Qaynar xətt:

(+99450) 247 90 86

Bank kartlarının sonundakı 3 rəqəm nəyi bildirir?— MARAQLI FAKT

Bank kartlarının sonundakı 3 rəqəm nəyi bildirir?— MARAQLI FAKT

MARAQLI

370

29.10.2026, 15:32

Google
Xəbərlərimizi Google-da izləyin
Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun
Abunə ol

Bank kartının nömrəsini səhv yazdıqda tətbiq bunu necə anlayır? Maraqlı prinsipin sirri

Bank kartına pul köçürmək istəyərkən kart nömrəsinin bir rəqəmini səhv yazdığınız an tətbiq bəzən dərhal xəbərdarlıq edir: “Kart nömrəsi yanlışdır”. Maraqlıdır, tətbiq bankla əlaqə saxlamadan və ya kart sahibinin kimliyini yoxlamadan nömrənin səhv olduğunu necə müəyyən edir? Bunun arxasında sadə, lakin maraqlı bir riyazi mexanizm dayanır.

Oxu24.com xəbər verir ki, bu mexanizm Luhn alqoritmi adlanır. O, kart nömrələrində və bəzi digər identifikasiya nömrələrində təsadüfi yazı səhvlərini aşkar etmək üçün istifadə olunan yoxlama üsuludur. Alqoritm 1950-ci illərdə IBM şirkətində çalışan alman-amerikalı kompüter alimi Hans Peter Luhn tərəfindən hazırlanıb. Luhn 1960-cı ildə bu üsulla bağlı patent alıb.

Bəs alqoritm necə işləyir?

Bank kartının nömrəsindəki son rəqəm, bir çox hallarda, yoxlama rəqəmi rolunu oynayır. O, nömrənin əvvəlki rəqəmləri əsasında müəyyən edilmiş qaydaya uyğun hesablanır. Kart nömrəsi daxil edilərkən tətbiq həmin qaydanı yenidən tətbiq edir və nəticənin düzgün olub-olmadığını yoxlayır.Luhn alqoritmində sağdan sola doğru saymağa başlayırıq. Ən sağdakı yoxlama rəqəmi olduğu kimi saxlanılır, ondan əvvəlki hər ikinci rəqəm isə ikiyə vurulur. Alınan nəticə ikirəqəmli olarsa, onun rəqəmləri toplanır. Məsələn, 8 rəqəmi ikiyə vurulduqda 16 alınır, 1 və 6-nı topladıqda isə 7 edir. Sonra bu nəticələr digər rəqəmlərlə birlikdə toplanır.Əgər bütün rəqəmlərin yekun cəmi 10-a tam bölünürsə, nömrə Luhn yoxlamasından keçir. Əks halda, sistem nömrənin səhv daxil edildiyini ehtimal edə və istifadəçiyə xəbərdarlıq göstərə bilər. Bu üsulun maraqlı tərəfi odur ki, o, yalnız ayrı-ayrı rəqəmlərin səhv yazılmasını deyil, bəzi rəqəmlərin yerinin dəyişdirilməsini də aşkar edə bilir. Məsələn, insan tələsərkən 34 əvəzinə 43 yaza bilər. Adi toplama zamanı 3 və 4-ün yerlərinin dəyişməsi ümumi cəmi dəyişməz. Lakin Luhn alqoritmində rəqəmlərin müəyyən hissəsi fərqli qaydada emal edildiyi üçün belə dəyişikliklər çox vaxt yoxlamanın nəticəsinə təsir edir. Bununla belə, alqoritm qüsursuz deyil. O, hər cür səhvi aşkar etmir və təsadüfi yaradılmış, lakin yoxlamadan keçən nömrələr də ola bilər. Buna görə Luhn yoxlamasından keçmək kartın həqiqətən mövcud olduğunu, aktiv olduğunu və ya daxil edilən nömrənin məhz nəzərdə tutulan şəxsə məxsus olduğunu sübut etmir.

Bəs tətbiq bunu bankdan soruşmadan necə müəyyən edir? Çünki Luhn alqoritminin hesablanması üçün bankın məlumat bazasına müraciət etmək lazım deyil. Tətbiq nömrəni cihazda və ya öz sistemində riyazi qayda ilə yoxlaya bilər. Nömrə ilkin yoxlamadan keçdikdən sonra isə kartın mövcudluğunu, köçürmənin mümkünlüyünü və digər məlumatları təsdiqləmək üçün əlavə yoxlamalar aparıla bilər.

Beləliklə, kart nömrəsinin düzgünlüyünü dərhal yoxlayan sistemin arxasında mütləq mürəkkəb süni intellekt və ya bank məlumat bazası dayanmır. Bəzən bunun üçün onilliklər əvvəl hazırlanmış sadə riyazi alqoritm kifayət edir. Luhn alqoritmi kart nömrəsindəki adi yazı səhvlərini erkən mərhələdə aşkarlamağa kömək edir, lakin kartın həqiqiliyini və təhlükəsizliyini təkbaşına təsdiqləmir.

Jalə

Gürcüstan komandanı Azərbaycan xüsusi təyinatlılarının məşğələsini izləyib - VİDEO

18:50 / 18 Noyabr 2026

HƏRBİ HƏRBİ

Gürcüstan komandanı Azərbaycan xüsusi təyinatlılarının məşğələsini izləyib - VİDEO

101

1
Putin Çinə “nüvə çamadanı” ilə getdi - Video 

18:45 / 18 Noyabr 2026

SİYASƏT SİYASƏT

Putin Çinə “nüvə çamadanı” ilə getdi - Video 

117

0
Səfir: Avstriya və Azərbaycan münasibətlərində müsbət dinamikanı qorumaq vacibdir

18:37 / 18 Noyabr 2026

SİYASƏT SİYASƏT

Səfir: Avstriya və Azərbaycan münasibətlərində müsbət dinamikanı qorumaq vacibdir

114

0
Türkiyə fond bazarında böhran: Ərdoğan həbs edilənlərin sayını açıqladı

18:33 / 18 Noyabr 2026

SİYASƏT SİYASƏT

Türkiyə fond bazarında böhran: Ərdoğan həbs edilənlərin sayını açıqladı

93

0
Azərbaycan hər gün yarım milyon dollar itirir? — Ekspertdən neftin ucuzlaşması və məzənnə ilə bağlı mühüm XƏBƏRDARLIQ  

18:22 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Azərbaycan hər gün yarım milyon dollar itirir? — Ekspertdən neftin ucuzlaşması və məzənnə ilə bağlı mühüm XƏBƏRDARLIQ  

108

0
Bu imtahan ləğv olundu - Ödənişlər geri qaytarılacaq

18:17 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Bu imtahan ləğv olundu - Ödənişlər geri qaytarılacaq

125

0
Azərbaycan və Gürcüstan Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasını müzakirə edib

18:11 / 18 Noyabr 2026

İQTİSADİYYAT İQTİSADİYYAT

Azərbaycan və Gürcüstan Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətinin artırılmasını müzakirə edib

117

0
Bu il 6 vəkil Kollegiyadan xaric olunub 

18:05 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Bu il 6 vəkil Kollegiyadan xaric olunub 

105

0
Sülh, təhlükəsizlik və Orta Dəhliz: Aİ-nin Cənubi Qafqaz strategiyası nədən ibarətdir?  

18:00 / 18 Noyabr 2026

SİYASƏT SİYASƏT

Sülh, təhlükəsizlik və Orta Dəhliz: Aİ-nin Cənubi Qafqaz strategiyası nədən ibarətdir?  

102

0
Əli Əsədov Gürcüstan Baş nazirinin müavini ilə görüşüb

17:51 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Əli Əsədov Gürcüstan Baş nazirinin müavini ilə görüşüb

96

0
Özbəkistanın axtarışa verdiyi şəxs Azərbaycanda saxlanılaraq təhvil verilib

17:49 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Özbəkistanın axtarışa verdiyi şəxs Azərbaycanda saxlanılaraq təhvil verilib

101

0
Hesablama Palatası: İSF-nin debitor və kreditor borcları artıb 

17:45 / 18 Noyabr 2026

CƏMİYYƏT CƏMİYYƏT

Hesablama Palatası: İSF-nin debitor və kreditor borcları artıb 

107

0