Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Dekabr ayında infarkt riski niyə artır? – Kardioloqdan XƏBƏRDARLIQ  

Dekabr ayında infarkt riski niyə artır? – Kardioloqdan XƏBƏRDARLIQ  

TİBB

43

19.11.2026, 19:05

Google
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Qış aylarında, xüsusilə havaların kəskin soyuduğu dövrlərdə ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı risklər arta bilər. Statistik müşahidələr və müxtəlif elmi araşdırmalar soyuq havalarda infarkt, insult və digər ürək-damar problemlərinin daha çox qeydə alına bildiyini göstərir. Bu baxımdan dekabr ayı xüsusi diqqət tələb edir. Temperaturun aşağı düşməsi, qrip və digər virus infeksiyalarının yayılması, insanların fiziki aktivliyinin azalması, eləcə də bayram günlərində qidalanma və həyat tərzində baş verən dəyişikliklər ürək-damar sisteminə əlavə yük yarada bilər.

Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən terapevt-kardioloq Aynur Məmmədova bildirib ki, qış mövsümündə ürək xəstəliklərinin kəskinləşməsi və infarkt hallarının artması bir neçə amillə əlaqədardır. Onun sözlərinə görə, soyuq hava damarların daralmasına, arterial təzyiqin yüksəlməsinə və ürəyin daha çox işləməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə əvvəldən ürək-damar xəstəliyi, yüksək qan təzyiqi və digər xroniki problemləri olan insanlar bu dövrdə daha diqqətli olmalıdırlar.

Həkim qeyd edib ki, soyuq havada orqanizm bədən temperaturunu qorumaq üçün müəyyən fizioloji reaksiyalar verir. Bu zaman damarlar daralır, periferik qan dövranı dəyişir və arterial təzyiq yüksələ bilər. Nəticədə ürək qanı damarlar boyunca hərəkət etdirmək üçün daha çox güc sərf etməli olur. Ürəyin iş yükünün artması isə xüsusilə koronar damarlarında daralma olan şəxslər üçün əlavə təhlükə yarada bilər. Çünki belə insanlarda ürək əzələsinin oksigenə tələbatı artır, lakin daralmış damarlar həmin ehtiyacı qarşılamaqda çətinlik çəkə bilər.

Dekabr ayında risklərin artmasına təsir edən digər mühüm amil mövsümi virus infeksiyalarıdır. Qışda qrip və digər respirator virusların yayılması sürətlənir. Bu infeksiyalar yalnız tənəffüs yollarına təsir etməklə məhdudlaşmır, bəzi hallarda ürək-damar sistemində də ağırlaşmalara səbəb ola bilər. İnfeksiya zamanı bədəndə iltihabi proseslər güclənir, hərarət yüksəlir, ürək döyüntüləri sürətlənir və orqanizmin oksigenə olan tələbatı artır. Bu vəziyyət xüsusilə ürək xəstəliyi olan şəxslər üçün təhlükəli ola bilər.

Aynur Məmmədovanın sözlərinə görə, qrip və digər virus infeksiyaları zamanı insanın vəziyyətinə ciddi yanaşması vacibdir. Çünki yüksək hərarət, halsızlıq, susuzlaşma və orqanizmdə yaranan iltihabi reaksiya ürəyin fəaliyyətinə əlavə yük salır. Bəzi virus infeksiyaları nadir hallarda ürək əzələsinin iltihabına – miokarditə də səbəb ola bilər. Bu isə ürək ritminin pozulması, təngnəfəslik, sinədə ağrı və ümumi vəziyyətin pisləşməsi ilə özünü göstərə bilər.

Həkim xüsusilə qış aylarında insanların özbaşına dərman qəbul etməsinin təhlükəli olduğunu vurğulayıb. Belə ki, qrip, soyuqdəymə, qızdırma və burun tutulması zamanı bir çox insan həkim məsləhəti olmadan müxtəlif preparatlardan istifadə edir. Halbuki bəzi soyuqdəymə əleyhinə dərmanların tərkibində olan maddələr arterial təzyiqin yüksəlməsinə və ürək döyüntülərinin sürətlənməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə burun tutulmasını aradan qaldırmaq üçün istifadə edilən bəzi preparatların tərkibindəki damar daraldıcı maddələr yüksək təzyiqi olan şəxslər üçün risk yarada bilər.

Bəzi dərmanlar ürək ritminə də təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən aritmiya, hipertoniya, ürək çatışmazlığı və digər ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslər soyuqdəymə və qrip zamanı qəbul etdikləri preparatlara xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Hətta reseptsiz satılan dərmanların belə hər kəs üçün təhlükəsiz olduğunu düşünmək düzgün deyil. Preparatın seçilməsi zamanı insanın yaşı, mövcud xəstəlikləri və müntəzəm qəbul etdiyi dərmanlar nəzərə alınmalıdır.

Kardioloq bildirib ki, xüsusilə arterial təzyiqi yüksək olan şəxslər burun tutulmasına qarşı istifadə edilən damcı və spreyləri də nəzarətsiz şəkildə qəbul etməməlidirlər. Bəzi burun açıcı vasitələr qısa müddətdə rahatlıq yaratsa da, onların müəyyən növləri ürək-damar sisteminə təsir göstərə bilər. Eyni zamanda bu preparatların uzun müddət və normadan artıq istifadəsi əlavə problemlər yarada bilər. Buna görə də qrip və ya soyuqdəymə əlamətləri müşahidə olunduqda, xüsusilə xroniki xəstəliyi olan şəxslər həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməlidirlər.

Dekabr və yanvar aylarında ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı risklərin müzakirəsində bayram günləri də xüsusi yer tutur. Yeni il ərəfəsində və bayramdan sonrakı günlərdə insanların gündəlik rejimi dəyişir, qidalanma vərdişləri pozulur, fiziki aktivlik azalır. Bayram süfrələrində yağlı, duzlu və kalorili qidaların həddindən artıq qəbulu, spirtli içkilərdən istifadə və yuxu rejiminin pozulması ürək-damar sistemi üçün əlavə yük yarada bilər.

Həkimin diqqətə çatdırdığı məqamlardan biri də bayram günlərində həddindən artıq qida qəbulunun təsiridir. Çox miqdarda yemək, xüsusilə yağlı və duzlu qidalar qəbul etmək bəzi insanlarda arterial təzyiqin yüksəlməsinə, maddələr mübadiləsinin yüklənməsinə və ümumi vəziyyətin ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Duzun həddindən artıq istifadəsi orqanizmdə mayenin saxlanmasına və təzyiqin artmasına şərait yaradır. Spirtli içkilər isə ürək ritminə təsir göstərə, bəzi insanlarda aritmiya riskini yüksəldə bilər.

Bayram günlərində dərman rejiminin pozulması da təhlükəli amillərdəndir. Bəzi xəstələr gündəlik qəbul etdikləri təzyiq, ürək və ya qan durulaşdırıcı dərmanları bayram səbəbindən unudur, yaxud özbaşına dayandırırlar. Bu isə mövcud xəstəliklərin nəzarətdən çıxmasına və ağırlaşma riskinin artmasına səbəb ola bilər. Xüsusilə ürək-damar xəstəliyi olan şəxslər bayram günlərində də həkim tərəfindən təyin edilmiş müalicə rejiminə əməl etməli, dərmanların qəbulunu özbaşına dəyişməməlidirlər.

Aynur Məmmədova qeyd edib ki, infarkt yalnız yaşlı insanlarda baş verən xəstəlik deyil. Xüsusilə şəkərli diabet, yüksək arterial təzyiq, yüksək xolesterin, artıq çəki, siqaret istifadəsi və ailəvi ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslərdə risk daha yüksək ola bilər. Bu amillərə soyuq hava, virus infeksiyası və bayram günlərindəki qeyri-sağlam vərdişlər də əlavə olunduqda ürək-damar sistemi daha çox yüklənir. Buna görə də risk qrupuna daxil olan şəxslər qış mövsümündə sağlamlıqlarına daha diqqətlə yanaşmalıdırlar.

Kardioloq infarktın əlamətlərini tanımağın da vacib olduğunu bildirib. Sinədə sıxılma, təzyiq və ya yanma hissi, ağrının sol qola, çiyinə, kürəyə, boyuna və ya çənəyə yayılması, soyuq tər, ürəkbulanma, başgicəllənmə və nəfəs darlığı infarktın mümkün əlamətləri sırasındadır. Bəzi insanlarda, xüsusilə yaşlılarda və şəkərli diabet xəstələrində infarkt tipik sinə ağrısı olmadan da baş verə bilər. Belə hallarda qəfil halsızlıq, təngnəfəslik və ümumi vəziyyətin kəskin pisləşməsi diqqətdən kənarda qalmamalıdır.

Bu əlamətlər yarandıqda ağrının öz-özünə keçməsini gözləmək və ya ev şəraitində müxtəlif dərmanlarla vəziyyəti düzəltməyə çalışmaq olmaz. Dərhal təcili tibbi yardıma müraciət edilməlidir. Vaxtında tibbi müdaxilə infarkt zamanı ürək əzələsinin zədələnməsini azaltmaq və həyatını xilas etmək baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Həkim qış aylarında ürək sağlamlığını qorumaq üçün bir sıra qaydalara əməl etməyin vacibliyini vurğulayıb. Soyuq havada uyğun geyinmək, qəfil temperatur dəyişikliklərindən qorunmaq, fiziki aktivliyi imkan daxilində davam etdirmək, balanslaşdırılmış qidalanmaq və duz qəbulunu məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur. Xüsusilə ürək xəstəliyi olan şəxslər çox soyuq havada ağır fiziki işlərdən və qəfil intensiv yüklənmələrdən çəkinməlidirlər. Eyni zamanda arterial təzyiqə, qan şəkərinə və xolesterin səviyyəsinə nəzarət etmək, həkim müayinələrini vaxtında aparmaq vacibdir.

Beləliklə, qış aylarında, xüsusilə dekabr və yanvar dövründə ürək-damar xəstəlikləri riskinin artmasına təkcə soyuq hava deyil, bir neçə amilin birlikdə təsiri səbəb ola bilər. Mövsümi virus infeksiyaları, özbaşına dərman qəbulu, bayram günlərində həddindən artıq qidalanma, spirtli içkilərdən istifadə və müalicə rejiminin pozulması bu riskləri daha da yüksəldə bilər. Buna görə də xüsusilə ürək xəstəliyi olan insanlar qış mövsümündə ehtiyatlı davranmalı, qrip və soyuqdəymə zamanı dərmanları həkim məsləhəti olmadan qəbul etməməli, infarktın ilkin əlamətlərini gördükdə isə vaxt itirmədən təcili tibbi yardıma müraciət etməlidirlər.

Nigar