İran və Ermənistan arasında yeni gömrük sazişi: Regional tranzit baxımından nəyi dəyişir? — ŞƏRH

SİYASƏT

15.09.2026, 22:14

Xəbərlərimizi Google-da izləyin

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun

İran və Ermənistan ticarət əlaqələrini dərinləşdirmək məqsədilə gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi və sərhəd keçidlərinin sürətləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıb. Tərəflər Norduz-Mehri sərhəd-keçid məntəqəsində “yaşıl dəhliz” mexanizminin tətbiqi və elektron məlumat mübadiləsinə keçidlə bağlı rəsmi protokol imzalayıblar. Bu razılaşma hər iki ölkə arasında mal dövriyyəsinin həcmini artırmaqla yanaşı, Cənubi Qafqazın nəqliyyat və logistika xəritəsində yeni reallıqlar formalaşdırır. Xüsusilə regional ticarət yollarının şaxələnməsi fonunda atılan bu addımın Azərbaycanın tranzit mövqeyinə və ümumi geosiyasi vəziyyətə təsirləri diqqət mərkəzindədir.

Məsələ ilə bağlı politoloq Əli Mustafa Oxu24.com-a açıqlama verib.

Politoloq Əli Mustafa: "Azərbaycanın əsas tranzit roluna ciddi təsiri yoxdur"

Politoloq bildirib ki, İran və Ermənistan arasındakı iqtisadi və ticarət əlaqələri onsuz da mövcuddur və Mehri üzərindən mütəmadi olaraq keçidlər həyata keçirilir. Hazırkı protokol bu proseslərin sadələşdirilməsinə və sərhəd keçidlərinin sürətləndirilməsinə xidmət edir:

"Sadəcə olaraq indi bu prosesləri, prosedurları sadələşdirməklə və sərhəd keçidinin sürətləndirilməsini təmin etməklə bir növ ticarət əlaqələrini daha da gücləndirməyi düşünürlər".

Politoloq qeyd edib ki, bu prosesdə Rusiya amili də mühüm rol oynayır. Ermənistan daxilindəki müəyyən problemlər fonunda Rusiya ilə münasibətləri tənzimləmək üçün İrandan bir növ təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə çalışır:

“Ermənistan düşünür ki, İranla əlaqələri genişləndirməklə Rusiya qarşısında yaranan müəyyən geosiyasi problemləri İran üzərindən balanslaşdıra bilər. İran və Ermənistan üzərindən Gürcüstana, Qara dənizə və Avropaya çıxış marşrutunun reallaşdırılması istənilir, lakin bunun üçün böyük maliyyə vəsaiti və tunel, körpü tikintisi tələb olunur”.

Politoloqun fikrincə, bu layihələrin Azərbaycanın əsas tranzit imkanlarına ciddi bir mənfi təsiri yoxdur, çünki əsas yükdaşımalar və beynəlxalq dəhlizlər yenə də Azərbaycan üzərindən daha sərfəli şəkildə həyata keçirilir.

Əli Mustafa əlavə edib ki, Ermənistandan Gürcüstana gedən nəqliyyat yolunun üzərindəki dağlıq ərazilər, mürəkkəb relyef və böyük maliyyə xərcləri bu istiqamətin reallaşmasını çətinləşdirir. Buna baxmayaraq, tərəflərin əldə etdiyi "yaşıl dəhliz" razılaşması onların ikitərəfli iqtisadi tərəfdaşlığını daha da dərinləşdirəcək.

Çimnaz Telmanqızı

Həmçinin oxuyun