Bağışlama, yoxsa vəsiyyətnamə? - Vacib AÇIQLAMA
16 Noyabr 2026, 23:33
Qaynar xətt:
(+99450) 247 90 86
HÜQUQ
44
18.11.2026, 20:42
Əlillik statusunun müəyyən müddət ərzində qüvvədə olması və həmin müddət başa çatdıqdan sonra yenidən qiymətləndirilməsi bəzi vətəndaşlar üçün ciddi suallar yaradır. Xüsusilə uzun illər II dərəcə əlilliyi olan şəxsin 10 ildən sonra müddətsiz əlillik statusu almaq əvəzinə III dərəcəyə keçirilməsi narazılığa səbəb ola bilər. Belə hallarda vətəndaşlar haqlı olaraq sual edirlər: qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müddətsiz əlillik hüququ hansı şərtlərlə tətbiq edilməlidir və əvvəlki əlillik dərəcəsinin aşağı salınması ilə razılaşmadıqda hansı hüquqi addımlar atmaq mümkündür?
Mövzu ilə bağlı Oxu24.com-a açıqlama verən vəkil Cahangir Qasımzadə bildirib ki, əlillik dərəcəsinin dəyişdirilməsi və müddətsiz təyin olunması məsələsində vətəndaşın hüquqlarını müdafiə etmək üçün qanunvericiliyin tələblərinə və konkret tibbi vəziyyətə diqqət yetirilməlidir.
Vəkilin sözlərinə görə, praktikada elə hallara rast gəlinir ki, uzun müddət, o cümlədən 10 il ərzində II dərəcə əlilliyi olan şəxs növbəti qiymətləndirmədən sonra müddətsiz əlillik statusu almaq əvəzinə III dərəcəyə keçirilir. Belə qərarlarla bağlı vətəndaşların narazılığı yaranır. Çünki onlar əvvəlki əlillik müddətinin tamamlanmasını və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan şərtlərin mövcudluğunu əsas götürərək statuslarının müddətsiz müəyyən edilməsini gözləyirlər.
Cahangir Qasımzadə qeyd edib ki, bu cür hallarda vətəndaşın əlillik dərəcəsinin dəyişdirilməsi ilə bağlı qərarı avtomatik olaraq qanuni və mübahisəsiz hesab etmək olmaz. Əgər şəxs hesab edirsə ki, onun sağlamlıq vəziyyəti əvvəlki əlillik dərəcəsinin saxlanılmasını tələb edir və mövcud hüquqi şərtlərə əsasən müddətsiz əlillik təyin edilməli olduğu halda bu təmin olunmayıb, həmin qərardan şikayət etmək hüququ var.
Vəkilin izahına görə, ilk növbədə vətəndaş əlilliyin qiymətləndirilməsi ilə bağlı qərarın hansı əsaslarla qəbul edildiyini öyrənməlidir. Bunun üçün müvafiq quruma rəsmi müraciət edərək qərarın əsaslandırılmasını, tibbi göstəricilərin və təqdim olunmuş sənədlərin necə qiymətləndirildiyini dəqiqləşdirmək vacibdir. Şəxs əvvəlki əlillik statusunu, sağlamlıq vəziyyətini təsdiq edən tibbi sənədləri və digər müvafiq sübutları nəzərdən keçirməlidir.
Əgər vətəndaş hesab edirsə ki, əlillik dərəcəsinin aşağı salınması və ya müddətsiz statusun verilməməsi əsassızdır, bu qərarın yenidən araşdırılması üçün rəsmi qaydada müraciət edə bilər. Müraciətdə əvvəlki əlillik müddəti, sağlamlıq vəziyyətində baş vermiş dəyişikliklər, tibbi sənədlər və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan müddətsiz təyinat şərtləri göstərilməlidir.
Cahangir Qasımzadə vurğulayıb ki, vətəndaşın müraciətinə mənfi cavab verildiyi halda məsələ məhkəmə müstəvisinə çıxarıla bilər. Bunun üçün ilk növbədə müvafiq qurumun imtinası və ya mübahisələndirilən qərarı rəsmi şəkildə əldə edilməlidir. Şifahi izahatla kifayətlənmək düzgün deyil. Çünki məhkəməyə müraciət zamanı mübahisələndirilən inzibati qərarın, imtinanın və həmin qərarın qanunsuz olduğunu əsaslandıran sübutların olması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Vəkilin sözlərinə görə, şəxs məhkəmədə əlillik dərəcəsinin dəyişdirilməsi ilə bağlı qərarın qanuniliyinin yoxlanılmasını tələb edə bilər. Bu zaman onun əvvəlki əlillik statusu, sağlamlıq vəziyyəti, tibbi müayinələrin nəticələri, təqdim etdiyi sənədlər və müvafiq qanunvericiliyin tələbləri araşdırılmalıdır. Əgər qərarın qəbulunda hüquqi və ya prosedur pozuntularına yol verildiyi müəyyən edilərsə, vətəndaşın hüquqlarının bərpası üçün hüquqi əsaslar yarana bilər.
Cahangir Qasımzadə diqqətə çatdırıb ki, hər bir işə fərdi yanaşılmalıdır. Təkcə 10 il ərzində II dərəcə əlilliyə malik olmaq bütün hallarda avtomatik olaraq müddətsiz əlillik təyin edilməsi demək deyil. Bunun üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan konkret şərtlərin mövcudluğu, şəxsin xəstəliyinin xarakteri, sağlamlıq vəziyyəti və digər tibbi-hüquqi meyarlar nəzərə alınmalıdır. Eyni zamanda, bu şərtlər mövcud olduğu halda vətəndaşın müddətsiz əlillik hüququnun əsassız olaraq məhdudlaşdırılması da mübahisələndirilə bilər.
Vəkil belə vəziyyətlə üzləşən şəxslərə tövsiyə edir ki, əlillik dərəcəsinin dəyişdirilməsi və ya müddətsiz statusun verilməsindən imtina ilə bağlı qərarları diqqətlə araşdırsınlar, bütün tibbi sənədlərini toplasınlar və müraciətlərini yazılı formada etsinlər. Əgər rəsmi imtina alınıbsa və şəxs bunun qanunsuz olduğunu düşünürsə, məhkəməyə müraciət edərək hüquqlarının müdafiəsini tələb edə bilər.
Beləliklə, 10 il ərzində II dərəcə əlilliyi olan şəxsin sonradan III dərəcəyə keçirilməsi və ya müddətsiz əlillik təyin edilməməsi mübahisə predmeti ola bilər. Vətəndaş belə qərarla razılaşmadıqda qanunla müəyyən edilmiş qaydada inzibati şikayət və məhkəmə müdafiəsi imkanlarından istifadə edə bilər. Əsas məsələ qərarın hansı hüquqi və tibbi əsaslarla qəbul edildiyini müəyyənləşdirmək və etirazı rəsmi sənədlərlə əsaslandırmaqdır.
Turan Etibaroğlu
20:50 / 18 Noyabr 2026
24
20:45 / 18 Noyabr 2026
96
20:40 / 18 Noyabr 2026
37
20:34 / 18 Noyabr 2026
57
20:28 / 18 Noyabr 2026
59
20:19 / 18 Noyabr 2026
359
20:05 / 18 Noyabr 2026
98
19:56 / 18 Noyabr 2026
103
19:41 / 18 Noyabr 2026
88
19:36 / 18 Noyabr 2026
93
19:36 / 18 Noyabr 2026
91
19:26 / 18 Noyabr 2026
103
19:19 / 18 Noyabr 2026
119
19:15 / 18 Noyabr 2026
101
19:08 / 18 Noyabr 2026
130
18:50 / 18 Noyabr 2026
109
18:45 / 18 Noyabr 2026
125
18:37 / 18 Noyabr 2026
121
18:33 / 18 Noyabr 2026
100
18:22 / 18 Noyabr 2026
117
18:17 / 18 Noyabr 2026
132
18:11 / 18 Noyabr 2026
122
18:05 / 18 Noyabr 2026
111
© 2026 Oxu24.com Müəllif hüquqları qorunur.