Avtomobil təkərlərinə azot vurmaq yaxşıdır, yoxsa adi hava? – Araşdırmanın nəticəsi  

Avtomobil təkərlərinə azot vurmaq, yoxsa adi hava ilə kifayətlənmək daha məqsədəuyğundur? Bu sual sürücülər arasında tez-tez müzakirə olunur. Bəzi avtomobil sahibləri azotun təkərlərdə təzyiqi daha uzun müddət sabit saxladığını və sürüş təhlükəsizliyini artırdığını düşünürlər. Digərləri isə bunun əlavə xərcdən başqa ciddi üstünlük yaratmadığını bildirirlər. Bəs elmi araşdırmalar bu barədə nə deyir?

Oxu24.com xəbər verir ki, Consumer Reports nəşrinin 31 avtomobil təkəri üzərində bir il davam edən sınağı bu məsələyə aydınlıq gətirməyə kömək edir. Nəticələr göstərir ki, azot müəyyən üstünlüklərə malik olsa da, gündəlik istifadə olunan avtomobillərdə adi hava ilə müqayisədə təzyiq itkisi baxımından fərq gözlənildiyi qədər böyük deyil.İlk növbədə, adi havanın tərkibini bilmək vacibdir. Atmosfer havasının təxminən 78 faizi azotdan, 21 faizə yaxını oksigendən, qalan kiçik hissəsi isə arqon, karbon qazı və digər qazlardan ibarətdir. Deməli, avtomobil təkərinə adi hava vurulduqda onun daxilinə onsuz da böyük miqdarda azot daxil olur. Xüsusi azot doldurulmasında isə təkərə daha yüksək konsentrasiyalı azot qazı vurulur.Azotun əsas üstünlüklərindən biri onun tərkibində su buxarının və digər qarışıqların daha az olmasıdır. Bu, xüsusilə temperaturun və təzyiqin ciddi dəyişdiyi şəraitlərdə müəyyən fayda verə bilər. Bundan başqa, azot molekullarının xüsusiyyətləri səbəbindən bəzi şəraitlərdə təkərdən sızma sürəti adi hava ilə müqayisədə bir qədər aşağı ola bilər. Nəticədə azot vurulmuş təkərlərdə təzyiqin daha uzun müddət qorunması mümkündür.

Lakin bu üstünlüklər azotun gündəlik avtomobil istifadəsində mütləq zəruri olduğu anlamına gəlmir. Consumer Reports-un sınağında bir il ərzində adi hava ilə doldurulmuş təkərlərdə orta hesabla 3,5 psi, azot vurulmuş təkərlərdə isə 2,2 psi təzyiq itkisi qeydə alınıb. Beləliklə, iki üsul arasında fərq təxminən 1,3 psi təşkil edib.Bu nəticə göstərir ki, azot təzyiq itkisini müəyyən qədər azalda bilər, ancaq fərq gündəlik sürücülük şəraitində əksər avtomobil sahiblərinin düşündüyü qədər böyük deyil. Buna görə də adi minik avtomobilindən gündəlik istifadə edən sürücülər üçün keyfiyyətli kompressorla vurulmuş adi hava tamamilə münasib seçim hesab olunur.

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi əsas məsələ isə təkərə hansı qazın vurulmasından daha çox, təkər təzyiqinin mütəmadi yoxlanılmasıdır. Təkərdə təzyiq normadan aşağı olduqda avtomobilin idarəetməsi pisləşə, yanacaq sərfiyyatı arta və təkərlərin qeyri-bərabər aşınması sürətlənə bilər. Həddindən artıq təzyiq də yol tutuşuna və təkərin aşınmasına mənfi təsir göstərə bilər.Sürücülərə təkər təzyiqini avtomobil istehsalçısının tövsiyələrinə uyğun saxlamaq məsləhət görülür. Düzgün təzyiq göstəricisi adətən sürücü qapısının iç tərəfindəki məlumat lövhəsində və ya avtomobilin istifadə təlimatında qeyd olunur. Təzyiqi təkərlər soyuq vəziyyətdə yoxlamaq daha dəqiq nəticə verir. Təkərin üzərində yazılan maksimum təzyiq göstəricisini isə avtomobil üçün tövsiyə olunan təzyiqlə qarışdırmaq olmaz.Azotun daha çox fayda verə biləcəyi xüsusi sahələr də mövcuddur. Məsələn, aviasiyada, avtoidmanda və temperatur dəyişikliklərinin daha kritik olduğu bəzi texniki tətbiqlərdə azotdan istifadə müəyyən üstünlüklər yarada bilər. Bu sahələrdə təhlükəsizlik və texniki göstəricilərə dair xüsusi tələblər mövcud olduğundan, qaz seçimi də həmin tələblərə uyğun müəyyən edilir.Bununla yanaşı, avtomobilinin təkərlərinə azot vurduran sürücülər yolda təzyiq azaldıqda adi hava əlavə etməkdən çəkinməməlidirlər. Azotla adi havanı qarışdırmaq təkərə zərər vermir və təzyiqi lazımi səviyyəyə çatdırmaq baxımından problem yaratmır. Əsas məqsəd təkərin düzgün təzyiqdə olmasını təmin etməkdir.

Beləliklə, gündəlik istifadə olunan avtomobillərdə təkərlərə azot vurulması vacib şərt deyil. Azot təzyiq itkisini bir qədər azalda bilsə də, adi havanın istifadəsi də təhlükəsiz və qənaətcil seçimdir. Sürücülər üçün ən vacib qayda təkərlərin təzyiqini müntəzəm yoxlamaq, istehsalçının tövsiyələrinə əməl etmək və aşınma əlamətlərini vaxtında müəyyənləşdirməkdir.

 Turan

Həmçinin oxuyun

Nazirlər Kabineti yeni QƏRAR VERİB

Evlənməyi planlaşdıranlar bunu BİLMƏLİDİR: Mütəxəssislə MÜZAKİRƏ

Həmin Saziş TƏSDİQLƏNDİ  — Prezidentin FƏRMANI

Qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ