"Heydər Əliyev irsinə bağlılıq YAP-ın siyasi inkişaf xəttinin əsaslarından biri kimi müəyyənləşdirilir"

Siyasi təşkilatların taleyi bəzən qəbul olunmuş proqramlardan, yazılmış nizamnamələrdən əvvəl, cəmiyyətin daxilində yaranan bir ehtiyacın səssiz təzyiqi ilə həll olunur. Ölkə döngəyə girəndə, dövlət ayaq üstə durmaq üçün sütun axtaranda insanlar baxışlarını bir ünvana çevirir. Bu seçim sifarişlə, əvvəlcədən cızılmış layihə ilə olmur. Xalq onu öz yaddaşından və təcrübəsindən süzüb çıxarır.1992-ci ilin payızı Azərbaycan üçün məhz belə bir seçim payızı idi. Müstəqillik təzəcə qazanılmışdı, amma onu qorumaq, ona məzmun vermək hələ qarşıda dururdu. Ölkə cəbhədə də, daxildə də ağır sınaqlardan keçirdi, hakimiyyət boşluğu dövlətin özünü sual altına qoyurdu. Elə bir vaxtda 91 nəfər Azərbaycan ziyalısı Heydər Əliyevə müraciət etdi. 16 oktyabrda yazılan müraciətə 24 oktyabrda cavab gəldi, 21 noyabrda isə Naxçıvanda keçirilən təsis konfransında Yeni Azərbaycan Partiyası yarandı, proqram və nizamnamə qəbul olundu, Heydər Əliyev yekdilliklə sədr seçildi. Bu ardıcıllığa diqqətlə baxanda aydın olur ki, söhbət sadəcə bir partiyanın təsis edilməsindən getmir. Cəmiyyətin etimadı institusional formaya düşürdü.

Çox keçmədi ki, tarix bu etimadı sınağa çəkdi. Partiyanın yarandığı gündən cəmi altı ay sonra Heydər Əliyev xalqın israrlı tələbi ilə hakimiyyətə qayıtdı. Dünya siyasi təcrübəsində belə nümunə az tapılar: bu qədər qısa müddətdə iqtidara gələn bir siyasi qüvvə. Amma əsas məsələ sürət deyildi, əsas məsələ o dövrdə Azərbaycanın nə ilə üz-üzə olması idi. Vətəndaş qarşıdurması, parçalanma təhlükəsi, çökən dövlət institutları, itirilən torpaqlar. Ulu Öndər dövləti bu uçurumun kənarından geri qaytardı.

Atəşkəs əldə olundu, ölkədə sabitlik bərqərar edildi, dövlətçilik institutları bərpa edildi, Konstitusiya qəbul olundu, “Əsrin müqaviləsi” ilə Azərbaycanın iqtisadi gələcəyinin təməli qoyuldu. Bunların hamısı bir siyasi xəttin hissələri idi: müstəqilliyi qorumaq, milli maraqları hər şeydən üstün tutmaq, güclü dövlət qurmaq.Lakin siyasi irsin əsl sınağı onu yaradanın yanında deyil, onsuz başlayır.

Şəxsiyyət gedə bilər, xətt isə qalmalıdır. 2003-cü ildə Heydər Əliyev dünyasını dəyişəndə Azərbaycan cəmiyyəti məhz bu sualın qarşısında dayanmışdı. Cavab İlham Əliyevin simasında verildi.

O, atasından yalnız siyasi vəzifəni deyil, dövlətçilik məsuliyyətini və ideyalar sistemini qəbul etdi, həmin sistemi dəyişən dünyanın tələblərinə uyğunlaşdıraraq davam etdirdi.

Bu illərdə Azərbaycan iqtisadi cəhətdən güclənən, enerji xəritəsində söz sahibi olan, regionda təşəbbüs irəli sürən ölkəyə çevrildi. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr Azərbaycanı enerji təhlükəsizliyi baxımından Avropa üçün etibarlı tərəfdaşa çevirdi.

Daxildə infrastruktur yeniləndi, regionlar inkişaf etdi, sosial paketlər həyata keçirildi, ordu quruculuğuna ardıcıl diqqət göstərildi. Bu siyasətin ən mühüm xüsusiyyəti isə sakit, səbirli və hesablanmış xarakter daşıması idi. Ölkə ordusunu və iqtisadiyyatını elə hazırlayırdı ki, gələcəkdə tarixi ədalətin bərpası mümkün olsun. O gün 2020-ci ilin 27 sentyabrında gəldi.

Otuz ilə yaxın davam edən işğalın, danışıqlar masasında nəticəsiz keçən illərin, beynəlxalq hüququn kağız üzərində qalan qərarlarının ardınca Azərbaycan Ordusu Vətən müharibəsinə başladı. 44 gün sürən bu müharibə təkcə cəbhədə deyil, hər evdə, hər ürəkdə gedirdi.

Ordu döyüşürdü, xalq isə arxada birləşmişdi. Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qətiyyəti, strateji iradəsi və xalqla ordunun vəhdəti şərəfli Zəfərlə nəticələndi. Şuşanın azad olunması, rayonlarımıza Azərbaycan bayrağının qayıtması bir xalqın otuz illik həsrətinin sonu idi. Həmin günlərdə Azərbaycan həm də sübut etdi ki, siyasi iradə, xalq birliyi və güclü ordu birləşəndə ədalət bərpa oluna bilər.

Amma bu yolun bir mərhələsi hələ tamamlanmamışdı. 2020-ci ildən sonra da Qarabağın bəzi ərazilərində qanunsuz silahlı birləşmələrin mövcudluğu, onların təxribatları suverenliyin tam bərpasına mane olurdu. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror tədbirləri bu məsələni də həll etdi. Cəmi 23 saat çəkən əməliyyat nəticəsində Azərbaycan öz ərazisində suverenliyini tam bərpa etdi.

Bu, həm hərbi qələbə, həm də siyasi qətiyyətin göstəricisi idi. Beləliklə, otuz ildən çox davam edən münaqişə sona çatdı və Azərbaycan ilk dəfə olaraq bütün ərazisinə tam nəzarət edən ölkə kimi yeni dövrə qədəm qoydu.Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII qurultayı məhz bu tarixi mərhələnin fonunda keçirildi.

Partiya ilk dəfədir ki, bütün torpaqları azad olunmuş, ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edilmiş Azərbaycanda qurultay keçirir. Bu fakt qurultaya ayrıca məna verir: bu, yalnız keçilən yolun yekunlarını deyil, qarşıdakı dövrün prioritetlərini də müəyyənləşdirən toplantıdır. Çünki qələbə finiş xətti deyil, yeni start xəttidir. Böyük uğurun ən təhlükəli sınağı sonrakı arxayınlıqdır. Ətrafda müharibələrin getdiyi, münaqişələrin alovlandığı bir dünyada təhlükəsizlik anlayışı artıq yalnız ordunun gücü ilə ölçülmür. İdeoloji məkan, informasiya mühiti, xarici təsirlərə qarşı siyasi müstəqillik, hətta siyasi kommunikasiyanın şablondan çıxıb canlı və təsirli dil tapması da bu anlayışın tərkib hissəsinə çevrilib.

Prezident, YAP Sədri İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışının əsas mesajı da bunu ifadə edirdi: ana xətt dəyişməz qalır. Müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik, güclü hərbi potensial və Azərbaycanın öz imkanlarına arxalanması. Bu, 1992-ci ildə Naxçıvanda başlayan yolu bu günə bağlayan məntiqdir. Heydər Əliyevin qoyduğu təməl, İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasət və xalqın birliyi bir-birini tamamlayaraq Azərbaycanı bu günkü mərhələyə gətirib çıxarıb.

Mövzu ilə bağlı Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov fikirlərini Oxu24.com saytı ilə bölüşüb.

Millət vəkili Rövşən Muradovun sözlərinə görə, Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranma tarixi Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində yaşanan mürəkkəb ictimai-siyasi proseslərdən ayrılıqda qiymətləndirilə bilməz. 16 oktyabr 1992-ci ildə 91 nəfər Azərbaycan ziyalısının Heydər Əliyevə müraciəti, onun 24 oktyabr tarixli cavabı və nəhayət, 21 noyabr 1992-ci ildə Naxçıvanda keçirilən təsis konfransı ölkənin siyasi həyatında yeni təşkilatlanma mərhələsinin başlanğıcı oldu. Təsis konfransında partiyanın Proqram və Nizamnaməsi qəbul edildi, Heydər Əliyev yekdilliklə YAP-ın sədri seçildi. Bu faktların özü göstərir ki, partiyanın formalaşması əvvəlcədən qurulmuş inzibati layihənin nəticəsi kimi deyil, dövrün siyasi böhranı daxilində meydana çıxan ictimai-siyasi təşəbbüsün institusional ifadəsi kimi baş vermişdi.

R.Muradov xatırladıb ki, Heydər Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının tarixində yeri isə təsisçi sədr statusundan daha geniş siyasi məzmun daşıyır.

Onun müəyyənləşdirdiyi xəttdə dövlət müstəqilliyinin qorunması, siyasi sabitliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi dayaqların yaradılması, güclü dövlət institutlarının formalaşdırılması və milli maraqların əsas meyar kimi götürülməsi xüsusi yer tuturdu.

Məhz buna görə YAP-ın sonrakı inkişafını yalnız bir partiyanın təşkilati böyüməsi kimi deyil, Azərbaycanın müstəqillik dövründə formalaşan siyasi idarəçilik modelinin mühüm elementlərindən biri kimi təhlil etmək mümkündür. Partiyanın rəsmi proqramında da Heydər Əliyev irsinə bağlılıq YAP-ın siyasi inkişaf xəttinin əsaslarından biri kimi müəyyənləşdirilir. 

Millət vəkili əlavə edib ki, Prezident İlham Əliyevin VIII Qurultaydakı çıxışının mühüm siyasi məzmunu da məhz bu tarixi ardıcıllıq üzərində quruldu. Qurultayın ilk dəfə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa olunduqdan sonra keçirilməsi ayrıca vurğulandı. Bu, VII Qurultaydan sonrakı mərhələnin nəticələrinin siyasi baxımdan qiymətləndirilməsi ilə yanaşı, qarşıdakı dövrün prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından da yeni vəziyyət yaradır. Prezidentin “ana xətt dəyişməz olaraq qalır” fikri həmin ardıcıllığın mahiyyətini ifadə edir: müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik, güclü hərbi potensial və Azərbaycanın öz imkanlarına arxalanması.

VIII Qurultayda irəli sürülən tezislərin diqqətçəkən cəhətlərindən biri də təhlükəsizlik anlayışının artıq yalnız hərbi müstəvi ilə məhdudlaşdırılmamasıdır. Hərbi gücün artırılması strateji vəzifə kimi saxlanılır, eyni zamanda ideoloji məkanın qorunması, xarici təsirlərə qarşı siyasi müstəqilliyin təmin edilməsi və ideoloji işin yeni metodlarla qurulması ön plana çıxarılır. 

R.Muradov qeyd edib ki, Prezidentin formal tədbirlərdən və şablon yanaşmalardan uzaqlaşmaq barədə çağırışı xüsusilə müasir informasiya mühitində siyasi kommunikasiya qarşısında yeni tələblərin yarandığını göstərir.Beləliklə, 1992-ci ilin Naxçıvanında yaranan siyasi təşkilatdan VIII Qurultaya qədər keçən yolun əsas məntiqi dəyişməyən bir prinsip üzərində dayanır: dövlətin qərarlarının milli maraqlara əsaslanması və Azərbaycanın öz gələcəyini müstəqil şəkildə müəyyən etmək imkanının qorunması. Heydər Əliyevin formalaşdırdığı dövlətçilik xətti ilə Prezident İlham Əliyevin VIII Qurultayda müəyyən etdiyi yeni siyasi, təhlükəsizlik və ideoloji prioritetlər arasındakı bağlılıq da YAP-ın keçmişinə verilən qiymətdən daha çox, qarşıdakı mərhələnin siyasi məsuliyyətini ifadə edir. Bu baxımdan VIII Qurultay partiyanın tarixində növbəti təşkilati mərhələ olmaqla yanaşı, tam suveren Azərbaycanın yeni şəraitdə qarşısında duran vəzifələrin siyasi çərçivəsinin təqdim edildiyi toplantı kimi əhəmiyyət daşıyır.

Turan Etibaroğlu

Həmçinin oxuyun

İranın ilan sifəti —  Rezainin Mustafayevlə salamlaşmasının arxasında duran SƏBƏB

Misir Mərdanov “Şərəf” ordeni ilə təltif olunmasından danışdı  

Ermənistan Azərbaycan əsgəri barəsində QƏRAR VERDİ

YAP-ın İdarə Heyətindən çıxarılan 5 nəfər KİMDİR?