Titanikdən xilas oldu, amma xalqı onu “qorxaq” adlandırdı – Masabumi Hosononun faciəli taleyi  

Titanik faciəsi tarixdə ən çox araşdırılan dəniz fəlakətlərindən biri olaraq qalır. 1912-ci il aprelin 15-də nəhəng sərnişin gəmisi Atlantik okeanında aysberqlə toqquşaraq batarkən yüzlərlə insan həyatını itirdi. Hadisədən sağ çıxanlar isə sonradan dünyanın müxtəlif ölkələrində fərqli talelərlə üzləşdilər.

Oxu24.com xəbər verir  ki,onlardan biri yapon dövlət məmuru Masabumi Hosono idi. Lakin onun hekayəsi digərlərindən fərqlənirdi. Hosono Titanik qəzasından sağ çıxsa da, xilas olması öz ölkəsində ona şöhrət deyil, uzun illər davam edən ictimai qınaq gətirdi.

Masabumi Hosono Titanik gəmisindəki yeganə yapon sərnişin idi. O, gəmidə ikinci sinifdə səyahət edirdi. 1912-ci ildə Avropadan Yaponiyaya qayıdan Hosono Titanikə Fransanın Cherbourg limanından minmişdi. Gəminin batdığı gecə o da digər sərnişinlər kimi qəzanın dəhşətini yaşadı.

Titanik aysberqə çırpıldıqdan sonra gəmidə xaos yaranmışdı. Sərnişinlər xilasetmə qayıqlarına çatmağa çalışır, ekipaj isə insanları göyərtələrə yönləndirirdi. Həmin dövrdə tətbiq olunan “qadınlar və uşaqlar əvvəl” prinsipi səbəbindən kişilərin xilasetmə qayıqlarına minmək şansı daha az idi. Hosono da əvvəlcə gəminin aşağı hissəsində qalmışdı və xilasetmə qayıqlarının olduğu göyərtəyə çıxmaq üçün fürsət axtarırdı.

Nəhayət, o, göyərtəyə çıxmağı bacardı. Qarşısında isə ölüm-qalım mübarizəsi gedirdi. Xilasetmə qayıqlarından biri artıq suya endirilməyə hazırlanırdı. Hosono həmin qayıqda boş yer olduğunu görüb fürsətdən istifadə edərək içəri keçdi. Beləliklə, o, Titanikin batmasından sağ çıxan azsaylı sərnişinlərdən birinə çevrildi.

Lakin Hosononun xilas olması onun üçün əslində faciənin sonu olmadı.

Yaponiyaya qayıtdıqdan sonra onun Titanik qəzasından sağ çıxması haqqında qəzetlərdə yazılar dərc olunmağa başladı. Lakin ictimaiyyət onun sağ qalmasını qəhrəmanlıq kimi qəbul etmədi. Əksinə, Hosono ciddi tənqidlərə məruz qaldı. Onun bir kişi olaraq qadın və uşaqlardan əvvəl xilasetmə qayığına minməsi barədə iddialar yayıldı və bu davranış Yapon cəmiyyətinin müəyyən hissəsi tərəfindən qorxaqlıq kimi qiymətləndirildi.

O dövrdə Yaponiyada samuray ənənələri, fədakarlıq və şərəf anlayışları cəmiyyətin düşüncəsində mühüm yer tuturdu. Buna görə də fəlakət zamanı öz həyatını xilas etməsi bəzi insanlar tərəfindən “samuray ruhuna” uyğun olmayan davranış kimi təqdim edildi. Hosononun özünü xilas etməsi onun əleyhinə çevrildi və o, uzun müddət ictimai qınağın hədəfində qaldı.

Onun haqqında yayılan mənfi fikirlər nəticəsində Masabumi Hosonoya qarşı Yaponiyada “mura hachibu” adlanan sosial təcrid formasının tətbiq edildiyi də bildirilir. “Mura hachibu” ənənəvi olaraq icma tərəfindən bir şəxsin sosial münasibətlərdən kənarlaşdırılması, onunla əlaqələrin məhdudlaşdırılması və faktiki olaraq ictimai təcridə məruz qoyulması ilə əlaqələndirilir.

Bu ənənənin ən sərt formalarında insanla gündəlik həyatda ünsiyyətdən çəkinilir, həmin şəxs icma həyatından kənarda saxlanılırdı. Bununla bağlı tarixən bəzi istisnaların olduğu, fövqəladə vəziyyətlərdə və ölüm kimi hallarda insanla əlaqənin mümkün sayıldığı qeyd edilir.

Masabumi Hosononun hekayəsinin ən ağrılı tərəfi isə onun həqiqətən necə xilas olması ilə bağlı sonrakı araşdırmaların ortaya çıxardığı məqamdır. Onun qadın və uşaqların qarşısını kəsərək xilasetmə qayığına mindiyini sübut edən qəti dəlillər yoxdur. Əksinə, Hosononun öz qeydlərində hadisələri fərqli təsvir etdiyi və o dövrdə gəmidə baş verən xaosun reallığının sonradan yayılan bəzi qəzet xəbərlərindən daha mürəkkəb olduğu görünür.

Buna baxmayaraq, cəmiyyətdə formalaşmış “qorxaq sərnişin” obrazı onun həyatına uzun müddət təsir göstərdi. Hosono dövlət xidmətində çalışmağa davam etsə də, Titanik hadisəsi onun adından ayrılmadı. O, ömrünün sonuna qədər həmin gecənin yaratdığı ictimai damğanı daşımalı oldu.

Masabumi Hosono 1939-cu ildə vəfat etdi. Onun ölümündən sonra da Titanik haqqında araşdırmalar davam etdi və illər keçdikcə hadisəyə daha fərqli yanaşmalar ortaya çıxdı. Sonrakı dövrlərdə Hosononun hekayəsinə yenidən baxan tədqiqatçılar onun haqqında formalaşmış “qorxaq” imicinin nə dərəcədə ədalətli olduğunu sual altına aldılar.

Bu hadisə Titanik faciəsinin yalnız gəminin batması və insanların xilas olması ilə bağlı olmadığını göstərir. Fəlakətdən sağ çıxan insan üçün bəzən fiziki xilas olmaq kifayət etmir. Cəmiyyətin həmin xilas barədə verdiyi hökm də insanın bütün sonrakı həyatına təsir göstərə bilər.

Masabumi Hosono Titanikin batmasından sağ çıxdı. O, Atlantik okeanının soyuq sularından xilas oldu, Yaponiyaya qayıtdı və həyatını davam etdirdi. Lakin onun üçün ən ağır mübarizə bəlkə də okeanda deyil, gəmidən sonra başladı. Bir gecədə həyatını itirməkdən qurtulan bu yapon sərnişin sonrakı illərdə öz cəmiyyətinin qınağı ilə yaşamaq məcburiyyətində qaldı.

Bu səbəbdən Masabumi Hosononun hekayəsi Titanik tarixinin ən düşündürücü epizodlarından biri hesab olunur: bəzən insan fiziki olaraq ölümdən xilas ola bilər, amma cəmiyyətin ona verdiyi hökmün ağırlığından illərlə qurtula bilməz.

Hazırladı: Nigar

Həmçinin oxuyun

Titanikdən xilas oldu, amma xalqı onu “qorxaq” adlandırdı – Masabumi Hosononun faciəli taleyi  

Bakıda yeni kanat yolları necə görünəcək? – AÇIQLAMA  

Azərbaycanda pul bazası 579 milyon manat ARTDI – İqtisadçı AÇIQLADI  

Nazirlər Kabineti müəllimlərlə bağlı QƏRAR VERİB