İnsulin dirənci infarkt və ürək çatışmazlığı riskini artırır – KARDİOLOQ XƏBƏRDARLIQ ETDİ
18 Noyabr 2026, 20:34
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
43
18.11.2026, 22:11
Mövsümlərin dəyişməsi ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkən insanlar üçün xüsusi diqqət tələb edən dövrdür. Xüsusilə yaz və yay aylarına keçid zamanı arterial təzyiqin, nəbzin və ümumi sağlamlıq vəziyyətinin mütəmadi izlənilməsi vacibdir. Lakin bu, ürək-damar xəstəliklərinin yalnız yaz və yay aylarında kəskinləşməsi demək deyil. Əksinə, miokard infarktı və insult kimi ciddi ürək-damar hadisələrinə soyuq aylarda da daha çox rast gəlinə bilər. Buna görə də mövsümi dəyişikliklərin yaratdığı risklərə yalnız müəyyən aylar çərçivəsində deyil, xəstənin fərdi sağlamlıq vəziyyətinə uyğun yanaşmaq lazımdır.
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən kardioloq Aytən Yunusova bildirib ki, mövsüm dəyişiklikləri ürək-damar sistemi üzərində müxtəlif təsirlər yarada bilər. Xüsusilə arterial hipertenziyası, şəkərli diabeti, qanda lipid mübadiləsi pozğunluğu və koronar arteriya xəstəliyi olan şəxslər bu dövrdə daha diqqətli olmalıdırlar.
Yaşlı insanlar və ürək çatışmazlığı diaqnozu qoyulmuş xəstələr isə risk qrupuna daxil olan əsas kateqoriyalardandır.
Həkimin sözlərinə görə, ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə mövsümi dəyişikliklər xəstəliyin klinik gedişinə təsir göstərə və ürək çatışmazlığının dekompensasiyasına, yəni mövcud vəziyyətin ağırlaşmasına şərait yarada bilər. Bu səbəbdən belə xəstələrin yalnız özlərini yaxşı hiss etdikləri dövrdə deyil, mövsüm dəyişiklikləri zamanı da sağlamlıq göstəricilərini nəzarətdə saxlamaları vacibdir.
Aytən Yunusova qeyd edib ki, temperaturun və atmosfer təzyiqinin dəyişməsi orqanizmdə damar reaksiyalarına səbəb ola bilər. Xüsusilə soyuq havanın təsiri nəticəsində damarların daralması, yəni vazokonstriksiya baş verə bilər. Bu isə ürəyin qanı damarlar vasitəsilə dövr etdirmək üçün daha çox işləməsinə və ürəyin üzərinə düşən yükün artmasına gətirib çıxara bilər. Artıq ürək çatışmazlığı olan xəstələrdə bu dəyişikliklər daha ciddi nəticələr doğura bilər.
Kardioloq vurğulayıb ki, mövsüm dəyişiklikləri ilə əlaqədar risklər yalnız temperatur fərqi ilə məhdudlaşmır. Həmin dövrlərdə yayılan respirator infeksiyalar da ürək-damar xəstələri üçün əlavə təhlükə yaradır. Qrip və digər virus infeksiyaları zamanı yüksək hərarət, oksigen çatışmazlığı, təngnəfəslik və ürək döyüntülərinin sürətlənməsi müşahidə oluna bilər. Bu əlamətlər sağlam insanlarda belə orqanizmin əlavə yüklənməsinə səbəb olduğu halda, ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Belə xəstələrdə infeksiya zamanı orqanizmin oksigenə tələbatı artır, ürək isə bu tələbatı qarşılamaq üçün daha intensiv işləməli olur. Nəticədə ürəyin mövcud funksional imkanları kifayət etməyə bilər. Xüsusilə ürəyin yığılma qabiliyyəti zəifləmiş şəxslərdə infeksiyalar ürək çatışmazlığının kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də ürək xəstələri qrip və digər respirator infeksiyaların əlamətlərinə laqeyd yanaşmamalı, özbaşına müalicə aparmaq əvəzinə həkimə müraciət etməlidirlər.
Həkim mövsüm dəyişiklikləri zamanı həyat tərzində baş verən dəyişikliklərin də ürək çatışmazlığına təsirsiz ötüşmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, hava soyuduqca bəzi insanlar fiziki aktivliklərini azaldır, daha az hərəkət edir, qidalanma rejimini dəyişir və daha çox kalorili, yağlı qidalara üstünlük verirlər. Xüsusilə duzlu və şorabaların qəbulunun artması ürək çatışmazlığı olan xəstələr üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər.
Belə ki, duzun həddindən artıq qəbulu orqanizmdə mayenin saxlanmasına şərait yaradır. Ürək çatışmazlığı olan xəstələrdə isə artıq mayenin dövranı və xaric edilməsi ilə bağlı problemlər mövcud ola bilər. Nəticədə bədəndə maye toplanması, ayaqlarda və digər nahiyələrdə ödem, eləcə də təngnəfəslik yarana bilər. Bəzi hallarda bu əlamətlər xəstəliyin ağırlaşmasının ilkin göstəriciləri hesab olunur.
Aytən Yunusova diqqətə çatdırıb ki, mövsüm dəyişiklikləri zamanı maye qəbuluna da fərdi yanaşılmalıdır. Xüsusilə ürək çatışmazlığı olan xəstələrə hamı üçün eyni miqdarda su içmək tövsiyə etmək düzgün deyil. Çünki bəzi xəstələrdə maye qəbulu həkim tərəfindən məhdudlaşdırıla bilər. Digər tərəfdən, xüsusilə isti havalarda həddindən artıq maye itkisi də orqanizmdə elektrolit balansının pozulmasına və ümumi vəziyyətin pisləşməsinə səbəb ola bilər. Buna görə də xəstələr su qəbulunu özbaşına artırmamalı və ya azaltmamalı, müalicə həkiminin tövsiyələrinə əməl etməlidirlər.
Kardioloqun sözlərinə görə, mövsümi dəyişikliklər zamanı böyrəklərin fəaliyyəti və orqanizmdə maye-duz balansı da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ürək və böyrəklər bir-biri ilə sıx əlaqədə fəaliyyət göstərdiyindən, ürək çatışmazlığı olan şəxslərdə bu orqanlardan birinin funksiyasının pozulması digərinə də təsir göstərə bilər. Orqanizmdə mayenin həddindən artıq toplanması böyrəklərin yükünü artıra, böyrək funksiyasındakı dəyişikliklər isə ürək çatışmazlığının idarə olunmasını çətinləşdirə bilər.
Həkim əlavə edib ki, ürək xəstələri mövsüm dəyişiklikləri zamanı arterial təzyiqlərini və nəbzlərini mütəmadi ölçməli, çəkilərindəki dəyişiklikləri izləməli, təngnəfəslik və ödem kimi əlamətlərə diqqət yetirməlidirlər. Xüsusilə qısa müddət ərzində səbəbsiz çəki artımı bədəndə maye toplanmasının göstəricisi ola bilər. Əvvəlki ilə müqayisədə daha az fiziki fəaliyyət zamanı təngnəfəslik yaranması, gecələr nəfəs darlığı ilə oyanmaq və ayaqlarda şişkinliyin artması da həkimə müraciət etmək üçün ciddi siqnallardır.
Aytən Yunusova qeyd edib ki, ürək çatışmazlığı olan xəstələr dərmanlarını özbaşına dayandırmamalı, dozalarını dəyişməməli və müalicə rejimini yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra yeniləməlidirlər. Mövsüm dəyişdikdə xəstənin vəziyyətinə uyğun olaraq müalicənin və nəzarət müayinələrinin yenidən qiymətləndirilməsi lazım gələ bilər. Xüsusilə arterial təzyiq, böyrək funksiyası və qanda elektrolitlərin səviyyəsi müəyyən hallarda mütəmadi yoxlanılmalıdır.
Kardioloq hesab edir ki, ürək çatışmazlığında əsas məqsəd xəstəliyin ağırlaşmasını gözləmək deyil, mümkün riskləri əvvəlcədən müəyyənləşdirmək və dekompensasiyanın qarşısını almaqdır. Bunun üçün xəstələr mövsüm dəyişikliklərini nəzərə almalı, qidalanma və fiziki aktivlik rejimlərini sağlamlıq vəziyyətlərinə uyğun qurmalı, həkim nəzarətini davam etdirməlidirlər.
Beləliklə, mövsüm dəyişikliyi ürək xəstələri üçün sadəcə hava şəraitinin dəyişməsi deyil, sağlamlıq vəziyyətinə təsir göstərə bilən mühüm amildir. Xüsusilə ürək çatışmazlığı, yüksək arterial təzyiq, şəkərli diabet və koronar arteriya xəstəliyi olan şəxslər bu dövrdə daha diqqətli olmalıdırlar. Vaxtında aparılan müayinələr, düzgün müalicə, dərmanların təyinata uyğun qəbulu və risklərin erkən müəyyənləşdirilməsi ürək çatışmazlığının ağırlaşmasının qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.
Jalə
21:55 / 18 Noyabr 2026
40
21:53 / 18 Noyabr 2026
83
21:40 / 18 Noyabr 2026
69
21:26 / 18 Noyabr 2026
67
21:20 / 18 Noyabr 2026
72
21:09 / 18 Noyabr 2026
75
21:03 / 18 Noyabr 2026
98
20:53 / 18 Noyabr 2026
104
20:50 / 18 Noyabr 2026
88
20:45 / 18 Noyabr 2026
234
20:42 / 18 Noyabr 2026
116
20:40 / 18 Noyabr 2026
100
20:34 / 18 Noyabr 2026
104
20:28 / 18 Noyabr 2026
97
20:19 / 18 Noyabr 2026
599
20:05 / 18 Noyabr 2026
131
19:56 / 18 Noyabr 2026
120
19:41 / 18 Noyabr 2026
108
19:36 / 18 Noyabr 2026
108
19:36 / 18 Noyabr 2026
103
19:26 / 18 Noyabr 2026
118
19:19 / 18 Noyabr 2026
138
19:15 / 18 Noyabr 2026
112
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.