Çəyirtkə yemək olar?

Sual: Çəyirtkə yemək olar? Dində buna icazə verilir? Bir kitabda oxumuşam ki, peyğəmbərin əshabələri çəyirtkə yeyirmiş. Bu düzdür?

Cavab: Bütün məzhəblər çəyirtkə yeməyin halallığı məsələsində həmfikirdir. Amma çəyirtkənin təzkiyə edilib (kəsmək) edilməməsi məsələsində fikir ayrılığı yaranıb. Maliki məzhəbinə əsasən çəyirtkəni təzkiyə etməmiş yemək olmaz; başqa sözlə, Malikilərin fikrincə bu, caiz deyil. Təzkiyə isə çəyirtkənin ya başını qopartmaqla, ya diri-diri odda qızartmaq yaxud da suda qaynatmaqla olur. Yəni, ölü çəyirtkəni yemək olmaz. ((Səhnun, Əl-Müdəvvənə, II cild, s. 57.))

Digər məzhəblərdə isə belə bir şərt yoxdur. ((Şafii, Əl-Ümm, II cild, s. 366; Kəsani, Bədaius-sənai, V cild, s. 36; İbn Qüdamə, Əl-Muğni, XI cild, s. 42; İbn Həzm, Əl-Muhəlla, VI cild, s. 120.))

Çəyirtkənin yeyilməsi ilə əlaqədar olaraq peyğəmbərimizdən ( s. a. v.) belə bir rəvayət nəql edilib:
Ətraflı
Ad - 00:09

İbn Əbi Əvfa (öl. 86) belə demişdir: "Rəsulullahla birlikdə (altı ya da yeddi dəfə) qəzvəyə ((Peyğəmbərimizin (s. a. v.) özünün də iştirak etdiyi savaş, döyüş.)) çıxmışdıq. Qəzvə vaxtı çəyirtkə yedik". ((Buxari, Sayd (ov), 13; Müslim, Sayd, 52; Əbu Davud, Ətimə (yeməklər, yeməlilər), 22; Tirmizi, Ətimə, 22; Nəsai, Sayd, 37.))

Başqa bir hədisdə rəvayət edilir ki, peyğəmbərimiz çəyirtkələr haqqında: "Onlar Allahın ən gur ordusudur. Onu nə yeyərəm, nə də (kiməsə) haram edərəm", - deyib. ((İbn Macə, Sayd, 9; Əbu Davud, Ətimə, 35.)) Bu hədisi rəvayət edən Əbu Davud (öl. 275) bu hədisin mürsəl (əshabə ravisi sənəddən ayrılmış) bir hədis oluğunu bildirib.

Çəyirtkə yeməklə əlaqədar olaraq nəql edilən bütün hədislərin arasında ən mötəbər (səhih) hədis İbn Əbi Əvfadan nəql olunub. Buna görə də çəyirtkə yeməyin halallığı barəsində həmrəylik olduğu bildirilir. ((Əhməd Naim, Kamil Miras, Təcridi-sərih tərcüməsi və şərhi, XII cild, s. 18.))