlərə də təsirsiz ötüşmür. 2025–2026-cı illərin göstəricilərinə əsasən, ölkədə illik inflyasiya səviyyəsi orta hesabla 6–7% civarında qiymətləndirilir. Lakin turizm zonalarında bu artım daha kəskin hiss olunur.

Kirayə qiymətləri bəzi turistik ərazilərdə 20–40% artır

Nəqliyyat xidmətlərində artım 10–15% qədər olur

Restoran və istirahət xidmətlərində qiymətlər 15–25% yüksəlir

Bu dinamika ailə büdcəsinə ciddi təsir göstərir. Müşahidələrə görə, orta statistik ailə yay aylarında xərclərini təxminən 20–30% artırmalı olur.

Yay aylarında insanların həyat tərzində də ciddi dəyişikliklər baş verir. Sosioloji müşahidələr göstərir ki, açıq məkanlarda keçirilən tədbirlərin sayı yaz ayları ilə müqayisədə təxminən 1,5–2 dəfə artır.

Böyük şəhərlərdə əhalinin bir hissəsinin regionlara üz tutması nəticəsində sıxlıq qismən azalsa da, turistik bölgələrdə əks proses müşahidə olunur. Populyar istiqamətlərdə ziyarətçi axını yay aylarında 40–60% artır.

Turist axınının artması infrastruktur üzərində ciddi yük yaradır. Yay mövsümündə istirahət zonalarında tullantı həcminin 30–50% artdığı qeyd olunur.

Eyni zamanda regionlara gedən əsas marşrutlarda nəqliyyat axını 20–30% artır. Bu isə həm yol infrastrukturunu, həm də xidmət keyfiyyətini sınağa çəkir.

Mövsümi artım kiçik və orta biznes üçün mühüm imkanlar yaradır. Yay aylarında turizm və xidmət sektorunda fəaliyyət göstərən sahibkarların gəlirlərinin 25–40% artdığı müşahidə olunur.

Ekspertlərin fikrincə, düzgün idarəetmə və investisiya siyasəti nəticəsində bu mövsümi canlanma illik iqtisadi artıma 1–2% əlavə töhfə verə bilər.

Yayın gəlişi təkcə mövsümi dəyişiklik deyil, həm də sosial-iqtisadi dinamikanın mühüm göstəricisidir.

Nəticə etibarilə, yay mövsümü bir tərəfdən iqtisadi imkanlar yaratsa da, digər tərəfdən əhalinin gündəlik xərclərini artırır. Bu balansın necə qorunacağı isə həm dövlət siyasətindən, həm də bazar iştirakçılarının davranışından asılıdır.

Hazırladı: Aysel

Həmçinin oxuyun