Bank kartlarının sonundakı 3 rəqəm nəyi bildirir?— MARAQLI FAKT

Bank kartının nömrəsini səhv yazdıqda tətbiq bunu necə anlayır? Maraqlı prinsipin sirri

Bank kartına pul köçürmək istəyərkən kart nömrəsinin bir rəqəmini səhv yazdığınız an tətbiq bəzən dərhal xəbərdarlıq edir: “Kart nömrəsi yanlışdır”. Maraqlıdır, tətbiq bankla əlaqə saxlamadan və ya kart sahibinin kimliyini yoxlamadan nömrənin səhv olduğunu necə müəyyən edir? Bunun arxasında sadə, lakin maraqlı bir riyazi mexanizm dayanır.

Oxu24.com xəbər verir ki, bu mexanizm Luhn alqoritmi adlanır. O, kart nömrələrində və bəzi digər identifikasiya nömrələrində təsadüfi yazı səhvlərini aşkar etmək üçün istifadə olunan yoxlama üsuludur. Alqoritm 1950-ci illərdə IBM şirkətində çalışan alman-amerikalı kompüter alimi Hans Peter Luhn tərəfindən hazırlanıb. Luhn 1960-cı ildə bu üsulla bağlı patent alıb.

Bəs alqoritm necə işləyir?

Bank kartının nömrəsindəki son rəqəm, bir çox hallarda, yoxlama rəqəmi rolunu oynayır. O, nömrənin əvvəlki rəqəmləri əsasında müəyyən edilmiş qaydaya uyğun hesablanır. Kart nömrəsi daxil edilərkən tətbiq həmin qaydanı yenidən tətbiq edir və nəticənin düzgün olub-olmadığını yoxlayır.Luhn alqoritmində sağdan sola doğru saymağa başlayırıq. Ən sağdakı yoxlama rəqəmi olduğu kimi saxlanılır, ondan əvvəlki hər ikinci rəqəm isə ikiyə vurulur. Alınan nəticə ikirəqəmli olarsa, onun rəqəmləri toplanır. Məsələn, 8 rəqəmi ikiyə vurulduqda 16 alınır, 1 və 6-nı topladıqda isə 7 edir. Sonra bu nəticələr digər rəqəmlərlə birlikdə toplanır.Əgər bütün rəqəmlərin yekun cəmi 10-a tam bölünürsə, nömrə Luhn yoxlamasından keçir. Əks halda, sistem nömrənin səhv daxil edildiyini ehtimal edə və istifadəçiyə xəbərdarlıq göstərə bilər. Bu üsulun maraqlı tərəfi odur ki, o, yalnız ayrı-ayrı rəqəmlərin səhv yazılmasını deyil, bəzi rəqəmlərin yerinin dəyişdirilməsini də aşkar edə bilir. Məsələn, insan tələsərkən 34 əvəzinə 43 yaza bilər. Adi toplama zamanı 3 və 4-ün yerlərinin dəyişməsi ümumi cəmi dəyişməz. Lakin Luhn alqoritmində rəqəmlərin müəyyən hissəsi fərqli qaydada emal edildiyi üçün belə dəyişikliklər çox vaxt yoxlamanın nəticəsinə təsir edir. Bununla belə, alqoritm qüsursuz deyil. O, hər cür səhvi aşkar etmir və təsadüfi yaradılmış, lakin yoxlamadan keçən nömrələr də ola bilər. Buna görə Luhn yoxlamasından keçmək kartın həqiqətən mövcud olduğunu, aktiv olduğunu və ya daxil edilən nömrənin məhz nəzərdə tutulan şəxsə məxsus olduğunu sübut etmir.

Bəs tətbiq bunu bankdan soruşmadan necə müəyyən edir? Çünki Luhn alqoritminin hesablanması üçün bankın məlumat bazasına müraciət etmək lazım deyil. Tətbiq nömrəni cihazda və ya öz sistemində riyazi qayda ilə yoxlaya bilər. Nömrə ilkin yoxlamadan keçdikdən sonra isə kartın mövcudluğunu, köçürmənin mümkünlüyünü və digər məlumatları təsdiqləmək üçün əlavə yoxlamalar aparıla bilər.

Beləliklə, kart nömrəsinin düzgünlüyünü dərhal yoxlayan sistemin arxasında mütləq mürəkkəb süni intellekt və ya bank məlumat bazası dayanmır. Bəzən bunun üçün onilliklər əvvəl hazırlanmış sadə riyazi alqoritm kifayət edir. Luhn alqoritmi kart nömrəsindəki adi yazı səhvlərini erkən mərhələdə aşkarlamağa kömək edir, lakin kartın həqiqiliyini və təhlükəsizliyini təkbaşına təsdiqləmir.

Jalə

Həmçinin oxuyun

Prezident onları mükafatlandıracaq

Xəritə ilə ölçülən siyasət: Zəngəzur məsələsinin görünən və görünməyən tərəfləri  — Siyasi-analitik YAZI

DİN-də Kollegiya iclası keçirilib:Vilayət Eyvazov konkret tapşırıqlar verib

Əliyev telefonda mənə dedi ki... - Müəllif "boz kardinal"a yazılmış həmin şeirdən DANIŞDI