Dalağı çıxarılan insanlar buna əməl etməlidir - HƏKİM XƏBƏRDARLIĞI
21 Oktyabr 2026, 23:21
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
TİBB
223
11.09.2026, 21:50
Ərik, şaftalı və gavalı kimi yay meyvələrinin qabığını yemək ümumilikdə orqanizm üçün olduqca faydalı bir seçimdir. Çünki bu meyvələrin qida maddələrinin, xüsusilə də qida lifləri və antioksidantların əsas hissəsi məhz qabığında və qabığa yaxın təbəqədə cəmləşir. Liflər bağırsaqların normal fəaliyyətini dəstəkləyir, uzunmüddətli toxluq hissi yaradır və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini artırır. Lakin digər tərəfdən, meyvə səthində pestisid qalıqları, toz və mikroorqanizmlərin ola bilməsi müəyyən gigiyenik risklər yaradır. Buna görə də mütəxəssislər meyvələri sadəcə qorxudan soymağın düzgün olmadığını, əsas diqqətin keyfiyyətə və düzgün təmizlənməyə yönəlməli olduğunu bildirirlər.
Bu mövzu ilə bağlı suallarımızı cavablandıran qida eksperti Fərid Səfərov yay meyvələrinin qabıqlı şəkildə istehlakının incəliklərindən danışıb:
“Ərik, şaftalı və gavalı kimi meyvələrin qabığını yemək nə dərəcədə faydalıdır? Qabıqda vitamin, lif və antioksidantların daha çox olduğu bildirilir. Bununla yanaşı, meyvələrin qabığında pestisid və digər kimyəvi qalıqların qalması hansı riskləri yarada bilər və qabıqlı halda istehlakdan əvvəl necə düzgün təmizlənməlidir?
Ərik, şaftalı və gavalı kimi yay meyvələrinin qabığını yemək, ümumilikdə, faydalı seçimdir. Çünki meyvənin qida maddələrinin bir hissəsi, xüsusilə qida lifləri, polifenollar və digər antioksidant birləşmələr qabıqda və qabığa yaxın hissələrdə daha yüksək miqdarda ola bilər”.
Onun sözlərinə görə, lif bağırsaqların normal fəaliyyətinə, toxluq hissinə və qidalanmanın ümumi keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir. Buna görə meyvənin qabığını soymaq mütləq deyil.
Lakin burada digər tərəfi də nəzərə almaq lazımdır. Meyvənin səthində pestisid qalıqları, torpaq, toz, mikroorqanizmlər və daşınma-saxlanma zamanı yaranan çirklənmələr ola bilər. Pestisidlər normativlərə uyğun istifadə edildikdə və qalıq miqdarı icazə verilən həddə olduqda risk aşağıdır.
Ekspert qeyd edib ki, amma meyvənin düzgün yuyulmaması, məhsulun mənşəyinin və becərilmə şəraitinin məlum olmaması əlavə risk yarada bilər:
“Xüsusilə uşaqlar, hamilə qadınlar və immun sistemi zəif şəxslər üçün gigiyenaya daha ciddi əməl etmək məqsədəuyğundur. Qabığı ilə yeyiləcək ərik, şaftalı və gavalını axar, təmiz su altında yaxşıca yumaq, əllərlə səthini yüngül şəkildə sürtmək lazımdır. Çürümüş və zədələnmiş hissələr kəsilməli, meyvə yuyulduqdan sonra təmiz dəsmal və ya kağız salfetlə qurudula bilər. Sabun, qab yuyucu vasitə, ağardıcı və digər kimyəvi maddələrdən istifadə etmək olmaz — onlar meyvənin səthində qala və sağlamlıq üçün əlavə risk yarada bilər. Sirkə və soda məhlullarının da pestisidləri tamamilə aradan qaldırdığına dair etibarlı zəmanət yoxdur; ən praktik üsul düzgün və bol axar su ilə yumaqdır”.
Fərid Səfərov bir məqamın da vacib olduğunu vurğulayıb:
“Meyvələri yumaq bütün pestisid qalıqlarını 100% yox etmir, xüsusilə meyvənin toxumasına nüfuz etmiş və ya sistemik pestisidlər üçün. Buna görə mümkün olduqda etibarlı mənbədən alınmış, düzgün saxlanılmış meyvələrə üstünlük vermək daha doğrudur.
Yəni meyvənin qabığını yalnız pestisid qorxusuna görə avtomatik şəkildə soymaq lazım deyil. Düzgün yuyulmuş ərik, şaftalı və gavalının qabığı həm lif, həm də bioloji aktiv maddələr baxımından qidalanmaya dəyərli töhfə verə bilər. Əsas məsələ meyvənin keyfiyyəti, mənşəyi və istehlakdan əvvəl düzgün gigiyenik təmizlənməsidir”.
Çimnaz Telmanqızı
03:15 / 22 Oktyabr 2026
1
01:47 / 22 Oktyabr 2026
71
01:10 / 22 Oktyabr 2026
70
00:43 / 22 Oktyabr 2026
82
00:09 / 22 Oktyabr 2026
100
23:49 / 21 Oktyabr 2026
76
23:37 / 21 Oktyabr 2026
86
23:21 / 21 Oktyabr 2026
209
23:18 / 21 Oktyabr 2026
76
23:17 / 21 Oktyabr 2026
224
23:14 / 21 Oktyabr 2026
79
23:10 / 21 Oktyabr 2026
98
23:04 / 21 Oktyabr 2026
418
23:00 / 21 Oktyabr 2026
80
22:59 / 21 Oktyabr 2026
84
22:52 / 21 Oktyabr 2026
97
22:23 / 21 Oktyabr 2026
95
22:18 / 21 Oktyabr 2026
97
22:12 / 21 Oktyabr 2026
102
21:56 / 21 Oktyabr 2026
131
21:45 / 21 Oktyabr 2026
124
21:38 / 21 Oktyabr 2026
301
21:25 / 21 Oktyabr 2026
191
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.