Mənzilin kvadratı necə hesablanır? – Balkon və terras sahəsi niyə tam hesablanmır?

CƏMİYYƏT

08.09.2026, 20:10

Mənzil alarkən və ya daşınmaz əmlakla bağlı sənədlərlə tanış olarkən insanların ən çox maraqlandığı məsələlərdən biri mənzilin sahəsinin, yəni kvadratmetrinin necə hesablanmasıdır. Xüsusilə də elanlarda, müqavilələrdə və müxtəlif sənədlərdə göstərilən sahələr arasında fərq olduqda suallar yaranır. Vətəndaş düşünür ki, otaqların sahəsi, balkon, terras və digər hissələr birlikdə toplandıqda mənzilin ümumi sahəsi necə müəyyən edilir?

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, mənzilin sahəsinin hesablanması sadəcə bütün hissələrin kvadratmetrlərini toplayaraq müəyyən edilmir. Bu proses müvafiq tikinti və şəhərsalma qaydalarına, tikinti obyektlərinin sahəsinin və həcminin hesablanması ilə bağlı müəyyən edilmiş normalara uyğun həyata keçirilir.Mənzilin əsas sahəsi müəyyən edilərkən otaqların və digər daxili sahələrin ölçüləri nəzərə alınır. Ölçmələr, bir qayda olaraq, tamamlanmış divarların və arakəsmələrin daxili səthləri arasında döşəmə səviyyəsində aparılır. Bu zaman müəyyən xırda konstruktiv elementlər, o cümlədən plintuslar nəzərə alınmadan sahə hesablanır. Yəni sadə dillə desək, mənzilin içərisində olan yataq otağı, qonaq otağı, mətbəx, dəhliz, sanitar qovşağı və digər daxili hissələrin sahəsi müvafiq qaydada ölçülərək ümumi hesablamaya daxil edilir.Ancaq balkon, terras, lodjiya və bəzi digər açıq və ya yarımaçıq sahələrə münasibət fərqlidir. Bu sahələr hər zaman mənzilin daxili otaqları kimi tam həcmdə hesablanmır. Onların ümumi sahəyə daxil edilməsi zamanı müəyyən hallarda azaldıcı əmsallar tətbiq olunur.

Məhz buna görə də vətəndaşın gördüyü fiziki sahə ilə sənəddə göstərilən hesablanmış sahə arasında fərq yarana bilər.Məsələn, təsəvvür edək ki, mənzilin daxili hissələrinin ümumi sahəsi 100 kvadratmetrdir. Bundan əlavə, mənzildə 15 kvadratmetrlik balkon mövcuddur. İlk baxışdan belə düşünmək olar ki, mənzilin ümumi sahəsi 115 kvadratmetr olmalıdır.

Lakin balkon sahəsinə tam şəkildə deyil, müəyyən azaldıcı əmsal tətbiq edildikdə nəticə fərqli olur.Əgər həmin balkon üçün 0,3 azaldıcı əmsal tətbiq edilirsə, 15 kvadratmetrlik balkonun tam sahəsi deyil, yalnız 4,5 kvadratmetri hesablamaya daxil edilir.

Bu halda hesablamanı belə aparmaq olar:

100 kvadratmetr + 15 × 0,3 = 104,5 kvadratmetr.

Yəni fiziki olaraq mənzilin daxilində 100 kvadratmetr əsas sahə və 15 kvadratmetr balkon olsa da, hesablanmış ümumi sahə 115 kvadratmetr deyil, 104,5 kvadratmetr kimi müəyyən edilə bilər.Bu məsələ xüsusilə yeni tikililərdən mənzil alan şəxslər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki bəzi hallarda vətəndaş mənzilin reklamda göstərilən ümumi sahəsini görür, lakin sonradan həmin sahənin hansı hissələrinin və hansı qaydada hesablandığını dəqiq bilmədiyi üçün anlaşılmazlıq yaranır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, mənzil alarkən yalnız “ümumi sahə neçə kvadratmetrdir?” sualını vermək kifayət deyil. Həmçinin həmin sahənin nələrdən ibarət olduğu da aydınlaşdırılmalıdır. Mənzilin daxili yaşayış sahəsi nə qədərdir, yardımçı sahələr nə qədərdir, balkon və ya terrasın sahəsi neçə kvadratmetrdir və bu sahələr ümumi hesablamaya hansı əmsalla daxil edilib – bütün bunlar əvvəlcədən dəqiqləşdirilməlidir.Çünki 100 kvadratmetrlik daxili sahəsi olan və əlavə böyük balkonu olan mənzillə, ümumi hesablanmış sahəsi 100 kvadratmetr olan başqa bir mənzil arasında ciddi fərq ola bilər.Balkon və terras kimi sahələrdən faktiki olaraq istifadə edilsə də, onların funksional xüsusiyyətləri daxili yaşayış sahələrindən fərqlənir. Buna görə də sahələrin hesablanması zamanı müxtəlif yanaşmalar və müəyyən edilmiş əmsallar tətbiq edilə bilər.

Mənzil sahəsinin hesablanması zamanı başqa bir vacib məqam da sənədlərdə göstərilən məlumatların diqqətlə yoxlanılmasıdır. Vətəndaş alqı-satqı müqaviləsini imzalamazdan əvvəl mənzilin sahəsinin necə hesablandığını, hansı hissələrin ümumi sahəyə daxil edildiyini və balkon, terras və ya lodjiya üçün hansı qaydanın tətbiq olunduğunu öyrənməlidir.Xüsusilə daşınmaz əmlakın qiyməti hər kvadratmetrə görə hesablandıqda bu məsələ daha da böyük əhəmiyyət qazanır. Çünki sahənin hesablanmasında bir neçə kvadratmetrlik fərq belə mənzilin yekun qiymətinə ciddi təsir göstərə bilər.

Nəticə olaraq, mənzilin kvadratmetri hesablanarkən bütün sahələr eyni qaydada nəzərə alınmır. Mənzilin daxili otaqları və digər qapalı hissələri müəyyən ölçmə qaydalarına əsasən hesablanır, balkon, terras, lodjiya və digər oxşar sahələr üçün isə müvafiq hallarda azaldıcı əmsallar tətbiq oluna bilər.Bu səbəbdən 100 kvadratmetr mənzil və 15 kvadratmetr balkonun sadəcə toplanaraq 115 kvadratmetr kimi qəbul edilməsi hər zaman düzgün olmur. Tətbiq edilən hesablama qaydasından və əmsallardan asılı olaraq həmin sahə, məsələn, 104,5 kvadratmetr kimi hesablanmış ümumi sahədə göstərilə bilər.

Mütəxəssislər vətəndaşlara tövsiyə edirlər ki, mənzil alarkən və ya sənədləşmə zamanı sahə ilə bağlı hər hansı anlaşılmazlıq yaranarsa, müvafiq texniki sənədləri diqqətlə araşdırsınlar və hesablamanın hansı qaydada aparıldığını dəqiqləşdirsinlər. Çünki mənzilin real istifadə sahəsi ilə hüquqi və texniki sənədlərdə göstərilən hesablanmış sahə arasında müəyyən fərqlərin olması mümkündür.

Nigar

Həmçinin oxuyun